Madde 10 — Kredi riskine ilişkin kamuya açıklanacak hususlar

Madde 10 - (1) Menkul kıymetleştirme ve karşı taraf kredi riski dışında kalan kredi risklerine ilişkin aşağıdaki hususlar açıklanır:

a) Kredi riski ile ilgili genel bilgiler.

1) Tablo KRA: Kredi riskiyle ilgili genel niteliksel bilgiler.

Amaç: Kredi riski yönetiminde yer alan ana özellikleri ve unsurları tanımlamak (iş modeli ve kredi riski profili, kredi riski yönetiminde yer alan organizasyon ve fonksiyonlar, risk yönetimi raporlaması).
Bankalar kredi riski için risk yönetim hedeflerini ve politikalarını aşağıda sayılanlara odaklanarak açıklar: a)            Bankanın iş modelinin, kredi riski profilindeki bileşenlere nasıl dönüştüğü. b)           Kredi riski politikası ve kredi risk limitleri belirlenirken kullanılan kriterler ve yaklaşım. c)            Kredi riski yönetim ve kontrol fonksiyonunun yapısı ve organizasyonu. d)           Kredi riski yönetimi, risk kontrol, yasal uyum ve iç denetim fonksiyonları arasındaki ilişki. e)           Üst düzey yönetim ve yönetim kurulu üyelerine kredi riski yönetim fonksiyonu ve maruz kalınan kredi riski ile ilgili yapılacak raporlamadaki kapsam ve ana içerik.

2) Şablon KR1: Varlıkların kredi kalitesi.

Amaç: Banka varlıklarının kredi kalitesinin kapsamlı bir şekilde ortaya konulması.

3) Şablon KR2: Temerrüde düşmüş alacaklar ve borçlanma araçları stoğundaki değişimler.

Amaç: Bankanın temerrüde düşmüş alacaklarının değişimini belirlemek, alacak kategorisi bazında temerrüde düşmüş alacaklar ile temerrüde düşmemiş alacaklar arasındaki geçiş ve aktiften silmelerden kaynaklanan temerrüt etmiş alacaklardaki azaltımı belirlemek.

4) Tablo KRB: Varlıkların kredi kalitesi ile ilgili ilave açıklamalar.

Amaç: Banka varlıklarının kredi kalitesi hakkında bilgi amaçlı ilave nicel şablonlar.

b) Kredi Riski Azaltımı.

1) Tablo KRC: Kredi riski azaltım teknikleri ile ilgili kamuya açıklanacak niteliksel gereksinimler.

Amaç: Kredi riski azaltımı ile ilgili niteliksel bilgi sağlamak.
Bankalar aşağıdakileri kamuya açıklar: a)            Bilanço içi ve dışı netleştirmelerin kullanılma kapsamı ile ilgili politika ve süreçlerin temel özellikleri. b)           Teminatların değerlendirilmesi ve yönetimi ile ilgili politika ve süreçlerin temel özellikleri. c)            Kullanılan kredi riski azaltım araçlarından kaynaklanan piyasa ve kredi riski yoğunlaşması ile ilgili bilgi. (garantör türü, teminat sağlayıcılar vs)

2) Şablon KR3: Kredi riski azaltım teknikleri - Genel bakış.

Amaç: Kullanılan kredi riski azaltım teknikleri kapsamının kamuya açıklanması.

c) Standart yaklaşım kullanılması durumunda kredi riski.

1) Tablo KRD: Bankaların kredi riskini standart yaklaşım ile hesaplarken kullandığı derecelendirme notlarıyla ilgili yapılacak nitel açıklamalar.

Amaç: Bankanın standart yaklaşımda kullandığı derecelendirme notlarıyla ilgili nitel veriler hakkında bilgi sağlamak.
Kredi riski hesaplamasında standart yaklaşım ile risk ağırlıkları belirlenen portföyler için bankalar aşağıdakileri açıklar: a)            Bankanın kullandığı KDK’ların isimleri ve İKK’ların isimleri ve raporlama süresi içinde değişmesi durumunda nedenleri. b)           KDK ve İKK notu kullanılan risk sınıfları. c)            Borçluya ait kredi derecelendirmesinin bankacılık hesaplarında borçludan olan diğer varlıklara nasıl uygulandığına ilişkin açıklama. d)           Derecelendirme notlarının risklilik bazında eşleştirilmesi. (Kurum’un eşleştirme tablosunda yer almayan KDK’lar için)

2) Şablon KR4: Standart Yaklaşım- Maruz kalınan kredi riski ve kredi riski azaltım etkileri.

Amaç: Standart yaklaşımda sermaye yeterliliği hesaplamasında kredi riski azaltımının etkisini göstermek. RAT yoğunluğu her bir portföyün riskliliğine ilişkin fikir veren bir metriktir.

3) (Değişik:RG-21/9/2021-31605) Şablon KR5: Standart Yaklaşım: Risk sınıflarına ve risk ağırlıklarına göre alacaklar.

Amaç: Standart yaklaşım altında risk sınıfı ve (standart yaklaşıma göre alacağa atfedilen riskliliğe karşılık gelen) risk ağırlığı bazında alacakların kırılımını göstermek.

ç) İDD Yaklaşımı altındaki kredi riski.

1) Tablo KRE: İDD modellerine ilişkin kamuya açıklanacak niteliksel bilgiler.

Amaç: Risk ağırlıklı tutar hesaplamasında kullanılan İDD modelleri hakkında ilave bilgi sağlamak.
Bankalar İDD modellerinin kullanımına ilişkin olarak aşağıdaki bilgileri sağlar: (a)          İçsel modelin geliştirilmesi, kontroller ve değişiklikler. model gelişiminde yer alan fonksiyonların rolü, kredi riski modellerinin onayı ve bu modeller üzerindeki daha sonraki değişiklikler (b)          Risk yönetim fonksiyonu ile iç denetim fonksiyonu arasındaki ilişkiler ve modellerin gözetiminden sorumlu olan fonksiyonun söz konusu modelleri geliştirmekle sorumlu fonksiyondan bağımsızlığını temin edecek süreçler. (c)          Kredi riski modellerine ilişkin raporlamanın kapsamı ve temel içeriği. (d)          Kurumun modellerin ne kadarının kullanımına izin verdiği. (e)          Her bir portföy için; banka, grup içerisindeki risk tutarının standart, temel İDD ve gelişmiş İDD yaklaşımları tarafından kapsanan kısımları (toplam risk tutarının yüzdesi olarak) ve portföylerin geçiş planında yer alan kısımlarını gösterir. (f)           Her bir portföy ile ilgili kullanılan ana modellerin sayısı ve aynı portföy için kullanılan bu modeller arasındaki temel farklarla ilgili kısa bir açıklama. (g)          Kabul edilen modellerin temel özelliklerinin açıklaması:                 i.             Tanımlar, yöntemler ve TO tahmini ve validasyonu için veriler (örneğin düşük temerrüt oranlı portföylerin TO’larının tahmininin nasıl yapıldığı; yasal alt sınırların olup olmadığı; en az 3 dönem boyunca TO’lar ile gerçek temerrüt oranları arasında gözlemlenen farklılıkların sebepleri); ve uygulanabildiği yerler.                 ii.            THK (örneğin gerileme dönemine ilişkin THK hesaplamasında kullanılan yöntemler; düşük temerrüt oranlı portföylerde THK tahminlerinin nasıl yapıldığı; temerrüt olayı ile alacağın kapanması arasında geçen zaman).                 iii.           Kredi dönüştürme oranları ve bu oranların üretilmesinde kullanılan varsayımlar.

2) Şablon KR6: İDD - Portföy ve TO aralığı bazında kredi riski tutarları.

Amaç: İDD modellerinde sermaye yükümlülüğü hesaplamasında kullanılan temel parametrelerin açıklanması. Bu parametrelerin kamuya açıklanmasının amacı bankaların risk ağırlıklı tutar hesaplamalarının şeffaflığını ve yasal sermaye ölçümlerinin güvenilirliğini artırmaktır.

3) Şablon KR7: İDD - KRA tekniği olarak kullanılan kredi türevlerinin RAT üzerindeki etkisi.

Amaç:İDD yaklaşımıyla sermaye yükümlülüğü hesaplamalarına kredi türevlerinin etkisini açıklamak. Kredi türevlerinin risk azaltım etkisini dikkate almadan önceki RAT, kredi türevlerinin RAT üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla açıklanır.
Kredi türevleri öncesi RAT: Kredi türevlerinin KRA tekniği olarak görülmediği varsayımı altında hesaplanan varsayımsal RAT tutarı.   Gerçek RAT: Kredi türevlerinin KRA tekniği etkisi sonucunda hesaplanan RAT tutarı.

4) Şablon KR8: İDD yaklaşımı altındaki RAT’ın değişim tablosu.

Amaç: İDD yaklaşımına göre hesaplanan kredi riski ağırlıklı tutarlardaki değişimleri açıklayan bir değişim tablosu sunmak.

5) Şablon KR9: İDD - Her bir risk sınıfındaki temerrüt olasılıklarının geriye dönük testi.

Amaç: TO hesaplamalarının güvenilirliğinin doğrulanabilmesi için geriye dönük test verileri sağlamak. Şablon, özellikle, İDD sermaye hesaplamalarında kullanılan TO ile bankanın borçlularının gerçekleşen temerrüt oranlarını karşılaştırmaktadır. Model TO’larını daha istikrarlı oranlarla karşılaştırmak için asgari beş yıllık ortalama yıllık temerrüt oranı gerekmektedir. Banka, mevcut risk yönetim uygulamalarıyla tutarlı olacak daha uzun bir süreyi de kullanabilir.

a	b	c	d	e	f		g	h	i
					Borçlu sayısı
Risk sınıfı*	TO Aralığı	Denk dışsal derece	Ağırlıklı ortalama TO	Borçlu bazında TO’ların aritmetik ortalaması	Önceki yıl sonu	Yıl sonu	Yıl içerisinde temerrüde düşen borçlular	Yıl içerisinde ilk defa temerrüde düşen borçlular	Ortalama tarihsel yıllık temerrüt oranı
*Risk sınıfı, temel İDD yaklaşımı için şu risk sınıflarını içerir: (i) Merkezi yönetimler ve merkez bankaları; (ii) Bankalar; (iii) Kurumsal; (iv) Kurumsal - İhtisas Kredileri; (v) Hisse senedi yatırımları (TO/THK yaklaşımı); (vi) Devralınan alacaklar.                   Risk sınıfı, gelişmiş İDD yaklaşımı için şu risk sınıflarını içerir:   (i) Merkezi yönetimler ve merkez bankaları; (ii) Bankalar; (iii) Kurumsal; (iv) Kurumsal - İhtisas Kredileri; (v) Hisse senedi yatırımları (TO/THK yaklaşımı); (vi) Perakende - nitelikli rotatif; (vii) Perakende - gayrimenkul teminatlı alacaklar; (viii) Perakende - KOBİ; (ix) Diğer perakende alacaklar; (x) Devralınan alacaklar.   Denk dışsal derece: Kurumun izin verdiği her bir KDK için ilave sütun eklenmesi şeklinde doldurulması gerekmektedir ve bankanın kullandığı eşleştirmeyi göstermektedir.   Ağırlıklı ortalama TO: KR6 şablonundaki gibi raporlanır.   Borçlu bazında TO’ların aritmetik ortalaması: Aralıkta yer alan TO’ların borçlu sayısı bazında ortalaması.   Borçlu sayısı: İki bilgi gerektirmektedir: (i) bir önceki yılın sonundaki borçluların sayısı; (ii) raporlama dönemine ait yılın sonundaki borçluların sayısı.   Yıl içerisinde temerrüde düşen borçlular: Yıl içerisinde temerrüde düşen borçluların sayısı.   Yıl içerisinde ilk defa temerrüde düşen borçlular: Daha önceki finansal yılın sonunda bulunmayan ancak son 12 ay içerisinde temerrüde düşen borçluların sayısı (ilgili yılda verilen kredilerden temerrüde düşmüş olanlar).   Ortalama tarihsel yıllık temerrüt oranı: 1 yıl temerrüt oranının (her bir yılın başındaki o yılda temerrüde düşen borçluların sayısının yılın başındaki toplam borçlu sayısına oranı) asgari beş yıllık ortalaması. Banka mevcut risk yönetim uygulamalarıyla tutarlı olacak şekilde daha uzun bir tarihsel dönem seçebilir.

6) Şablon KR10: İDD (İhtisas kredileri ve basit risk ağırlığı yaklaşımına tabi hisse senedi yatırımları).

Amaç: Bankaların ihtisas kredilerine ve basit risk ağırlığı yaklaşımı kullanılan hisse senedi yatırımlarına ilişkin kamuya niceliksel açıklama sağlamak.

__________________________________

1 Sütunda yer alan "%50, %70, %70, %90, %115" risk ağırlıkları, 20.01.2016 tarih ve 29599 sayılı R.G.de yayımlanan Tebliğin 1. maddesiyle, 31/3/2016 tarihinde yürürlüğe girmek üzere sırasıyla “%70, %95, %95, %120, %140” olarak değiştirilmiştir.