Madde 15 — Fiyat baskısı
MADDE 15- (1) GGD’de yerli üretim dalının yıllık ortalama satış fiyatlarının yıllık ortalama maliyetlerinin altında kaldığı tespit edildiğinden GGD’ye ilişkin verilere dayanılarak, uygulanan önlem dikkate alınmadan fiyat baskısı hesaplanmıştır. Hesaplamada, önlem konusu ülkelerden yapılan ithalatın birim fiyatına gümrük vergisi ve ithal masrafları eklemek suretiyle önlem konusu ürünün Türkiye piyasasına giriş fiyatları bulunmuş ve bu fiyat, yerli üretim dalının olması gereken satış fiyatlarını veren maliyet artı makul kâr yöntemi ile bulunan fiyatlarla mukayese edilmiştir.
(2) Buna göre, GGD’ de Güney Kore menşeli soruşturma konusu ürünün yerli ürünün satış fiyatları üzerinde fiyat baskısı oluşturmadığı, Hindistan menşeli ithalatın sırasıyla %1, %24 ve %28 oranında, Tayvan menşeli ithalatın ise sırasıyla %-12, %16 ve %-1 oranlarında fiyat baskısı yarattığı tespit edilmiştir. Bununla beraber, soruşturma konusu ülkelerin ITC’den elde edilen 2004 yılı ihracat rakamları incelenerek bu ülkelerin, kendilerine karşı herhangi bir önlem uygulamayan ülkelere daha düşük birim fiyatlardan ihracat yaptıkları tespit edilmiştir. Bu yolla tespit edilen birim fiyatların Türkiye’ye yapılan ihracatta da uygulanması halinde yerli üretim dalının fiyatlarının potansiyel olarak ne yönde etkilenebileceği belirlenmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede, önlem konusu ülkelerin benzer fiyatlardan Türkiye’ye ihracata başlamaları halinde yerli üretim dalının fiyatlarını önemli oranda bastırma potansiyeline sahip oldukları görülmektedir.
(3)İthalatın birim fiyatlarının yükselmesi, temel olarak artan ham madde fiyatlarındaki artıştan kaynaklanmaktadır. İthalatçı firmalardan gelen yanıtlar ve sunulan ithalat faturaları incelendiğinde, önlemin etkisiyle, Güney Kore’den gerçekleştirilen önlem konusu ürün ithalatında özellikle maliyeti yüksek ince tip özel ipliklerin ağırlıklı olarak yer tuttuğu görülmektedir. Dolayısıyla bu ülkeden gerçekleştirilen ithalatın birim fiyatları diğer ülke fiyatlarının da oldukça üzerinde artmıştır. Bununla beraber, önlemin kalkması durumunda G. Kore’den ithalatın diğer ürün tiplerini de kapsaması muhtemeldir.
(4) Reliance firması, yerli üretim dalının gizli olmayan başvurusunda yer alan fiyat baskısı ve yıpranması tablosu ile yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde yer alan fiyatların birbiri ile tutarlı olmadığını iddia etmiştir. Ancak fiyat baskısı-yıpranması tablosunda yer alan birim fiyatlar enflasyondan arındırılmamış cari fiyatlardır. Buna karşılık, diğer tablo yerli üretim dalının ekonomik göstergelerindeki gelişmeleri yansıtmak üzere hazırlanmıştır ve tabloda yer alan fiyatlar enflasyon etkisinden Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) kullanılmak suretiyle arındırılmıştır.
(5) Ayrıca Reliance firması yerli üretim dalının fiyatlarını kırmadığını ve zarar vermediğini iddia etmektedir. Ancak, önlemin henüz yürürlükte olmadığı esas soruşturmada Hindistan’ın, yerli üretim dalının fiyatlarını %15 oranında kırdığı tespit edilmiş, yukarıda açıklanan nedenlerle bu soruşturmada önleme konu ithalatın fiyatlarının etkisinin fiyat baskısı yoluyla ortaya konulmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.
(6) Reliance firması nihai bildirime ilişkin yanıtında potansiyel fiyat baskısı hesaplanırken Hindistan’ın üçüncü bir ülkeye yaptığı ihracatın birim fiyatlarının dikkate alınmış olmasına itiraz etmiştir. Firma, Hindistan’dan Türkiye’ye yeterli miktarda ihracatın olduğunu, Hindistan’ın Türkiye’ye ihraç fiyatlarının kabul edilmemesi için herhangi bir nedenin bulunmadığını ve üçüncü bir ülkeye gerçekleştirilen ihracatın birim fiyatlarının değerlendirmeye esas alınmasının yasal dayanağının olmadığını öne sürmüştür. Firma yanıtında, yapılan incelemede dampingin ve zararın devamı veya yeniden ortaya çıkması olasılığının değerlendirilmesi gerektiğini, potansiyel fiyat kırılması veya baskısının bu değerlendirmeye dahil olamayacağını belirtmiştir.
(7) Nihai bildirimde Hindistan’ın üçüncü bir ülkeye gerçekleştirdiği poliester tekstürize iplik ihracatında geçerli olan fiyatların yanında Hindistan’ın GGD’de Türkiye’ye gerçekleştirdiği ihracatın birim fiyatları da fiyat baskısı değerlendirmesinde kullanılmıştır. Ayrıca, nihai bildirimde, Hindistan’dan gerçekleştirilen ithalattaki birim fiyatların geçersiz kabul edildiğine ilişkin herhangi bir ifade yer almamaktadır.
(8) Diğer taraftan, dampinge karşı önlemler, önleme tabi olan ülkelerden gerçekleştirilen ithalattaki ürün kompozisyonunu ve dolayısıyla fiyat yapısını etkileyebilmektedir. Yurtiçinde daha çok tüketilen, katma değeri düşük ve özel niteliğe sahip olmayan ürünler dampinge karşı önlemlerin etkisiyle farklı tedarikçi ülkelerden ithal edilebilmekte, buna karşılık katma değeri yüksek ve özel nitelikli ürünler ise dampinge karşı önlemin maliyetine katlanılarak önlem konusu ülkelerden tedarik edilebilmektedir. Dolayısıyla, önleme tabi ithalatın yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki etkisi değerlendirilirken bu durum da dikkate alınmalıdır.
(9) Bu bağlamda, incelemeye konu ülkelerin Türkiye’ye ihracatlarında geçerli olan fiyatların yanı sıra bu ülkelerin kendilerine karşı herhangi bir önlem uygulamayan ülkelere yaptıkları ihracatın birim fiyatları da incelenmiştir. Böylelikle önlemin yürürlükte olmaması halinde katma değeri düşük ürünlerin de ithal edilmesiyle oluşabilecek olası fiyat baskısı görülmeye çalışılmıştır.
(10) Öte yandan, ithalatın yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi zararın devamı veya yeniden ortaya çıkması olasılığının ortaya konulabilmesi açısından önem arz etmektedir. Nitekim, potansiyel fiyat baskısı, dampinge karşı önlemlerin yokluğunda önleme tabi ülkelerden Türkiye’ye katma değeri yüksek olmayan, özel nitelik taşımayan ve dolayısıyla birim fiyatı daha düşük olan ürün tiplerinin de ihraç edilebileceği varsayımı altında, yerli üretim dalının fiyatlarının nasıl etkilenebileceğini göstermek için hesaplanmıştır.
(11) Reliance firması bir diğer iddiasında da fiyat baskısı hesaplanırken kullanılan yerli üretimin olması gereken fiyatının ticari olarak gerçekçi olmadığını, belirlenen fiyatın çok yüksek olduğunu ileri sürmüştür.
(12) Fiyat baskısı yerli üretim dalının önleme konu ithalatın birim fiyatları karşısında nasıl etkilendiğini göstermek amacıyla hesaplanmıştır. Bu hesaplama yapılırken dünya standartlarında maliyet yapısı olan yerli üretim dalının maliyet verileri temel alınmış, bu maliyetlere makul bir kâr marjının eklenmesi suretiyle olması gereken fiyat tespit edilmiştir. Bu bağlamda, olması gereken fiyat yapılan değerlendirmelerde kullanılmak üzere oluşturulmuş bir fiyatı ifade etmektedir.