Kurum/Kuruluş Yönetmeliği · 21193
Madde 13 — Piyasa riskine ilişkin olarak kamuya açıklanacak hususlar
Madde 13 - (1) Piyasa riski bölümü, bu riske maruz pozisyonlardan kaynaklı piyasa riski sermaye yükümlülüklerini içermektedir. Alım satım hesaplarında tutulan menkul kıymetleştirme pozisyonları için gerekli olan sermaye yükümlülüğü, piyasa riski sermaye yükümlülükleri içinde yer almakla birlikte ayrı bir şekilde de verilmektedir. Alım satım hesaplarında yer alan pozisyonlardan kaynaklı karşı taraf kredi riski sermaye yükümlülüğü açıklamalarına ise Beşinci Bölümde yer verilmiş olup bu bölümde ele alınmamıştır.
a) Tablo PRA: Piyasa riskiyle ilgili kamuya açıklanacak niteliksel bilgiler.
| Amaç: Piyasa riski ile ilgili risk yönetimi hedef ve politikalarının açıklanması. |
| Bankalar, piyasa riski için oluşturdukları risk yönetimi hedef ve politikalarını aşağıda verilen şekilde açıklar. Bilgiler kullanıcılara anlamlı bilgiler sağlayacak ayrıntıda sunulur. a) Bankanın süreç ve stratejileri: Bankanın piyasa risklerinin tanımlanması, ölçülmesi, izlenmesi ve kontrol edilmesi için uygulanan süreçleri ile birlikte riskten korunmaya yönelik süreçleri ve riskten korunma etkililiğinin sürekliliğinin izlenmesine dair stratejiler/süreçleri de içerecek şekilde, bankanın alım satım faaliyetlerine yönelik stratejik hedeflerine ilişkin bir açıklama yapılır. b) Piyasa riski yönetimi fonksiyonunun organizasyonu ve yapısı: a) satırında bahsedilen, bankanın strateji ve süreçlerinin uygulanması için kurulan piyasa riski yönetim yapısının tanımı ve piyasa riski yönetimine dahil olan farklı taraflar arasındaki iletişim mekanizması ve ilişkinin tanımlanması. c) Risk raporlama ve /veya ölçüm sistemlerinin yapısı ve kapsamı. |
b) Tablo PRB: İçsel model yaklaşımı kullanan bankalar için kamuya açıklanacak nicel bilgiler
| Amaç: Piyasa riski sermaye yükümlülüğü hesaplaması için kullanılan farklı modellerin (riske maruz değer, stres riske maruz değer, ilave risk, kapsamlı risk) kapsamının, temel karakteristiklerinin ve yapılan önemli modelleme tercihlerinin ortaya konulması. |
| Bankalar, riske maruz değer modelleri ve stres riske maruz değer modelleri için aşağıdaki bilgileri sağlar: a) Riske maruz değer modelleri ve stres riske maruz değer modelleri ile kapsanan risklerin ve faaliyetlerin tanımı. Uygun olduğunda bankalar, riske maruz değer ve stres riske maruz değer hesaplamalarına dahil edilmeyen (tarihsel veri eksikliğinden ya da model kısıtlarından dolayı) ve diğer risk ölçüm modelleri (bazı ülkelerde izin verilen spesifik uygulamalar) altında işlem gören temel faaliyetleri ve riskleri de tanımlar. b) Modelleri hangi kuruluşların (konsolidasyon kapsamındaki kuruluşlardan) kullandığının veya piyasa riskine maruz tüm kuruluşlar için tek bir model kullanılıyorsa (Riske Maruz değer/Stres altında Riske Maruz Değer) bunu belirtir. c) Modellerin genel olarak tanımlanması (Riske Maruz değer/Stres Riske Maruz Değer). d) Riske Maruz değer/Stres Riske Maruz Değer modelleri için; yönetim amaçlı kullanılan modeller ile yasal amaçlı olarak kullanılan modeller (10 gün, %99) arasındaki eğer varsa temel farklılıkları irdeler. e) Riske maruz değer modelleri için bankalar aşağıdakileri belirtir; e) (i) Veri yenileme sıklığı, e) (ii) Modellerin kalibrasyonu için kullanılan veri dönemi uzunluğu. (Eğer varsa) Kullanılan ağırlıklandırma şeması, e) (iii) Bankanın 10 günlük elde tutma süresini nasıl belirlediği. (Örneğin; bir günlük riske maruz değeri 10’un kareköküyle çoğaltıyor mu ya da 10 günlük riske maruz değeri direkt mi modelliyor?), e) (iv) Toplulaştırma yaklaşımı (spesifik ve genel riskin toplulaştırılması: ( örneğin; banka spesifik riski, genel risk için kullandığı metottan farklı bir metot kullanarak tek başına mı hesaplıyor veya banka genel risk ve spesifik riski çeşitlendiren tek bir model mi kullanıyor?), e) (v) Değerleme yaklaşımı (tam yeniden değerleme ya da tahminlerin kullanılması), e) (vi) Risk etkenlerinin olası hareketleri simüle edilirken mutlak sonuçların mı yoksa göreceli sonuçların mı (veya karışık bir yaklaşım) kullanıldığının (örneğin; fiyatlarda veya oranlardaki orantılı değişim ya da fiyatlardaki veya oranlardaki mutlak değişim) anlatılması. f) Stres Riske Maruz değer modelleri için, bankalar aşağıdakileri belirtir: f) (i) 10 günlük elde tutma süresinin nasıl belirlendiği. Örneğin; banka bir günlük riske maruz değeri 10’un kareköküyle çoğaltıyor mu ya da 10 günlük riske maruz değeri direkt mi modelliyor? Eğer yaklaşım riske maruz değer modelleriyle aynı ise, banka bunu belirterek üstteki (e) (iii) açıklamasına atıfta bulunabilir. f) (ii) Banka tarafından seçilen stres dönemi ve bu seçimin gerekçeleri, f) (iii) Değerleme yaklaşımı (tam yeniden değerleme ya da tahminlerin kullanılması), g) Model parametrelerine uygulanan stres testinin açıklanması, h) Modelleme süreçleri ve içsel modeller için kullanılan parametre ve verilerin doğruluğu ve içsel tutarlılığının geriye dönük testi/validasyonu amaçlı kullanılan yaklaşımın açıklanması. |
| İlave risk sermaye yükümlülüğü için risk ölçümünde model kullanan bankalar aşağıdaki gereklilikleri sağlar: (a) Metodolojinin genel açıklaması; a) (i) Genel modelleme yaklaşımı ile ilgili bilgiler (özellikle marj tabanlı modeller ya da geçiş matrisi tabanlı modellerin kullanımı). a) (ii) Geçiş matrisinin kalibrasyonu hakkında bilgi, a) (iii) Korelasyon tahminleri hakkında bilgi. b) Likidite ufkunun belirlenmesi için kullanılan yaklaşım, c) Risk Ölçüm Modelleri ile Piyasa Riskinin Hesaplanmasına ve Risk Ölçüm Modellerinin Değerlendirilmesine İlişkin Tebliğde yer alan şartlarla uyumlu sermaye değerlendirmesine erişmek için kullanılan metodoloji, d) Modellerin validasyonu için kullanılan yaklaşım. |
| Kapsamlı risk sermaye yükümlülüğü risk ölçümü için model kullanan bankalar aşağıdaki gereklilikleri sağlar; a) Metodolojinin genel açıklaması, a) (i) Genel modelleme yaklaşımı ile ilgili bilgiler (özellikle temerrüt/derece geçişi ve marj arasındaki korelasyon modelinin seçimi: (i) temerrüt/derece geçişi ve farklı fakat ilişkili rassal süreçler ve marj hareketlerini etkileyen, (ii) temerrüt/derece geçişini etkileyen marj değişimleri, (iii) marj değişimlerini etkileyen temerrüt/derece geçişleri), a) (ii) Baz korelasyon parametrelerinin kalibrasyonunda kullanılan bilgiler: dilimlerin THK fiyatlaması (sabit ya da değişken), a) (iii) Pozisyonların yaşlandırılıp yaşlandırılmadığı seçeneği ile ilgili bilgiler (modelde her bir pozisyonun bir yıllık sermaye ufku sonundaki vade sonunu hesaplayarak veya bu pozisyonların hesaplama tarihindeki vade sonlarını kullanarak simüle edilmiş piyasa hareketlerine dayalı kar ve zararlar) b) Likidite ufkunun belirlenmesi için kullanılan yaklaşım, c) Gerekli olan sağlam standartlarla uyumlu sermaye değerlendirmesine erişmek için kullanılan metodoloji, d) Modellerin validasyonu için kullanılan yaklaşım. |
c) Şablon PR1: Standart yaklaşım
| Amaç: Standart yaklaşım altında piyasa riski için sermaye yükümlülüğü bileşenlerinin gösterilmesi. | ||
| Dolaysız (peşin) ürünler: opsiyonlu olmayan ürünlerdeki pozisyonları ifade etmektedir. RAT: Dokümandaki tutarlılığı sağlamak açısından sermaye yükümlülüğü yerine RAT açıklanır, bankalar piyasa riski RAT’ını sermaye yükümlülüğünü 12.5 ile çarparak bulabilirler. |
ç) Şablon PR2: İçsel model yaklaşımına göre piyasa riski RAT değişim tablosu.
| Amaç: Bir içsel model ile belirlenen piyasa RAT’ındaki değişikliklerinin açıklandığı bir değişim tablosu sunulması. |
d) Şablon PR3: Alım satım hesabı için içsel model yaklaşımı.
| Amaç: Kurum tarafından uygulanacak olan ilave sermaye yükümlülüğü uygulanmadan önce, konsolide düzeyde yasal sermayenin hesaplanmasında kullanılan farklı türdeki modellerden çıkan değerlerin (maksimum, minimum, ortalama ve raporlama dönemi bitiş süresi) gösterilmesi. | ||
| 13 | Maksimum değer | |
| 14 | Ortalama değer | |
| 15 | Minimum değer | |
| 16 | Dönem sonu | |
| 17 | Taban (Standart yaklaşım metodu) | |
| RmD, sermaye yükümlülüğü hesaplamasında kullanılan yasal RmD’ye karşılık gelir. Raporlanan bu tutar ulusal insiyatif olan ilave sermaye yükümlülüğünü içermez. Stres RmD, sermaye yükümlülüğü hesaplamasında kullanılan yasal stres RmD’ye karşılık gelir. Raporlanan bu tutar Kurul’un kararına bağlı olan ilave sermaye yükümlülüğünü (çarpan olarak) içermez. İlave risk, sermaye yükümlülüğü hesaplamasında kullanılan ilave riske karşılık gelir. Raporlanan bu tutar Kurulun kararına bağlı olan ilave sermaye yükümlülüğünü (çarpan olarak) içermez. Kapsamlı Risk sermaye yükümlülüğü; 13, 14, 15 ve 16. satırlar taban konulmamış sayılardır; 17. satır raporlama sonundaki taban hesaplamasını göstermektedir. Taban: Standart ölçüm metoduna göre spesifik risk için %8 olan sermaye yükümlülüğü. |
e) Şablon PR4: RmD tahminlerinin kar/zarar ile karşılaştırılması.
| Amaç: RmD modelinden çıkan tahmin sonuçlarının hem varsayımsal hem de gerçekleşen alım satım sonuçlarıyla karşılaştırılması,geriye dönük testin sıklık ve kapsamının vurgulanması ve geriye dönük test sonuçlarındaki temel aykırı değerlerin analiz edilmesi konularının sunulması. |