Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği · 31441
Türki̇ye Ürün İhti̇sas Borsasinda Aracilik Faali̇yetleri̇ İle Aracilarin Gözeti̇mi̇ Ve Deneti̇mi̇ Hakkinda Yönetmeli̇k
| TÃRKÄḞYE ÃRÃN ÄḞHTÄḞSAS BORSASINDA ARACILIK FAALÄḞYETLERÄḞ ÄḞLE ARACILARIN GÃZETÄḞMÄḞ VE DENETÄḞMÄḞ HAKKINDA YÃNETMELÄḞK  BÄḞRÄḞNCÄḞ BÃLÃM Amaç, Kapsam, Dayanak ve TanÄḟmlar Amaç MADDE 1 â (1) Bu YönetmeliÄin amacÄḟ, Borsada faaliyet gösteren aracÄḟlarÄḟn yetkilendirilmesi, faaliyetleri, gözetimi ve denetimine dair usul ve esaslarÄḟ dÃỳzenlemektir. Kapsam MADDE 2 â (1) Bu Yönetmelik, elektronik ÃỳrÃỳn senedi ve elektronik ÃỳrÃỳn senetlerine dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerinin Borsada alÄḟm satÄḟmÄḟna aracÄḟlÄḟk edilmesi, aracÄḟlarÄḟn yetkilendirilmesi, bu yetkinin askÄḟya alÄḟnmasÄḟ ve iptali, aracÄḟlarÄḟn gözetim ve denetimi ile aracÄḟlÄḟk hizmetlerine dair diÄer iÅlemleri kapsar. Dayanak MADDE 3 â (1) Bu Yönetmelik, 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayÄḟlÄḟ TÃỳrkiye Odalar ve Borsalar BirliÄi ile Odalar ve Borsalar Kanununun 53 ÃỳncÃỳ maddesinin on ÃỳçÃỳncÃỳ fÄḟkrasÄḟna dayanÄḟlarak hazÄḟrlanmÄḟÅtÄḟr. TanÄḟmlar MADDE 4 â (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) AracÄḟ: Bu Yönetmelik kapsamÄḟnda Borsada aracÄḟlÄḟk yapmaya yetkili olan ÃỳrÃỳn piyasasÄḟ aracÄḟ kurumunu, b) BakanlÄḟk: Ticaret BakanlÄḟÄÄḟnÄḟ, c) Borsa: Elektronik ÃỳrÃỳn senetleri ile elektronik ÃỳrÃỳn senetlerine dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerinin iÅlem gördÃỳÄÃỳ TÃỳrkiye ÃrÃỳn ÄḞhtisas BorsasÄḟnÄḟ, ç) Borsa yönergeleri: BorsanÄḟn iÅleyiÅ esaslarÄḟnÄḟ dÃỳzenleyen, BakanlÄḟk ve Sermaye PiyasasÄḟ Kurulunun uygun görÃỳÅÃỳ alÄḟnarak Borsa Yönetim Kurulunca hazÄḟrlanan ve yÃỳrÃỳrlÃỳÄe konulan yönergeleri, d) Elektronik kayÄḟt kurallarÄḟ: Elektronik ÃỳrÃỳn senetlerinin oluÅturulmasÄḟna, bu senetlere baÄlÄḟ tÃỳm hak ve yÃỳkÃỳmlÃỳlÃỳkler ile iÅlemlerin ilgili taraflar itibarÄḟyla kayden izlenmesine iliÅkin EKKânÄḟn önerisi Ãỳzerine BakanlÄḟkça belirlenen usul ve esaslarÄḟ, e) Elektronik KayÄḟt KuruluÅu (EKK): Elektronik ÃỳrÃỳn senetlerinin oluÅturulmasÄḟnÄḟ saÄlamak, bu senetlere baÄlÄḟ tÃỳm hak ve yÃỳkÃỳmlÃỳlÃỳkler ile iÅlemleri ilgili taraflar itibarÄḟyla kayden izlemek amacÄḟyla BakanlÄḟktan lisans almÄḟÅ anonim Åirketi, f) Elektronik ÃỳrÃỳn senedi (ELÃS): LisanslÄḟ depo iÅletmesince, elektronik kayÄḟt kurallarÄḟna uygun olarak oluÅturulan elektronik kaydÄḟ, g) Kanun: 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayÄḟlÄḟ TÃỳrkiye Odalar ve Borsalar BirliÄi ile Odalar ve Borsalar Kanununu, Ä) Kurul: Sermaye PiyasasÄḟ Kurulunu, h) LisanslÄḟ depo iÅletmesi: TarÄḟm ÃỳrÃỳnlerinin depolanmasÄḟyla iÅtigal eden ve 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayÄḟlÄḟ TarÄḟm ÃrÃỳnleri LisanslÄḟ Depoculuk Kanunu kapsamÄḟnda geçerli bir lisans belgesine sahip anonim Åirketi, Äḟ) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) AracÄḟ kuruluÅ: 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayÄḟlÄḟ Sermaye PiyasasÄḟ Kanununun 37 nci maddesinin birinci fÄḟkrasÄḟndaki yatÄḟrÄḟm hizmet ve faaliyetlerinden (a), (b), (c), (e) ve (f) bentlerinde yer alanlarÄḟ mÃỳnhasÄḟran yapmak Ãỳzere Sermaye PiyasasÄḟ Kurulu tarafÄḟndan yetkilendirilen yatÄḟrÄḟm kuruluÅlarÄḟ ile 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayÄḟlÄḟ BankacÄḟlÄḟk Kanununda tanÄḟmlanan bankalarÄḟ, i) Vadeli iÅlem sözleÅmesi: SatÄḟcÄḟnÄḟn satÄḟlan ÃỳrÃỳnÃỳ veya mevzuata uygun olarak ÃỳrÃỳnÃỳ temsilen çÄḟkarÄḟlan senetleri belli bir vade sonunda devir ve teslim etmeyi, alÄḟcÄḟnÄḟn ise ÃỳrÃỳn bedelini belli bir vade sonunda ödemeyi taahhÃỳt ettiÄi alÄḟm satÄḟma iliÅkin sözleÅmeyi, j) (Ek:RG-26/12/2023-32411) Ãerçeve sözleÅme: Bu Yönetmelik kapsamÄḟnda aracÄḟlÄḟk faaliyetinin yerine getirilebilmesi için faaliyetlere baÅlanmadan önce taraflar arasÄḟndaki iliÅkiyi genel olarak dÃỳzenleyen, mÃỳÅteriye sunulacak hizmetler ile taraflarÄḟn hak ve yÃỳkÃỳmlÃỳlÃỳklerinin yer aldÄḟÄÄḟ, mÃỳÅterilerle baÅlangÄḟçta bir kez akdedilen ve mÃỳnferit iÅlemlerin esasÄḟnÄḟ oluÅturan, asgari hÃỳkÃỳm ve koÅullarÄḟ Borsa tarafÄḟndan belirlenen sözleÅmeyi, k) (Ek:RG-26/12/2023-32411) Saklama: AracÄḟlÄḟk faaliyetleri sebebiyle teminat olarak emanetçi sÄḟfatÄḟyla veya her ne nam altÄḟnda olursa olsun Borsa faaliyetleriyle iliÅkili olarak hizmet verilen kiÅi veya kuruluÅlara ait saklamaya konu olabilecek, kayden veya fiziken tevdi veya teslim edilen varlÄḟklarÄḟn, ilgili kiÅi veya kuruluÅ bazÄḟnda tutulmasÄḟ ve izlenmesi ile bu varlÄḟklarÄḟn varsa, faiz veya itfa bedeli tahsilatÄḟ iÅlemlerinin ilgili hesaplara yansÄḟtÄḟlmasÄḟnÄḟ, l) (Ek:RG-26/12/2023-32411) Takas: Piyasada gerçekleÅen iÅlemlerle ilgili olarak ortaya çÄḟkan yÃỳkÃỳmlÃỳlÃỳklerin, Borsa Yönetim Kurulu tarafÄḟndan belirlenen sÃỳre ve Åartlarda, takas merkezi Ãỳyesi kuruluÅlar tarafÄḟndan yerine getirilmesi suretiyle takas merkezi ve EKK tarafÄḟndan taraflar arasÄḟnda nakit veya diÄer varlÄḟklarÄḟn aktarÄḟmÄḟnÄḟ saÄlayan sÃỳreçlerin tamamÄḟnÄḟ, m) (Ek:RG-26/12/2023-32411)Takas merkezi: Borsa Yönetim Kurulu tarafÄḟndan takas merkezi olarak görevlendirilen merkezi, ifade eder. ÄḞKÄḞNCÄḞ BÃLÃM AracÄḟlara Faaliyet ÄḞzni Verilmesi ile Esas SözleÅme ve OrtaklÄḟk YapÄḟsÄḟ DeÄiÅikliÄi Faaliyet izni için aranan Åartlar MADDE 5 â (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) (1) Borsada aracÄḟlÄḟk yapÄḟlabilmesi için BakanlÄḟktan faaliyet izni alÄḟnÄḟr. Faaliyet izni talebinde bulunanÄḟn; a) Anonim Åirket Åeklinde kurulmasÄḟ, b) PaylarÄḟnÄḟn yarÄḟsÄḟndan fazlasÄḟnÄḟn bir veya birden fazla ticaret borsasÄḟna ait olmasÄḟ, c) PaylarÄḟnÄḟn tamamÄḟnÄḟn nama yazÄḟlÄḟ olmasÄḟ, ç) Asgari 10 milyon TL nakden ve tamamen ödenmiÅ sermayeye sahip olmasÄḟ, d) Åirket esas sözleÅmesinin amaç ve konu bölÃỳmÃỳnde bu Yönetmelik hÃỳkÃỳmleri çerçevesinde Borsada ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerine yönelik aracÄḟlÄḟk faaliyetinde bulunulmasÄḟna dair hÃỳkmÃỳn yer almasÄḟ, e) Åirkette pay sahibi gerçek kiÅilerin, pay sahibi ticaret Åirketlerinin gerçek kiÅi temsilcilerinin, Åirketin yönetim kurulu Ãỳyelerinin ve genel mÃỳdÃỳrÃỳnÃỳn 10 uncu maddede belirtilen ÅartlarÄḟ haiz olmasÄḟ, f) Åirketin unvanÄḟnda âÃrÃỳn PiyasasÄḟ AracÄḟ Kurumuâ ibaresinin bulunmasÄḟ, g) Faaliyet izni verilmesinden itibaren 6 ay içinde Borsaya karÅÄḟ yÃỳkÃỳmlÃỳlÃỳklerini yerine getirerek Borsaya Ãỳyelik baÅvurusunda bulunacaÄÄḟna iliÅkin yazÄḟlÄḟ taahhÃỳtname sunmasÄḟ, Ä) BakanlÄḟkça belirlenen diÄer ÅartlarÄḟ taÅÄḟmasÄḟ, gerekir. (2) AracÄḟ kuruluÅlar bu madde kapsamÄḟnda faaliyet izni alacak olan Åirkete ortak olabilir ve/veya BakanlÄḟktan faaliyet izni alan aracÄḟlarla içeriÄi Borsa tarafÄḟndan onaylanacak bir stratejik iÅ birliÄi anlaÅmasÄḟ yapabilir. (3) Birinci fÄḟkranÄḟn (ç) bendinde yer alan sermaye tutarÄḟ, her yÄḟl 4/1/1961 tarihli ve 213 sayÄḟlÄḟ Vergi Usul Kanununun mÃỳkerrer 298 inci maddesi hÃỳkÃỳmleri uyarÄḟnca Hazine ve Maliye BakanlÄḟÄÄḟ tarafÄḟndan ilan edilen yeniden deÄerleme oranÄḟnda artÄḟrÄḟlÄḟr. Faaliyet izni için aranÄḟlan belgeler MADDE 6 â (1) Faaliyet izni almak için dilekçe ile BakanlÄḟÄa baÅvuruda bulunulur. Dilekçeye aÅaÄÄḟdaki belgeler eklenir: a) Åirket esas sözleÅmesinin Ãỳç nÃỳshasÄḟ. b) Pay sahibi ticaret Åirketlerinin serbest muhasebeci mali mÃỳÅavirler, yeminli mali mÃỳÅavirler veya baÄÄḟmsÄḟz denetim kuruluÅlarÄḟnca onaylanan son bir yÄḟla ait finansal tablolarÄḟ. c) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) Pay sahibi gerçek kiÅiler ile pay sahibi ticaret Åirketlerinin gerçek kiÅi temsilcilerinin 10 uncu maddede belirtilen ÅartlarÄḟ haiz olduklarÄḟna dair beyanlarÄḟ ile BakanlÄḟkça gerekli görÃỳlmesi halinde anÄḟlan ÅartlarÄḟn saÄlandÄḟÄÄḟnÄḟ tevsik edici bilgi ve belgeler. ç) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) Åirketin yönetim kurulu Ãỳyeleri ve genel mÃỳdÃỳrÃỳnÃỳn 10 uncu maddede belirtilen ÅartlarÄḟ haiz olduklarÄḟna dair beyanlarÄḟ ile BakanlÄḟkça gerekli görÃỳlmesi halinde anÄḟlan ÅartlarÄḟn saÄlandÄḟÄÄḟnÄḟ tevsik edici bilgi ve belgeler. d) Personelin isim, unvan ve eÄitim durumlarÄḟnÄḟ gösteren liste ile görev ve sorumluluklarÄḟnÄḟn yer aldÄḟÄÄḟ iÅ tanÄḟmlarÄḟ. Faaliyet izninin verilmesi MADDE 7 â (1) YapÄḟlan inceleme ve deÄerlendirme sonucunda 5 inci maddede öngörÃỳlen ÅartlarÄḟ taÅÄḟyan ve 6 ncÄḟ maddede belirtilen belgeleri ibraz eden Åirketlere, faaliyet iznini gösteren bir yetki belgesi verilir. (2) AracÄḟlar Borsaya Ãỳye olmadan faaliyete baÅlayamaz. (Ek cÃỳmle:RG-26/12/2023-32411) Borsa Ãỳyelik ÅartlarÄḟ, baÅvuru usulÃỳ ve izni ile Borsa Ãỳyelerinin faaliyetleri sÃỳresince uymalarÄḟ gereken ilke ve esaslar Borsa yönergeleri ile dÃỳzenlenir. Esas sözleÅme ve ortaklÄḟk yapÄḟsÄḟ deÄiÅikliÄi MADDE 8 â (1) AracÄḟlarÄḟn esas sözleÅme deÄiÅiklikleri BakanlÄḟk iznine tabidir. (2) Åirketin ortaklarÄḟ arasÄḟnda yapÄḟlan pay devirleri hariç olmak Ãỳzere tÃỳm pay devirleri BakanlÄḟk iznine tabidir. Her durumda, Åirket paylarÄḟnÄḟn yarÄḟsÄḟndan fazlasÄḟnÄḟn bir veya birden fazla ticaret borsasÄḟna ait olmasÄḟ gerekir. Pay devirlerinde, paylarÄḟ devralacak gerçek kiÅilerde ve tÃỳzel kiÅilerin gerçek kiÅi temsilcilerinde 10 uncu maddede sayÄḟlan Åartlar aranÄḟr. Merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳtler MADDE 9 â (BaÅlÄḟÄÄḟ ile Birlikte DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) (1) AracÄḟlarÄḟn merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳtleri; Åubeler ve aracÄḟnÄḟn acentelik faaliyetini yÃỳrÃỳten ticaret borsalarÄḟ ve aracÄḟ kuruluÅlardan oluÅur. Bu fÄḟkrada belirtilen acentelik faaliyeti, ayrÄḟntÄḟlarÄḟ Borsa yönergeleriyle belirlenmek Ãỳzere mÃỳÅteriye çerçeve sözleÅme imzalatÄḟlmasÄḟ ve/veya mÃỳÅteri emirlerinin aracÄḟlara iletilmesi ile emir sonuçlarÄḟnÄḟn mÃỳÅteriye bildirilmesine iliÅkin faaliyetleri ifade eder. (2) AracÄḟlar, BakanlÄḟk izni ile merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳtler açabilir. Merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳtlerin açÄḟlmasÄḟna iliÅkin usul ve esaslar Borsa yönergeleriyle belirlenir. Borsa yönergelerine göre Borsa tarafÄḟndan alÄḟnan baÅvurular BakanlÄḟÄa sunulur. (3) AracÄḟlarÄḟn herhangi bir merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳtÃỳ faaliyete geçtikten sonra BakanlÄḟk veya Borsa tarafÄḟndan yapÄḟlacak incelemeler sonucunda merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳtÃỳn mevzuata aykÄḟrÄḟ iÅ ve iÅlemlerinin tespiti halinde BakanlÄḟk tarafÄḟndan aracÄḟlarÄḟn merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳt faaliyetleri durdurulabilir ve/veya aracÄḟlarÄḟn merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳt açmasÄḟna kÄḟsÄḟtlama getirilebilir. (4) AracÄḟlar, merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳtlerinin faaliyetlerini dÃỳzenli olarak denetlemekle yÃỳkÃỳmlÃỳ olup merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳtlerin faaliyetleri nedeniyle BakanlÄḟÄÄḟn aracÄḟlara yönelik yaptÄḟrÄḟm uygulama ve tedbir alma yetkisi saklÄḟdÄḟr. (5) AracÄḟlarÄḟn merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳtlerinin iÅleyiÅine iliÅkin usul ve esaslar Borsa yönergeleri ile dÃỳzenlenir. Pay sahipleri ve yöneticilerde aranan genel Åartlar MADDE 10 â (1) Åirkette pay sahibi gerçek kiÅilerin, pay sahibi ticaret Åirketlerinin gerçek kiÅi temsilcilerinin, Åirketin yönetim kurulu Ãỳyelerinin ve genel mÃỳdÃỳrÃỳnÃỳn; a) Kendileri veya sÄḟnÄḟrsÄḟz sorumlu olduklarÄḟ kuruluÅlar hakkÄḟnda iflas veya iflasÄḟn ertelenmesi kararÄḟ verilmemiÅ ve konkordato ilÃḃn edilmemiÅ olmasÄḟ, b) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) Faaliyet izni iptal edilmiÅ aracÄḟlarda veya 6362 sayÄḟlÄḟ Kanunun 3 ÃỳncÃỳ maddesinin birinci fÄḟkrasÄḟnÄḟn (v) bendinde tanÄḟmlanan yatÄḟrÄḟm kuruluÅlarÄḟnda bu mÃỳeyyideyi gerektiren olayda sorumluluÄu bulunan kiÅilerden olmamalarÄḟ, c) BorsanÄḟn ve sermaye piyasasÄḟ araçlarÄḟ, kambiyo ve kÄḟymetli madenler ile kÄḟymetli taÅlarÄḟn iÅlem gördÃỳÄÃỳ borsalarÄḟn ÃỳyeliÄinden sÃỳrekli olarak çÄḟkarÄḟlmÄḟÅ kuruluÅlarda, bu mÃỳeyyideyi gerektiren olayda sorumluluÄu bulunan kiÅilerden olmamalarÄḟ, ç) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411)Kanun, 5300 sayÄḟlÄḟ Kanun, 5411 sayÄḟlÄḟ Kanun, 13/11/1996 tarihli ve 4208 sayÄḟlÄḟ Kanun ve ödÃỳnç para verme iÅleri hakkÄḟnda mevzuat ile 6362 sayÄḟlÄḟ Kanuna aykÄḟrÄḟlÄḟktan dolayÄḟ mahkum olmamalarÄḟ, d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayÄḟlÄḟ TÃỳrk Ceza Kanununun 53 ÃỳncÃỳ maddesinde belirtilen sÃỳreler geçmiÅ olsa bile; kasten iÅlenen bir suçtan dolayÄḟ beÅ yÄḟl veya daha fazla sÃỳreyle hapis cezasÄḟna ya da devletin gÃỳvenliÄine karÅÄḟ suçlar, anayasal dÃỳzene ve bu dÃỳzenin iÅleyiÅine karÅÄḟ suçlar, zimmet, irtikÃḃp, rÃỳÅvet, hÄḟrsÄḟzlÄḟk, dolandÄḟrÄḟcÄḟlÄḟk, sahtecilik, gÃỳveni kötÃỳye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karÄḟÅtÄḟrma, edimin ifasÄḟna fesat karÄḟÅtÄḟrma, biliÅim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme veya deÄiÅtirme, banka veya kredi kartlarÄḟnÄḟn kötÃỳye kullanÄḟlmasÄḟ, suçtan kaynaklanan malvarlÄḟÄÄḟ deÄerlerini aklama, kaçakçÄḟlÄḟk, vergi kaçakçÄḟlÄḟÄÄḟ veya haksÄḟz mal edinme suçlarÄḟndan mahkÃṠm olmamasÄḟ, e) Mali ve ticari itibar bakÄḟmÄḟndan engel bir durumunun bulunmamasÄḟ, gerekir. (2) TÃỳzel kiÅinin yönetim kurulu Ãỳyesi olarak atanmasÄḟ halinde birinci fÄḟkradaki Åartlar tÃỳzel kiÅi adÄḟna hareket etmek Ãỳzere tescil edilmiÅ gerçek kiÅiler için de aranÄḟr. (3) (Ek:RG-26/12/2023-32411) Genel MÃỳdÃỳr olarak atanacak kiÅinin iÅletme, iktisat, maliye, kamu yönetimi, uluslararasÄḟ iliÅkiler, hukuk, mÃỳhendislik, sermaye piyasalarÄḟ veya bankacÄḟlÄḟk alanlarÄḟnda lisans veya lisansÃỳstÃỳ öÄrenim görmÃỳÅ olmasÄḟ ve yÃỳkseköÄrenim sonrasÄḟ mali piyasalar alanÄḟnda en az 7 yÄḟllÄḟk mesleki deneyiminin olmasÄḟ ve Borsa dÃỳzenlemeleri ile belirlenen kapsamda talep edilen Sermaye PiyasasÄḟ Lisanslama Sicil ve EÄitim KuruluÅu tarafÄḟndan verilen lisans belgelerine sahip olmasÄḟ zorunludur. Personele iliÅkin Åartlar MADDE 11 â (1) AracÄḟlarÄḟn merkez ve Åubelerinde yönetici ve uzman statÃỳsÃỳnde bulunan personelin 10 uncu maddedeki ÅartlarÄḟ taÅÄḟmalarÄḟ ve Ãỳniversitelerin en az dört yÄḟllÄḟk lisans dÃỳzeyinde eÄitim veren bölÃỳmlerinden mezun olmalarÄḟ gerekir. (2) Borsa tarafÄḟndan (DeÄiÅik ibare:RG-26/12/2023-32411) aracÄḟlarÄḟn personelinin yÃỳrÃỳtecekleri faaliyetlere göre farklÄḟ eÄitim ve mesleki tecrÃỳbe ÅartlarÄḟ aranabilir. ÃÃÃNCà BÃLÃM AracÄḟlarÄḟn Faaliyetleri, YÃỳkÃỳmlÃỳlÃỳkleri ve YapamayacaklarÄḟ ÄḞÅ ve ÄḞÅlemler AracÄḟlÄḟk faaliyeti MADDE 12 â (1) AracÄḟlÄḟk faaliyeti, mÃỳÅterilerin ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerine iliÅkin alÄḟm veya satÄḟm emirlerinin mÃỳÅteri adÄḟna ve hesabÄḟna aracÄḟlar tarafÄḟndan Borsaya iletilmek suretiyle gerçekleÅtirilmesini ifade eder. (2) AracÄḟlarÄḟn, mÃỳÅterilerin alÄḟm ve satÄḟm emirlerini Borsaya iletmeleri ve Borsada gerçekleÅtirecekleri diÄer iÅ ve iÅlemler Borsa yönergeleri ile dÃỳzenlenir. (3) AracÄḟlar, aracÄḟlÄḟk faaliyeti kapsamÄḟnda fiziki ve/veya elektronik ortamda emir kabul edebilirler. (4) (Ek:RG-26/12/2023-32411) AracÄḟlar, mevzuattan kaynaklanan yÃỳkÃỳmlÃỳlÃỳklerinin saÄlanmasÄḟna yönelik hizmetleri, aralarÄḟnda akdedilecek bir sözleÅme ile baÅka bir aracÄḟdan alabilir. Bu durum, aracÄḟlarÄḟn mevzuattan kaynaklanan sorumluluklarÄḟnÄḟ ortadan kaldÄḟrmaz. Takas ve saklama hizmetleri MADDE 12/A- (Ek:RG-26/12/2023-32411) (1) Bu Yönetmelik kapsamÄḟnda takas hizmeti ile saklama hizmeti aracÄḟlar tarafÄḟndan verilebileceÄi gibi anÄḟlan hizmetlerin mÃỳÅterilere bir aracÄḟ kuruluÅ veya bir baÅka aracÄḟ vasÄḟtasÄḟyla da saÄlanmasÄḟ mÃỳmkÃỳndÃỳr. (2) Takas ve saklama hizmetlerinin yerine getirilmesine iliÅkin usul ve esaslar, Borsa yönergeleriyle dÃỳzenlenir. AracÄḟlÄḟk faaliyetine iliÅkin genel ilke ve esaslar MADDE 13 â (1) AracÄḟlar, hizmet ve faaliyetlerin yÃỳrÃỳtÃỳlmesi sÄḟrasÄḟnda aÅaÄÄḟdaki ilke ve esaslara uyar: a) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) Faaliyetlerini, Borsa dÃỳzenlemeleri, mÃỳÅteriyle imzalanan çerçeve sözleÅmede belirtilen esaslar, mÃỳÅteri emrini en iyi Åekilde gerçekleÅtirme yÃỳkÃỳmlÃỳlÃỳÄÃỳ ile özen ve sadakat borcu çerçevesinde yÃỳrÃỳtÃỳr. b) Faaliyetlerinin yÃỳrÃỳtÃỳlmesi sÄḟrasÄḟnda basiretli bir tacir gibi davranÄḟr, iÅin gerektirdiÄi mesleki dikkat ve özeni gösterir ve bu kapsamda gerekli önlemleri alÄḟr. c) Faaliyetlerini sÃỳrdÃỳrmeleri için sahip olduklarÄḟ kaynaklarÄḟ etkin bir biçimde kullanÄḟr. ç) MÃỳÅterileriyle olan iliÅkilerinde mÃỳÅteriyi ilgilendiren tÃỳm konularda yeterli bilgilendirme ve ÅeffaflÄḟÄÄḟ saÄlar. d) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411)24/3/2016 tarihli ve 6698 sayÄḟlÄḟ KiÅisel Verilerin KorunmasÄḟ Kanunu ve bu Kanuna dayanÄḟlarak yÃỳrÃỳrlÃỳÄe konulan mevzuat çerçevesinde mÃỳÅterinin kiÅisel verileri ile mÃỳÅteri emirlerinin gizliliÄini korur, mÃỳÅteriye ait emir bilgilerini herhangi bir ÃỳçÃỳncÃỳ Åahsa, mÃỳÅteri aleyhine ve ÃỳçÃỳncÃỳ ÅahÄḟs lehine mÃỳÅterinin bilgisi ve rÄḟzasÄḟ olmaksÄḟzÄḟn aktaramaz. Piyasa bozucu eylemlere iliÅkin mevzuat hÃỳkÃỳmleri ile BorsanÄḟn disiplin hÃỳkÃỳmleri saklÄḟdÄḟr. e) Faaliyetlerine iliÅkin yapacaklarÄḟ her tÃỳrlÃỳ bilgilendirme, yayÄḟn, ilan, reklam veya duyuruda objektif davranÄḟr. f) Faaliyetlerinin icrasÄḟ sÄḟrasÄḟnda mÃỳÅterilerin fiyat, miktar ve benzeri hususlardaki tercihlerini göz önÃỳne alarak emir gerçekleÅtirme politikasÄḟ çerçevesinde mÃỳÅteri için mÃỳmkÃỳn olan en iyi sonucu verecek Åekilde emirleri yerine getirir. g) (Ek:RG-26/12/2023-32411) Saklama hizmeti veren aracÄḟ ya da aracÄḟ kuruluÅ, mÃỳÅteriye ait ELÃSâlere ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerine iliÅkin mÃỳÅteri bazÄḟnda, nakitlere iliÅkin olarak ise toplu bazda veya mÃỳÅteri bazÄḟnda kendi nezdindeki hesap ve kayÄḟtlar ile EKK ve nakitlerin saklandÄḟÄÄḟ kuruluÅlar nezdindeki hesap ve kayÄḟtlar arasÄḟnda gÃỳnlÃỳk mutabakat saÄlar. Ä) (Ek:RG-26/12/2023-32411) MÃỳÅterilerinden aracÄḟlÄḟk faaliyetleri nedeniyle teminat alÄḟnmasÄḟna iliÅkin Åartlar, mÃỳÅterilere uygulanabilecek asgari ve azami komisyon oranlarÄḟ, anÄḟlan teminatlarÄḟn saklanmasÄḟ ve kullanÄḟlmasÄḟna iliÅkin ilgili mevzuat hÃỳkÃỳmleri çerçevesinde Borsa yönergelerinde yer alan hÃỳkÃỳmlere uyar. MÃỳÅteri hesaplarÄḟndaki nakit alacak bakiyelerinin kullanÄḟm esaslarÄḟ MADDE 13/A- (Ek:RG-22/11/2024-32730) (1) AracÄḟlar, çerçeve sözleÅmesinde mÃỳÅterinin verdiÄi yetkiye baÄlÄḟ olarak, gÃỳn içinde herhangi bir mÃỳÅteri emrine konu olmayan ve gÃỳn sonu itibarÄḟyla alacak bakiye veren mÃỳÅteri hesaplarÄḟndaki nakitleri, yetkili olduklarÄḟ faaliyetler, iÅletme politikalarÄḟ ile mÃỳÅterinin tercihleri doÄrultusunda, muhasebe sistemlerinde hesap bazÄḟnda izlemek kaydÄḟyla, toplu olarak veya mÃỳÅteri bazÄḟnda deÄerlendirebilirler. (2) Söz konusu nakitlerin toplu olarak deÄerlendirilmesi halinde elde edilen gelirlerin mÃỳÅteri hesaplarÄḟna oransal olarak daÄÄḟtÄḟlmasÄḟ esastÄḟr. (3) AracÄḟlarÄḟn, çerçeve sözleÅmesinde açÄḟkça belirtmek kaydÄḟyla mÃỳÅteri hesaplarÄḟnda kalan nakit alacak bakiyelerinin kullanÄḟmÄḟnda alt limit belirlemeleri mÃỳmkÃỳndÃỳr. Belirlenen bu alt limite iliÅkin deÄiÅikliklerin de ispat yÃỳkÃỳ aracÄḟda olmak Ãỳzere mÃỳÅterilere yazÄḟlÄḟ olarak veya en seri iletiÅim aracÄḟyla bildirilmesi zorunludur. Belirlenen alt limitin altÄḟnda kalan nakitlerin kullanÄḟmÄḟna iliÅkin esaslara sözleÅmede ayrÄḟca yer verilir. (4) MÃỳÅterilerin hesaplarÄḟndaki nakit alacak bakiyeleri, mÃỳÅteriler tarafÄḟndan talep edildiÄi takdirde en geç 1 iÅ gÃỳnÃỳ içerisinde ödenmek ve anapara zarara uÄratÄḟlmamak ÅartÄḟyla, belirlenen limitin altÄḟnda kalan mÃỳÅteri nakitleri çerçeve sözleÅmedeki hÃỳkÃỳm, getiri talep etmeyen mÃỳÅterilerin nakitleri ise çerçeve sözleÅmeden ayrÄḟ olarak mÃỳÅterilerden mÃỳnferiden alÄḟnacak yazÄḟlÄḟ/elektronik onay doÄrultusunda, getirisi aracÄḟda kalacak Åekilde deÄerlendirilebilir. (5) Bankalar nezdinde tutulmakta olan mÃỳÅteri nakitlerinin aracÄḟ mÃỳÅterileri için açÄḟlacak olan mÃỳnferit bir hesapta, aracÄḟnÄḟn kendi nakit varlÄḟÄÄḟndan ayrÄḟ olarak izlenmesi esastÄḟr. MÃỳÅteriler adÄḟna açÄḟlacak olan hesap açÄḟkça ilgili aracÄḟ mÃỳÅterilerine ait olduÄu belirtilecek Åekilde tanÄḟmlanÄḟr ve amacÄḟ dÄḟÅÄḟnda kullanÄḟlamaz. MÃỳÅteri nakit varlÄḟklarÄḟnÄḟn saklandÄḟÄÄḟ hesaplar kredi teminatÄḟ olarak gösterilemez, bu hesaplar Ãỳzerinde aracÄḟ lehine blokaj, rehin ve benzeri takyidat tesis edilemez. (6) AracÄḟ tarafÄḟndan mÃỳÅteri hesabÄḟ olarak tayin edilmiÅ bir banka hesabÄḟ açtÄḟrÄḟlÄḟrken, bankaya söz konusu hesaptaki paranÄḟn aracÄḟ mÃỳÅterilerine ait olduÄu ve herhangi bir Åekilde aracÄḟnÄḟn kendi hesabÄḟ ile birleÅtirilmemesi gerektiÄi hakkÄḟnda yazÄḟlÄḟ bilgi verilmesi ve bankadan konuya iliÅkin onay alÄḟnmasÄḟ zorunludur. AçÄḟlan hesabÄḟn ismi aracÄḟnÄḟn banka nezdindeki diÄer hesaplarÄḟndan yeterince ayÄḟrt edilebilecek Åekilde olmalÄḟdÄḟr. Banka tarafÄḟndan 15 iÅ gÃỳnÃỳ içerisinde konuya iliÅkin onay verilmemesi durumunda aracÄḟ ilgili tutarÄḟ baÅka bir bankaya aktarmak zorundadÄḟr. AracÄḟlarÄḟn yÃỳkÃỳmlÃỳlÃỳkleri MADDE 14 â (1) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) AracÄḟlar, mÃỳÅterileriyle iÅlem yapmaya baÅlamadan önce, sunulacak hizmete iliÅkin yazÄḟlÄḟ veya 8/2/2022 tarihli ve 31744 sayÄḟlÄḟ Resmî Gazeteâde yayÄḟmlanan AracÄḟ Kurumlar ve Portföy Yönetim Åirketleri TarafÄḟndan KullanÄḟlacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda SözleÅme ÄḞliÅkisinin KurulmasÄḟna ÄḞliÅkin TebliÄ (III-42.1) hÃỳkÃỳmlerine uygun olarak elektronik ortamda asgari ÅartlarÄḟ Borsa dÃỳzenlemeleri ile belirlenecek bir çerçeve sözleÅme yapmak zorundadÄḟr. AnÄḟlan sözleÅmelerde mevzuata aykÄḟrÄḟ hÃỳkÃỳmler ile mÃỳÅterilerin haklarÄḟnÄḟ ciddi Åekilde zedeleyici ve aracÄḟlar lehine tek taraflÄḟ olaÄanÃỳstÃỳ haklar saÄlayan ve emirlerin ispatÄḟnÄḟn mÃỳÅteriye yÃỳklenmesine iliÅkin hÃỳkÃỳmlere yer verilmez. (2) AracÄḟlar, birinci fÄḟkrada belirtilen sözleÅme imzalanmadan önce mÃỳÅterilerine ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerine iliÅkin gerçekleÅtirilen iÅlemlere dair genel riskleri yalÄḟn ve anlaÅÄḟlÄḟr Åekilde açÄḟklamak, bu hususlarÄḟn okunup anlaÅÄḟldÄḟÄÄḟna dair yazÄḟlÄḟ (Ek ibare:RG-22/11/2024-32730) veya birinci fÄḟkrada belirtilen TebliÄ hÃỳkÃỳmlerine uygun Åekilde elektronik ortamda bir beyan almak ve bir örneÄini mÃỳÅteriye vermek zorundadÄḟr. Bu fÄḟkra kapsamÄḟndaki açÄḟklamalarÄḟn yapÄḟldÄḟÄÄḟna dair ispat yÃỳkÃỳ aracÄḟlara aittir. (3) SözleÅme imzalanan her mÃỳÅteriye ayrÄḟ bir mÃỳÅteri numarasÄḟ tahsis edilir. Bir mÃỳÅteriye verilmiÅ olan mÃỳÅteri numarasÄḟ, sözleÅmenin sona erme tarihi Ãỳzerinden 10 yÄḟl geçmedikçe baÅka bir mÃỳÅteriye verilemez. (4) AracÄḟlar, aracÄḟlÄḟk faaliyetleri ile Åirketi tanÄḟtÄḟcÄḟ bilgileri içeren bir internet sitesi açmak zorundadÄḟr. ÄḞnternet sitesinde asgari olarak; a) ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerine iliÅkin tanÄḟtÄḟcÄḟ bilgilere, b) AlÄḟnan kiÅisel verilerin saklama ve kullanÄḟm koÅullarÄḟna, c) Emir iletimine ve iÅlemlerin gerçekleÅtirilmesine iliÅkin bilgilere, ç) Elektronik ortamda mÃỳÅteriler tarafÄḟndan yapÄḟlabilecek iÅlemler ile mÃỳÅteriye elektronik ortamda yapÄḟlacak bildirimlere iliÅkin esaslara, d) Borsa ve piyasa bilgilerine, e) BakanlÄḟk (Ek ibare:RG-26/12/2023-32411) ve Borsa tarafÄḟndan gerekli görÃỳlecek diÄer hususlara, yer verilmesi zorunludur. (5) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411)MÃỳÅteriyle yapÄḟlan çerçeve sözleÅme dÃḃhil her tÃỳrlÃỳ sözleÅme ile aracÄḟlÄḟk faaliyetleri kapsamÄḟnda gerçekleÅtirilen tÃỳm kayÄḟt ve belgelerin Borsa yönergelerinde yer alan hÃỳkÃỳm ve koÅullar çerçevesinde 10 yÄḟl sÃỳre ile aracÄḟlar tarafÄḟndan saklanmasÄḟ, olaÄanÃỳstÃỳ haller ve afetler için gÃỳvenli bir Åekilde yedeklenmesi gerekir. Ses kayÄḟtlarÄḟ için saklama sÃỳresi 3 yÄḟldÄḟr. SaklanmasÄḟ gereken belge ve kayÄḟtlardan ihtilaflÄḟ olanlarÄḟn sÃỳre ile sÄḟnÄḟrlÄḟ olmaksÄḟzÄḟn ihtilaf kesin olarak sonuçlanÄḟncaya kadar muhafazasÄḟ zorunludur. (6) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) AracÄḟlar ve merkez dÄḟÅÄḟ örgÃỳtleri, Borsada yaptÄḟklarÄḟ iÅlemlerin kaydedileceÄi Borsa iÅlem defteri ile 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayÄḟlÄḟ TÃỳrk Ticaret Kanunu, 213 sayÄḟlÄḟ Kanun ve ilgili diÄer mevzuat çerçevesinde tutmak zorunda olduklarÄḟ defter ve kayÄḟtlarÄḟ usulÃỳne ve gerçeÄe uygun Åekilde tutar, belgeleri dÃỳzenler ve aracÄḟlÄḟk faaliyetlerine iliÅkin muhasebe kayÄḟt, belge ve iÅlemlerinde Borsa yönergelerine uyar. (7) AracÄḟlarÄḟn kullanacaklarÄḟ bilgi iÅlem altyapÄḟsÄḟnÄḟn, tÃỳm emirlerin alÄḟnÄḟÅ zamanÄḟna göre sÄḟralanmasÄḟna imkÃḃn verecek nitelikte (Ek ibare:RG-26/12/2023-32411) ve Borsa yönergelerine uygun olmasÄḟ gerekir. AracÄḟlar, bilgi iÅlem altyapÄḟlarÄḟnÄḟn, reddedilen, gerçekleÅmeyen, iptal edilen ve deÄiÅtirilen emirler de dÃḃhil olmak Ãỳzere gerçekleÅtirilen tÃỳm iÅlemlere iliÅkin tarih, zaman, miktar, fiyat ve diÄer tÃỳm unsurlarÄḟ gösterecek Åekilde mÃỳÅterilere yansÄḟtÄḟlan tÃỳm fiyat bilgilerini anlÄḟk olarak kaydetmesini saÄlamakla yÃỳkÃỳmlÃỳdÃỳr. (8) (Ek:RG-26/12/2023-32411)AracÄḟlar, ELÃS ile ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerinin teslimi, bedellerinin ödenmesi ve söz konusu araçlara yönelik takas ve saklama hizmetleri de dÃḃhil olmak Ãỳzere Borsada gerçekleÅtirilen iÅlemlerinin tÃỳmÃỳnden ve personelinin görevleri esnasÄḟnda yaptÄḟklarÄḟ iÅlerden, mÃỳÅterilerine, diÄer aracÄḟlara, Borsaya ve/veya ÃỳçÃỳncÃỳ kiÅilere verdikleri zararlardan sorumludurlar. (9) (Ek:RG-26/12/2023-32411) (MÃỳlga:RG-17/4/2025-32873) AracÄḟlarÄḟn yapamayacaklarÄḟ iÅ ve iÅlemler MADDE 15 â (1) AracÄḟlar, aracÄḟlÄḟk faaliyeti dÄḟÅÄḟnda hiçbir ticari, sÄḟnai ve zirai faaliyette bulunamaz. (2) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) AracÄḟlar, 5411 sayÄḟlÄḟ Kanunda tanÄḟmlandÄḟÄÄḟ Ãỳzere mevduat veya katÄḟlÄḟm fonu toplayamaz, mevduat veya katÄḟlÄḟm fonu toplama sonucunu verebilecek iÅ ve iÅlemler yapamaz, mevzuatÄḟn imkÃḃn verdiÄi haller hariç olmak Ãỳzere ödÃỳnç para verme iÅlemleri yapamaz. (3) AracÄḟlar, mÃỳÅterilerine ait ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmeleri Ãỳzerinde hak ve yetkileri olmaksÄḟzÄḟn kendileri veya ÃỳçÃỳncÃỳ ÅahÄḟslar lehine herhangi bir tasarrufta bulunamaz. (4) AracÄḟlar, çalÄḟÅanlarÄḟna ve mÃỳÅterilerine olaÄan mÃỳÅteri-aracÄḟ iliÅkisi dÄḟÅÄḟndaki imkÃḃnlardan yararlanmak suretiyle kendi nam ve hesaplarÄḟna iÅlem yapmalarÄḟna olanak saÄlayamaz. (5) AracÄḟlar, mÃỳÅterilerin hak ve yararlarÄḟnÄḟ zedeleyici iÅlemlerde bulunamaz, iyi niyet kurallarÄḟna aykÄḟrÄḟ hareket edemez, piyasa hakkÄḟndaki bilgisizlik ya da tecrÃỳbesizliklerinden yararlanÄḟp mÃỳÅterilerin alÄḟm-satÄḟm kararlarÄḟnÄḟ etkileyerek ÃỳçÃỳncÃỳ kiÅiler veya kendi lehlerine kazanç saÄlayamaz. (6) AracÄḟlar, herhangi bir Åekilde gelirlerini artÄḟrmak amacÄḟyla mÃỳÅterilerin gereksiz ve/veya aÅÄḟrÄḟ miktarda alÄḟm-satÄḟm yapmalarÄḟna ortam hazÄḟrlayamaz, mÃỳÅterilerin iÅlemleri nedeniyle ortaya çÄḟkan zararlarÄḟn telafi edilmesi, iÅlem yapmasÄḟ veya belirli bir gruba dahil edilmesi amacÄḟyla mÃỳÅterilere kaynak saÄlayamaz, mÃỳÅterileri bu amaçla yönlendiremez ve mÃỳÅteri talimatÄḟ olmaksÄḟzÄḟn mÃỳÅteri hesabÄḟna iÅlem yapamaz. (7) AracÄḟlar, adli ve idari her tÃỳrlÃỳ inceleme ve soruÅturma kapsamÄḟnda yetkililere bilgi verilmesi durumlarÄḟ dÄḟÅÄḟnda mÃỳÅteri sÄḟrlarÄḟnÄḟ açÄḟklayamaz ve bu sÄḟrlarÄḟ kendilerinin veya ÃỳçÃỳncÃỳ kiÅilerin menfaatine kullanamaz. (8) AracÄḟlar, yalan, yanlÄḟÅ veya yanÄḟltÄḟcÄḟ bilgilere dayalÄḟ ve mÃỳÅterilerin tecrÃỳbe veya bilgi noksanlÄḟklarÄḟnÄḟ istismar edici, mutlak getiri ve/veya zarara karÅÄḟ garanti taahhÃỳdÃỳ içeren yayÄḟn, ilan, duyuru ve reklam yapamaz, diÄer yazÄḟlÄḟ ve sözlÃỳ açÄḟklamalarda bulunamaz. (9) AracÄḟlar, ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerini kendi nam ve hesaplarÄḟna alÄḟp satamaz. (DeÄiÅik cÃỳmle:RG-22/11/2024-32730) AracÄḟlarÄḟn ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerinde mÃỳÅteri iÅlemlerini gerçekleÅtirme faaliyetleri sÄḟrasÄḟnda hatalÄḟ emir iletimi neticesinde oluÅabilecek hatalÄḟ iÅlemlerin dÃỳzeltilmesi ve Borsa dÃỳzenlemeleri çerçevesinde ELÃS için belirlenen asgari emir miktarÄḟ altÄḟnda ÃỳrÃỳnÃỳ bulunan mÃỳÅterilerin talepleri doÄrultusunda, söz konusu ELÃSâlerin aracÄḟlar tarafÄḟndan alÄḟnÄḟp satÄḟlmasÄḟ iÅlemleri bu kapsamda deÄildir. (10) AracÄḟlar, yöneticileri ve Åubeleri dÃḃhil tÃỳm çalÄḟÅanlarÄḟ aracÄḟlÄḟÄÄḟyla mÃỳÅterilerinden ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerine alÄḟm satÄḟm emri verme ve diÄer belgeleri imzalama, nakit ve ELÃS yatÄḟrma ve çekme, virman iÅlemi yapma gibi geniÅ yetkiler içeren vekÃḃletname alarak veya bu sonucu doÄuracak Åekilde ya da mÃỳÅterinin bu yöndeki sözlÃỳ yetkisine istinaden mÃỳÅteri adÄḟna veya hesabÄḟna iÅlem yapamaz. (11) AracÄḟlar, mÃỳÅteri talebi doÄrultusunda veya mÃỳÅteri talebi olmaksÄḟzÄḟn ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmeleri hakkÄḟnda, belli bir kiÅiye veya mali durumlarÄḟ, risk ve getiri tercihleri benzer nitelikteki bir gruba yönelik olarak yönlendirici nitelikte yorum ve tavsiyelerde bulunamaz. Bunun haricinde aracÄḟlar tarafÄḟndan, belli bir kiÅiye veya mali durumlarÄḟ, risk ve getiri tercihleri benzer nitelikteki bir gruba yönelik olmamak kaydÄḟyla, ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmeleri hakkÄḟnda, mÃỳÅterilere veya daÄÄḟtÄḟm kanallarÄḟna yönelik olarak hazÄḟrlanan ve ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerinin mevcut veya gelecekteki fiyat ya da deÄerlerine iliÅkin yorum da dÃḃhil, açÄḟkça veya zÄḟmnen bir yatÄḟrÄḟm stratejisini öneren veya tavsiye eden yönlendirici nitelikteki her tÃỳrlÃỳ araÅtÄḟrma veya diÄer bilgi sunulmasÄḟ faaliyeti ile mÃỳÅterilere veya daÄÄḟtÄḟm kanallarÄḟna sunulan bilgilerin mÃỳÅteri ile birebir paylaÅÄḟlmasÄḟ ve ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmeleri ile piyasa eÄilimleri hakkÄḟnda yönlendirici nitelikte olmayan yazÄḟlÄḟ veya sözlÃỳ bilgi sunulmasÄḟ bu kapsamda sayÄḟlmaz. Ancak sunulan bilgilerin tarafsÄḟz ve dÃỳrÃỳst olmasÄḟ, belli bir kiÅi veya grubun ihtiyaçlarÄḟnÄḟn karÅÄḟlanmasÄḟ amacÄḟnÄḟ taÅÄḟmamasÄḟ gerekir. (12) (Ek:RG-26/12/2023-32411) AracÄḟlar, mevzuatÄḟn imkÃḃn verdiÄi haller hariç olmak Ãỳzere ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmelerinin belli bir getiri saÄlayacaÄÄḟ yönÃỳnde herhangi bir yazÄḟlÄḟ veya sözlÃỳ taahhÃỳtte bulunamaz. (13) (Ek:RG-26/12/2023-32411) AracÄḟlar; fiktif hesap açamaz, iÅlemlerini kayÄḟt dÄḟÅÄḟ bÄḟrakamaz ve gerçek mahiyetine uygun dÃỳÅmeyen kayÄḟtlar tesis edemez. (14) (Ek:RG-26/12/2023-32411) AracÄḟlar, ticari amaçla gayrimenkul alÄḟm satÄḟmÄḟnda bulunamaz. (15) (Ek:RG-26/12/2023-32411) MÃỳÅterilerin aracÄḟ nezdinde bulunan nakit, ELÃS ve ELÃSâe dayalÄḟ vadeli iÅlem sözleÅmeleri, aracÄḟlarÄḟn kendi mal varlÄḟklarÄḟndan ayrÄḟ olarak mÃỳÅteri bazÄḟnda izlenir. Söz konusu varlÄḟklar, mÃỳÅterilerin yazÄḟlÄḟ açÄḟk izni olmaksÄḟzÄḟn tevdi edilen aracÄḟlar tarafÄḟndan tevdi amacÄḟ dÄḟÅÄḟnda kendilerine veya ÃỳçÃỳncÃỳ kiÅilere menfaat saÄlayacak Åekilde kullanÄḟlmaz.  DÃRDÃNCà BÃLÃM AracÄḟlarÄḟn Gözetimi, Denetimi ve Uygulanacak YaptÄḟrÄḟmlar AracÄḟlarÄḟn gözetimi ve denetimi MADDE 16 â (1) AracÄḟlarÄḟn yeterlilik ÅartlarÄḟ ile bu Yönetmelik kapsamÄḟndaki her tÃỳrlÃỳ iÅlem, hesap, kayÄḟt ve defterleri BakanlÄḟÄÄḟn gözetim ve denetimine tabidir. (2) BakanlÄḟk gerekli gördÃỳÄÃỳnde mali konularda baÄÄḟmsÄḟz denetim kuruluÅlarÄḟna da denetim yaptÄḟrabilir. (3) BakanlÄḟk aracÄḟlarÄḟn gözetim ve denetim faaliyetleri sÄḟrasÄḟnda, inceleme yapmak suretiyle, söz konusu inceleme sonuçlarÄḟ kapsamÄḟnda ihtiyaç duyulmasÄḟ halinde Kurulun görev ve yetki alanÄḟna giren konularda, Kuruldan yardÄḟmcÄḟ olmasÄḟnÄḟ talep edebilir. (4) AracÄḟlar, denetim elemanlarÄḟnÄḟn iÅ yerlerine girmesine engel olmamaya, defter, belge ve kayÄḟtlarÄḟnÄḟ gizli de olsa göstermeye, incelenmesine yardÄḟmcÄḟ olmaya, istenilen bilgileri eksiksiz ve gerçeÄe uygun olarak vermeye ve diÄer her tÃỳrlÃỳ yardÄḟmÄḟ ve kolaylÄḟÄÄḟ göstermeye mecburdur. Uygulanacak yaptÄḟrÄḟmlar ve alÄḟnacak tedbirler MADDE 17 â (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) (1) BakanlÄḟk, aracÄḟlarÄḟn bu Yönetmelik ve ilgili diÄer mevzuata aykÄḟrÄḟ hareket etmesi, mali durumlarÄḟnÄḟn bozulmasÄḟ veya Borsada iÅlem yapanlarÄḟn haklarÄḟnÄḟn ve kamu menfaatinin korunmasÄḟnÄḟn gerektiÄi hallerde ya da olaÄan dÄḟÅÄḟ menfi geliÅmelerde, bu durumlarÄḟn mahiyet ve önemini göz önÃỳne alarak; aracÄḟlarÄḟ uyarmaya, aracÄḟlardan verilen sÃỳre içerisinde aykÄḟrÄḟlÄḟklarÄḟn veya eksikliklerin giderilmesini istemeye, aracÄḟlarÄḟn faaliyet iznini en fazla 6 aya kadar askÄḟya almaya, faaliyet iznini iptal etmeye ve diÄer her tÃỳrlÃỳ tedbiri almaya görevli ve yetkilidir. (2) AracÄḟlarÄḟn faaliyet iznini askÄḟya almayÄḟ gerektiren fiil ve haller ÅunlardÄḟr: a) Faaliyet izninin askÄḟya alÄḟnmasÄḟnÄḟn talep edilmesi. b) Faaliyet izninin alÄḟnmasÄḟ sÄḟrasÄḟnda aranan ÅartlarÄḟn kaybedildiÄinin BakanlÄḟkça tespit edilmesi. c) BakanlÄḟÄÄḟn uyarÄḟsÄḟ ve talimatlarÄḟna raÄmen aykÄḟrÄḟlÄḟklarÄḟn veya eksikliklerin BakanlÄḟkça verilen sÃỳre içerisinde giderilmemesi. (3) AracÄḟlarÄḟn faaliyet iznini iptal etmeyi gerektiren fiil ve haller ÅunlardÄḟr: a) Faaliyet izninin iptal edilmesinin talep edilmesi. b) Faaliyet izninin yanlÄḟÅ veya yanÄḟltÄḟcÄḟ beyanlarda bulunularak ya da hukuka aykÄḟrÄḟ diÄer yollarla alÄḟnmÄḟÅ olmasÄḟ. c) Faaliyet izninin alÄḟnmasÄḟ sÄḟrasÄḟnda aranan ÅartlarÄḟn kaybedildiÄinin BakanlÄḟkça tespitinden itibaren Ãỳç ayÄḟ geçmemek Ãỳzere BakanlÄḟkça verilen sÃỳre içinde bu ÅartlarÄḟn yeniden saÄlanamamasÄḟ. ç) Faaliyet izninin askÄḟya alÄḟnmasÄḟnÄḟ gerektiren aykÄḟrÄḟlÄḟklarÄḟn veya eksikliklerin sÃỳresi içerisinde giderilmemesi. (4) AracÄḟlarÄḟn faaliyet izinlerinin iptal edilmesine iliÅkin BakanlÄḟk kararÄḟnÄḟn kendilerine bildirildiÄi tarihten itibaren en geç 3 ay içinde sona erme kararÄḟ almalarÄḟ veya esas sözleÅmelerini bu Yönetmelik kapsamÄḟndaki aracÄḟlÄḟk faaliyetlerini kapsamayacak Åekilde deÄiÅtirmeleri zorunludur. Bu deÄiÅikliklerin yayÄḟmlandÄḟÄÄḟ TÃỳrkiye Ticaret Sicili Gazetesi, ilanÄḟ izleyen 10 iÅ gÃỳnÃỳ içinde BakanlÄḟÄa gönderilir. (5) Borsa Ãỳyelerinin gözetim ve denetimi Borsa tarafÄḟndan gerçekleÅtirilir. BakanlÄḟÄÄḟn faaliyet iznine iliÅkin tedbir uygulama yetkisi saklÄḟ kalmak kaydÄḟyla Borsa, Borsa Ãỳyesi olan aracÄḟlarÄḟn Borsa dÃỳzenlemelerine aykÄḟrÄḟ faaliyetlerinin tespit edilmesi halinde aykÄḟrÄḟlÄḟklarÄḟn Borsaca belirlenen bir sÃỳrede giderilerek ilgili mevzuata, iÅletme amaç ve ilkelerine uygunluÄun saÄlanmasÄḟnÄḟ istemeye, usul ve esaslarÄḟ Borsa yönergeleriyle belirlenen uyarÄḟ, ÃỳyeliÄin askÄḟya alÄḟnmasÄḟ ve ÃỳyeliÄin iptali Åeklindeki disiplin cezalarÄḟnÄḟ uygulamaya, aykÄḟrÄḟlÄḟklarla doÄrudan iliÅkili olduÄu tespit edilen aracÄḟ yönetim kurulu Ãỳyeleri ve personeli hakkÄḟnda Borsa yönergelerinde yer alan disiplin cezalarÄḟnÄḟn uygulanmasÄḟnÄḟ aracÄḟdan talep etmeye ve Borsa Ãỳyesi olan aracÄḟlar hakkÄḟnda Borsadaki aracÄḟlÄḟk faaliyetlerine yönelik gerektiÄinde her tÃỳrlÃỳ tedbiri almaya yetkilidir. Bu kapsamda yapÄḟlan iÅlemlere iliÅkin olarak Borsa tarafÄḟndan BakanlÄḟÄa bilgi verilir. Bildirim MADDE 18 â (1) BakanlÄḟkça faaliyet izni askÄḟya alÄḟnan, askÄḟ hÃḃli kaldÄḟrÄḟlan veya faaliyet izni iptal edilen aracÄḟlar derhal Borsaya bildirilir. (2) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) Faaliyet izni askÄḟya alÄḟnan aracÄḟlarÄḟn Borsadaki iÅlemleri askÄḟ sÃỳresince durdurulur. Faaliyet izni iptal edilen aracÄḟlarÄḟn Borsa tarafÄḟndan ÃỳyeliÄi iptal edilir. Borsa tarafÄḟndan aracÄḟlarÄḟn mÃỳÅterilerinin hak ve menfaatlerini koruyucu tedbirler alÄḟnÄḟr. Bu durumda aracÄḟlar, mÃỳÅterilerinin hak ve menfaatlerinin korunmasÄḟ amacÄḟyla Borsa yönergelerinde yer alan tedbirlere ve bu kapsamda Borsa tarafÄḟndan verilecek talimatlara uymak zorundadÄḟr. (3) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) Borsa tarafÄḟndan Borsa yönergeleri uyarÄḟnca ÃỳyeliÄi askÄḟya alÄḟnan veya iptal edilen aracÄḟlar gerekçeleri ile birlikte derhal BakanlÄḟÄa bildirilir. Bu durumda aracÄḟlarÄḟn faaliyet izni BakanlÄḟk tarafÄḟndan askÄḟya alÄḟnÄḟr veya iptal edilir.  BEÅÄḞNCÄḞ BÃLÃM ÃeÅitli ve Son HÃỳkÃỳmler AracÄḟ kuruluÅlarÄḟn ve diÄer Borsa Ãỳyelerinin yetkilendirilmesi (DeÄiÅik baÅlÄḟk:RG-26/12/2023-32411) MADDE 19 â (1) (DeÄiÅik:RG-26/12/2023-32411) 31/12/2026 tarihinden itibaren BakanlÄḟk tarafÄḟndan ÃỳrÃỳn piyasalarÄḟ konusundaki yetkinlik ve tecrÃỳbesi yeterli görÃỳlen aracÄḟ kuruluÅlar, Kurulun uygun görÃỳÅÃỳyle, bu Yönetmelikte tanÄḟmlanan âaracÄḟâ tanÄḟmÄḟ kapsamÄḟnda yetkilendirilebilir. (2) Bu YönetmeliÄin 5 inci maddesinin ikinci fÄḟkrasÄḟ kapsamÄḟnda kurulan ortaklÄḟklar veya yapÄḟlan stratejik iÅbirliÄi anlaÅmalarÄḟ, birinci fÄḟkradaki yetkinlik ve tecrÃỳbenin yeterliliÄinin deÄerlendirilmesinde dikkate alÄḟnabilir. (3) Vadeli iÅlem sözleÅmeleri için BakanlÄḟk birinci fÄḟkradaki tarihi erkene çekebilir. (4) (Ek:RG-29/12/2021-31704) Borsa Yönetim Kurulu kararÄḟ ve BakanlÄḟk izni ile Borsa nezdinde teverruk piyasasÄḟ oluÅturulabilir. Bu piyasada faaliyet gösterecek kiÅiler Borsa Yönetim Kurulu kararÄḟ ve BakanlÄḟk izni ile belirlenir ve Borsaâya Ãỳye olarak iÅlem yapabilir. Bu kapsamda yÃỳrÃỳtÃỳlecek faaliyetlere iliÅkin usul ve esaslar Borsa Yönergesi ile dÃỳzenlenir. GeçiÅ hÃỳkÃỳmleri GEÃÄḞCÄḞ MADDE 1- (Ek:RG-17/4/2025-32873) (1) AracÄḟlar, (DeÄiÅik ibare:RG-30/12/2025-33123) 31/12/2026 tarihine kadar kimlik belgesi örneÄi, adres bilgisini teyit eden belgeler ve diÄer bilgilerini Borsa Ãỳzerinden kendilerine aktaran gerçek kiÅilerle, 14 ÃỳncÃỳ maddenin birinci fÄḟkrasÄḟnda belirtilen TebliÄ hÃỳkÃỳmlerine tabi olmaksÄḟzÄḟn elektronik ortamda çerçeve sözleÅme kurabilir ve bu kiÅilerden aynÄḟ maddenin ikinci fÄḟkrasÄḟnda belirtilen beyanÄḟ elektronik ortamda alabilirler. Kimlik tespitine iliÅkin ispat yÃỳkÃỳ aracÄḟlara aittir. YÃỳrÃỳrlÃỳk MADDE 20 â (1) Ticaret BakanlÄḟÄÄḟ ile Sermaye PiyasasÄḟ Kurulunca birlikte hazÄḟrlanan bu Yönetmelik yayÄḟmÄḟ tarihinde yÃỳrÃỳrlÃỳÄe girer. YÃỳrÃỳtme MADDE 21 â (1) Bu Yönetmelik hÃỳkÃỳmlerini Ticaret BakanÄḟ yÃỳrÃỳtÃỳr.  |
Â
|  | YönetmeliÄin YayÄḟmlandÄḟÄÄḟ Resmî Gazeteânin | |
| 1.      | 29/12/2021 | 31704 |
| 2. | 26/12/2023 | 32411 |
| 3. | 22/11/2024 | 32730 |
| 4.      | 17/4/2025 | 32873 |
| 5. | 30/12/2025 | 33123 |
Â
Â