Madde 28 — Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler, hesaplanması ve güncellenmesi
MADDE 28 –(1) Talep sahibi ünite tarafından, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu mal veya hizmet alımı için katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet hesaplanır ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.
(2) Yaklaşık maliyetin idarece hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarece hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.
(3) İhale konusu alımın bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.
(4) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde; işçilik, malzeme ve alımla ilgili diğer hususlar dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Benzer şekilde ihale konusu hizmet işinde kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların İdare tarafından verilmesi durumunda da yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.
(5) Yaklaşık maliyet hazırlanmasının zorunlu olduğu ihalelerde ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet; teklifler okunduktan sonra, açık eksiltme yapılmasının gerekli olduğu durumlarda ise açık eksiltme yapıldıktan sonra açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet; son yazılı fiyat teklifleri okunduktan sonra, açık eksiltme yapılmasının gerekli olduğu durumlarda ise açık eksiltme yapıldıktan sonra açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.
(6) İhale komisyonu, yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığını belirlemesi durumunda; değişikliğin gerekçelerini belirtmek suretiyle güncellediği yaklaşık maliyeti dikkate alır.
(7) İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir. Ancak fiyatların birbirine yaklaşık olma durumu göz önüne alınarak, ağırlıklı ortalama hesaplama yöntemine de gidilebilir.
(8) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilir.
(9) Yaklaşık maliyet hesaplanırken, elde edilen fiyatların biri, birkaçı veya tamamı herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanılabilir.
(10) Mal alımlarında yaklaşık maliyetin hesaplanmasında aşağıdaki hususlar gözetilir:
a) Alım konusu malın niteliği, miktarı, teslim süresi, nakliyesi, sigortası ve diğer özel şartları belirtilerek, malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerden katma değer vergisi hariç fiyat bildirimi veya proforma fatura istenilerek yaklaşık maliyet hesaplanabilir.
b) Alım konusu malın özelliğine göre kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından fiyat istenerek veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfalarında yayımlanan fiyatları kullanarak da yaklaşık maliyet hesaplanabilir.
c) Alım konusu mal ile ilgili daha önceki dönemlerde İdare tarafından alım yapılmış ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan uygun endeksten yararlanmak suretiyle bu alımlara ilişkin fiyatlar güncellenerek de yaklaşık maliyeti hesaplanabilir. Döviz ile yapılmış olan alımlarda ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden fiyatlar güncellenerek yaklaşık maliyet hesaplanabilir.
(11) Hizmet alımlarında yaklaşık maliyetin hesaplanması ile ilgili esaslar aşağıda belirtilmiştir:
a) Yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit edilir.
b) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
1) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
2) İdare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
3) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
4) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
esas alınır.
c) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar katma değer vergisi hariç istenir.
ç) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; İdarece resen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
d) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
1) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dâhil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
2) Birim fiyata dâhil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dâhil olmayan başka giderler öngörülmez.
e) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dâhil olan maliyetler gösterilir.
f) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile katma değer vergisi hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.
g) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler İdarece, Türkiye İstatistik Kurumu aylık Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) üzerinden güncellenir.
ğ) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuattan kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.
h) Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, personel maliyeti, tarım dışında ve on altı yaşından büyük işçiler için belirlenmiş brüt asgari ücret tutarı ile bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı toplamından az olmamak üzere bulunan maliyetler dikkate alınarak hesaplanır.
ı) İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol ve giyecek gibi maliyetlerin teklif fiyatına dâhil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; yol, yemek ve giyecek gibi maliyetlerin brüt tutarları da eklenerek işçilik maliyeti bulunur. Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceği idari şartnamede gösterilir.
i) İhale konusu işin kapsamında yer alan iş kollarının iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları, işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılır. Ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilir.
j) Personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasının öngörülmesi halinde, bu ücretin brüt asgari ücretin en az yüzde kaç fazlası olacağı İdarece belirlenerek, bu oran üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanır ve söz konusu oran idari şartnamede açıkça gösterilir.
(12) Yaklaşık maliyet tespit edildikten sonra son teklifler alınıncaya kadar her kademedeki görevlilerce gizliliğe riayet edilir.
Taleplerin acele kaydıyla verilmesi