Madde 5 — Denetim süreçleri ve genel esaslar
MADDE 5- (1) Bir cihazın fiziksel olarak veya uzaktan iletişim araçları vasıtasıyla piyasaya arz edilebilmesi, piyasada bulundurulabilmesi veya hizmete sunulabilmesi için ilgili teknik düzenlemelere uygun ve güvenli olması gerekir.
(2) Teknik düzenlemelerin insan sağlığı ve güvenliği, iş yerinde sağlık ve güvenlik, tüketicilerin korunması, çevre ve diğer kamu yararları ile ilgili hükümlerine ve Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (2014/53/AB)’nde yer alan temel gereklere uygun olan cihazların piyasaya arzı, piyasada bulundurulması ve hizmete sunulması esastır.
(3) Teknik düzenlemelerin insan sağlığı ve güvenliği, iş yerinde sağlık ve güvenlik, tüketicilerin korunması, çevre ve diğer kamu yararları ile ilgili hükümlerine ve Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (2014/53/AB)’nde yer alan temel gereklere uygun olan cihaz, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir.
(4) Cihaza ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği veya belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler içermediği durumlarda, referans numaraları Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanan cihazın güvenliğine ilişkin Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartlara uygun cihaz güvenli kabul edilir.
(5) Cihaza ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği ya da belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler içermediği ve dördüncü fıkrada atıfta bulunulan standartların olmadığı durumlarda, bir cihazın genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğu, mevcut olması halinde aşağıda yer alan hususlar göz önüne alınarak değerlendirilir:
a) Dördüncü fıkrada atıfta bulunulan standartlar haricindeki Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartlar.
b) Ulusal ve uluslararası standartlar.
c) Yetkili kuruluşların veya Avrupa Komisyonunun ürün güvenliği değerlendirmesinde rehber niteliğindeki görüşleri.
ç) İlgili sektörde yürürlükte olan ürün güvenliğine ilişkin iyi uygulama kodları.
d) Teknik bilgi ve teknoloji düzeyi.
e) Tüketicinin güvenliğe ilişkin makul beklentileri.
(6) Kurum, sorumlu olduğu cihaz ve sistemlere ilişkin PGD faaliyetlerini, denetçiler vasıtasıyla yürütür.
(7) Kurum; sorumlu olduğu cihaz ve sistemlerin PGD’sini, planlı denetimlerin yanı sıra re’sen, ihbar veya şikâyet üzerine yapar.
(8) PGD sürecinde kullanılacak elektronik sistem ve tutanağın şekil ve içeriği, Kurum tarafından belirlenir. PGD sırasında düzenlenecek tutanaklar; elektronik veya fiziksel ortamda kayıt altına alınır, ıslak imza veya elektronik imza ile imzalanır.
(9) Yazılı ve görsel basın, radyo ve televizyon, internet ve benzeri her türlü uzaktan iletişim araçları vasıtasıyla veya fiziksel olarak pazarlama, reklam ve promosyon ile satış ve kiralaması yapılan cihaz, piyasaya arz edilmiş kabul edilir.
(10) Yetkili kuruluş; piyasaya arz edilmesi hedeflenen, piyasaya arz edilen, piyasada bulundurulan veya hizmete sunulan cihazları; depoda, nakil aracında, iş yeri ve üretim tesisi de dâhil olmak üzere gerekli görülen yerlerde denetleyebilir ve iktisadi işletmecilerden denetime ilişkin gerek duyduğu belge, bilgi ve kayıtları isteyebilir. Denetimin, cihazın piyasaya arzından nihai kullanıcıya ulaştığı aşamaya kadar yapılması esastır. Ancak, teknik düzenlemelerin gerektirdiği hallerde ve öngördüğü koşullarda denetim, piyasaya arz koşullarıyla sınırlı kalmak üzere ithalat, ihracat, montaj, hizmete sunum veya bir mal ya da hizmet sağlanması sürecinde veya kullanım aşamasında da yapılabilir.
(11) PGD faaliyetlerinde; cihaza ait teknik belgeler, kullanım kılavuzu, garanti belgesi, fatura ve gerekli diğer bilgi ve belgeler, ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmek üzere istenebilir.
(12) PGD, cihaza ait bilgi ve belgelerin ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmesine ilaveten, duyusal inceleme yapılması, gerektiğinde numune alınması, alınan numunenin muayene ve/veya teste tabi tutulması şeklinde gerçekleştirilebilir. Denetim sırasında iktisadi işletmeci ilgili mevzuat ve teknik düzenlemeler hakkında bilgilendirilir.
(13) Kurum, gerekli gördüğü hallerde teknik düzenlemeye uygunluğu belgelenmiş olsa dahi üretim hattından veya piyasadan cihaza ait numuneler alabilir ve cihazın teknik düzenlemeye uygun olup olmadığının belirlenmesi maksadıyla ilgili standartlarda yer alan her türlü testi numunelere uygulayabilir veya uygulatabilir. Kurum, insan ve hayvanların sağlık ve güvenliği ile mülkiyetin korunmasına ait test sonuçlarının duyurulmasına/yayınlanmasına karar verebilir.
(14) Denetim faaliyetleri sırasında, duyusal inceleme yapılması, gerektiğinde numune alınması, muayene veya test yapılması ya da yaptırılması süreçlerine ilişkin yetkiler saklı kalmak kaydıyla, iktisadi işletmeci tarafından Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliği ile Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (2014/53/AB) çerçevesinde akredite edilmiş veya ilgili mevzuatın gerektirdiği hallerde, yetkili kuruluşlar tarafından yetki verilmiş bir uygunluk değerlendirme kuruluşundan alınmış uygunluğu gösteren belgeler ile test raporlarının sunulması ve Kurum tarafından uygun görülmesi halinde, bu belge ve raporlar da göz önünde bulundurulur. Türkiye'de veya karşılıklılık ilkesi saklı kalmak kaydıyla Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yerleşik bir uygunluk değerlendirme kuruluşunca verilmiş belgeler ve test raporları, kuruluşun yeterliğine ilişkin gerekçelerle reddedilemez.
(15) Kurum, gerekli gördüğü hallerde, PGD’ye tâbi cihazın uygunluk değerlendirme işlemlerinde yer almayan diğer uygunluk değerlendirme kuruluşlarının ve onaylanmış kuruluşların imkânlarından da yararlanabilir.
(16) Dağıtıcının iş yerinde yapılan denetimde imalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı veya tedarik zincirinde yer alan bir önceki iktisadi işletmecinin unvanı ve adresi tespit edilir.
(17) Denetim sürecinde ihtiyaç duyulması halinde, üçüncü taraflarca cihaza uygulanan test ve muayene sonucuna göre karar verme yetkisi Kurula aittir.
(18) Denetim sonucunda cihazda bir uygunsuzluk tespit edilmemesi, iktisadi işletmecinin cihaza ilişkin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Kurum, daha önce denetlenmiş cihazları farklı zamanlarda yeniden denetleyebilir.
Piyasa gözetimi ve denetiminin yöntemi