Madde 14 — Genetik değerlendirme
MADDE 14 – (1) Damızlık hayvanların genetik değerlendirilmesi merkez birliğinin sorumluluğu altında yürütülür. Genetik değerlendirme; sütçü ırklarda süt üretimi, etçi ırklarda et üretimi, kombine ırklarda süt ve et üretimi ile ilgili performans testleri ve seleksiyon kriterlerini içerir. Bu değerler hayvanın kendi ırkı temel alınarak hesaplanır.
a) Genetik değerlendirmenin güvenilirliği uluslararası normlara uygun belirleme katsayısı şeklinde ölçülmelidir.
b) Genetik değerlendirmede kullanılan istatistiki yöntem bilimsel olarak kabul edilebilir olmalı, çevresel ve diğer faktörlerin etkisi giderilmelidir.
c) Genetik değerlendirmede, damızlığa ait fenotipik özellikler ve döl verimine ilişkin kayıtlar tutulur.
ç) Damızlık değer; bireysel performans sonuçlarına veya akrabalarının değerlerine göre hesaplanır.
d) Genetik değerlendirilme sonuçları yayınlanırken güvenilirlik, genetik özellikleri, var ise kalıtsal bozukluklar ve yayınlama tarihi belirtilir.
(2) Suni tohumlama boğaları, zorunlu özellikler bakımından genetik değerlendirmeye tabi tutulmalı, damızlık değerleri ve diğer değerleri de yayımlanmalıdır. Bu hükümler nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan türler için geçerli değildir.
a) Sütçü ırklarda suni tohumlama boğalarının genetik değerlendirilmesinde; süt miktarı, sütün yapısı (süt yağı ve proteini), döl verimi belirtilir ve buna göre genetik değerler periyodik olarak güncellenir. Ayrıca diğer sütçülük özelliklerine ait mevcut veriler de dâhil edilmelidir. Sütçü ırk boğanın akrabalarından elde edilen tüm bilgiler dikkate alınarak yapılan genetik değerlendirmelerin asgari güvenilirlik düzeyi, uluslararası kabul edilen temel üretim özellikleri için en az 0.5 olmalıdır.
b) Etçi ırklara ait suni tohumlama boğalarının değerlendirilmesi aşağıdaki test metotlarına göre yapılır;
1) Test merkezinde bireysel performans testi,
2) Test merkezinde veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş özel yerlerde döl kontrolü ve/veya kardeş testi,
3) Genetik değerlendirme; büyüme performansı, buzağılama özelliğini ve sağlanabiliyorsa karkas kalitesini de içermelidir.
4) Boğalar için doğru kıyaslama yapılabilmesi amacıyla yavruların kayıt altındaki sürülere dağıtılması şeklinde işletmelerde gerçekleştirilen döl kontrolü ve/veya kardeş testi,
5) Yapılabilir ise yetiştirildiği işletmeden satışı veya kesimhane aşamasında veri toplanması yoluyla değerlendirme yapılmalıdır.