Madde 13 — Performans değerlerinin kayıt edilmesi
MADDE 13 – (1) Islaha konu olan verim özellikleri açısından yapılacak performans testleri ve genetik değerlendirme, test yöntemlerinin belirlenmesi, karşılaştırılması, birleştirilmesi, bu konularda uluslararası referans kurumlarıyla uyumlaştırılması ve sonuçların ilan edilmesi yetki verilmiş merkez birliği tarafından yürütülür.
(2) Döl kontrolü ve damızlık sığırların genetik değerinin hesaplanmasında bir veya birden fazla metodun kombinasyonu kullanılabilir. Tüm veriler Bakanlığın erişimine açık olur.
(3) Kullanılan genetik değer hesaplama yöntemi, temel zootekni kurallarına göre, bilimsel olarak kabul edilebilir olmalıdır. Damızlık hayvanların genetik değerinin hesaplanmasında ilgili tüm veriler kullanılmalı, uygun prosedürler ile genetik özellikler dışındaki faktörler dışarıda bırakılmalı, test edilen damızlık hayvanın genetik değeri, damızlık değer olarak belirtilmeli ve her özellik için yaşıtları ile kıyaslanmalıdır.
(4) Performans testi bu amaçla kurulan bir merkezde yapılabilir. Bu durumda;
a) Kullanılan test yönteminin detaylı bir tanımlaması yapılmalı,
b) Merkeze kabul şartları; teste alınacak damızlık hayvanların maksimum yaşı ve aynı dönemde gelenlerin yaş aralığı, hayvanların sayısı, varsa çiftlik performansları belirtilmeli,
c) Bireysel performans için teste tabi tutulacaksa hayvan sahibine ait bilgileri,
ç) Test merkezine uyum sağlama süresi, test sürecinin uzunluğu ya da test sonu ağırlığı,
d) Hayvan besleme programının türü ve besleme sistemi,
e) İncelenecek her özellik için kaydedilecek veriler detaylı bir şekilde belirtilmelidir.
(5) Irk özellikleri konusunda yapılacak performans testi, bir test merkezi dışında, temel zootekni kurallarını karşılayacak şekilde genetik değerler ile ilgili güvenilir veriler sağlanabiliyorsa, yetiştirildiği işletmelerde de yapılabilir. Birden fazla yerde ve sürüde planlanacak ya da uygulanacak testler, sürüler arasında karşılaştırmayı mümkün kılacak şekilde planlanmalıdır.
(6) Etçi ırklar için; canlı ağırlık artışı, yemden yararlanma oranı ve karkas değerlendirmesi, kas gelişmesi (etin yapısı), vücut skoru ve benzeri veriler belirtilmeli, test süresince canlı ağırlık, kesim ağırlığı, temin edilebiliyor ise; karkas satış fiyatı, karkas sınıflandırmasına göre değerlendirilme sonuçları, et kalitesi ve diğer veriler kayıt edilmelidir.
(7) Sütçü ırklara ait özelliklerin damızlık değerlerinin hesaplanması, sütçü hayvanların verimlerinin kaydedilmesi ile ilgili uluslararası komitenin belirlediği normlara uygun bir zaman dönemini kapsamalı, süt verimi, sütün bileşimi, sütçü ırklarla ilgili diğer verileri ve özellikleri içerecek şekilde yapılmalı,
(8) Döl verimine ilişkin veriler, tohumlama başarısı, buzağılama sayısı, damızlıkta kullanılma süresi ve ırka ait fenotipik özellikler kayıt edilmeli,
(9) Morfolojik değerlendirme yapılırken onaylanmış bir kayıt sistemi kullanılmalıdır.
Genetik değerlendirme