Madde 10 — İade edilecek taşınmazlar
MADDE 10 – (1) Daha önce;
a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan,
b) Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan (karşılığında daha önce taşınmaz verilen ya da bedel ödenenler ile mahkemelerce verilen kararlara göre tazminat ödenenler hariç),
taşınmazlardan açılan davalar sonucunda mahkemelerce kişiler adına olan tapuları iptal edilerek; (Mülga ibare:RG-5/11/2013-28812) (…) Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğu gerekçesiyle Hazine adına tapuya tescil edilenler ilgililerine iade edilecektir.
(2) İade işlemi, birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen taşınmazlar için önceki kayıt malikleri veya kanuni mirasçılarına, (b) bendi kapsamındaki taşınmazlar için ise önceki kayıt maliklerine veya kanuni ya da akdi haleflerine bedelsiz olarak yapılacaktır.
(3) İdare, iadeye ilişkin başvurularla ilgili olarak taraflarca sunulan belgeleri de dikkate alarak yapacağı inceleme ve araştırma sonucunda talebin doğruluğunu tespit etmesi halinde iade işlemini gerçekleştirecektir.
(4) Birinci fıkra kapsamında kalan taşınmazların kadastro veya güncelleme çalışmaları sonucunda belirlenen kullanıcısı ile iade hakkından yararlanabilecek kişilerin farklı kişiler olmaları ve iade hakkından yararlanabilecek kişilerin bu haklarından yararlanmak istemeleri halinde, kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartları taşısalar dahi doğrudan satın alma hakkından yararlanamayacaklardır. Bu kapsamda başvuru yapan kullanıcılara, örneği bu Genel Tebliğin ekinde (EK-3/B) yer alan yazıyla; “iade hakkından yararlanabilecek kişilerin başvuru sürelerinin sona erdiği tarihten itibaren en geç altı ay içinde başvurarak doğrudan satın alma talebinde bulunmaları gerektiği” bildirilecektir.
(Değişik ibare:RG-9/2/2013-28554) Örnek-1: İstanbul İlinde bulunan 100.000 m2 yüzölçümlü taşınmaz 1988 yılında yapılan kadastro çalışmaları sonucunda (B) adına tapuya tescil edilmiştir. Hazinece bu taşınmazın orman olduğu iddiasıyla açılan dava sonucunda mahkemece; “bu taşınmazın (B) adına olan tapusunun iptali ile 60.000 m2’lik kısmının orman olarak, 40.000 m2’lik kısmının ise orman sınırları dışına çıkarılan yer olarak Hazine adına tesciline” karar verilmiştir. 2010 yılında yapılan güncelleme çalışmaları sonucunda bu taşınmazın orman sınırları dışına çıkarılan kısmının (C) adlı kişi tarafından kullanıldığı ve üzerinde muhdesatı bulunduğu belirlenerek bu durum taşınmazın tapu kütüğüne yazılmıştır. (C) süresi içinde satın alma talebinde bulunmuştur.
Buna göre sırasıyla;
-İdarece (C)’ye; “taşınmazın 40.000 m2’lik kısmının (B)’ye iade kapsamında devredilmesi gerektiği, (B)’nin iki yıl içinde başvurmaması ve kendisinin bu sürenin sona erdiği tarihten itibaren en geç altı ay içinde yeniden satın alma talebinde bulunması durumunda talebinin değerlendirilebileceği” yönünde tebligat,
-Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde (B)’nin İdareye başvurması durumunda taşınmazın 40.000 m2’lik kısmının (B)’ye bedelsiz olarak iade işlemi,
-(B)’nin iki yıl içinde başvurmaması ve (C)’nin süresi içinde İdareye başvurması durumunda 40.000 m2’lik kısmının (C)’ ye satış işlemi,
yapılacaktır.
(Değişik ibare:RG-9/2/2013-28554) Örnek-2: 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre İzmir İlinde bulunan taşınmaz 1998 yılında (B)’ye satılmıştır. 2003 yılında taşınmazın tapu kütüğüne 2/B belirtmesi konulmuştur. (B)’nin Hazine adına tesciline muvafakat vermemesi üzerine 2004 yılında açılan dava sonucunda taşınmaz tapuda Hazine adına tescil edilmiş, ancak kişiye bedel iadesi yapılmamıştır.
Buna göre, (B)’nin Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde iade hakkından yararlanmak amacıyla başvurması durumunda, bedel iadesi yapılmadığı göz önünde bulundurularak taşınmazın iadesi gerçekleştirilecektir.
Diğer taraftan, 2004 yılında dava devam ederken taşınmazın (B) tarafından (C)’ye noterde satışının yapılması durumunda ise, başvuru yapan ve bu durumu ispatlayan (C)’ye bedelsiz olarak taşınmaz devredilecektir.
İade işlemlerinde yetki ve işlemlerin tamamlanma süresi