Madde 315 — Hesabın işleyişi
MADDE 315- (1)Tahviller hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Kuponlu olarak ihraç edilen tahvillerden nominal bedelden satılanların nominal bedeli bu hesaba alacak, 102-Banka Hesabı veya 105-Döviz Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
2) Kuponlu olarak ihraç edilen tahvillerden nominal bedelin altında iskontolu olarak satılanların nominal bedeli bu hesaba alacak, satış bedeli 102-Banka Hesabı veya 105-Döviz Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, iskonto tutarının satışın yapıldığı aya isabet eden kısmı 630-Giderler Hesabına, gelecek aylara ait kısmı 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına, içinde bulunulan yılı takip eden yıllara isabet eden kısmı ise 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına borç kaydedilir. İskonto tutarının tamamı aynı zamanda 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.
3) Kuponlu olarak ihraç edilen tahvillerden nominal bedelin üstünde primli olarak satılanların nominal bedeli bu hesaba, nominal bedel ile satış bedeli arasındaki farkın satışın yapıldığı aya isabet eden kısmı 600-Gelirler Hesabına, gelecek aylara ait kısmı 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan yılı takip eden yıllara isabet eden kısmı ise 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 102-Banka Hesabı veya 105-Döviz Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir. Prim tutarının tamamı aynı zamanda 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
4) Kuponsuz olarak ve vade sonu faiz ödemeli ihraç edilen tahvillerin satış bedeli bu hesaba alacak, 102-Banka Hesabı veya 105-Döviz Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
5) Bütçe ile ilgilendirilmeksizin, ikrazen verilen kuponlu özel tertip tahvillerin nominal bedeli veya kuponsuz özel tertip tahvillerin satış bedeli bu hesaba alacak, ilgisine göre 232-Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı veya 132-Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
6) Bütçe kanunundaki ödeneğine dayanılarak verilen, kuponlu özel tertip tahvillerin nominal bedeli veya kuponsuz özel tertip tahvillerin satış bedeli bir taraftan bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.
7) Döviz cinsi ve dövize endeksli olarak ihraç edilmiş bulunan tahvillerin, her ödeme tarihinde ödemeye esas kur üzerinden değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farkları ile ay sonunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farkları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
8) (Ek:RG-23/2/2024-32469)(10) Altın tahvili ve altına dayalı kira sertifikalarının ihraç edilen senet miktarına esas teşkil eden saflıktaki altın miktarının ulusal para karşılığı bu hesaba alacak, Bakanlıkça belirlenen yöntem üzerinden hesaplanan altın fiyatı üzerinden 102-Banka Hesabına borç; diğer taraftan olumlu değerleme farkı oluşması durumundaki fark 600-Gelirler Hesabına alacak, olumsuz değerleme farkı oluşması durumundaki fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
9) (Ek:RG-23/2/2024-32469)(10)Tahviller hesabında kayıtlı altın tahvili ve altına dayalı kira sertifikalarının ay sonlarında değerlemesi yapıldığında oluşan altın fiyat artışı tutarı bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Kuponlu tahvillerden vadesinden önce geri ödenenlerin anapara tutarları veya kuponsuz tahvillerden vadesinden önce geri ödenenlerin satış bedelleri bu hesaba, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait olan kısmı 630-Giderler Hesabına, geçmiş aylara ya da yıllara ait olan kısmı ilgisine göre 481-Gider Tahakkukları Hesabı veya 381-Gider Tahakkukları Hesabına borç, tamamı 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya 106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir. Faiz tutarının tamamı aynı zamanda 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2) Kuponlu tahvillerin senet değişimi işlemlerinde geri alınan tahvilin anaparası veya kuponsuz tahvillerin senet değişimi işlemlerinde geri alınan tahvilin satış bedeli bu hesaba, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait olan kısmı 630-Giderler Hesabına, geçmiş aylara ya da yıllara ait olan kısmı ilgisine göre 481-Gider Tahakkukları Hesabı veya 381-Gider Tahakkukları Hesabına borç, anapara ve faiz karşılığı verilen tahvil tutarı bu hesaba alacak kaydedilir. Faiz tutarının tamamı aynı zamanda 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. (Ek cümleler:RG-23/2/2024-32469)(10) Senet değişim işlemi sonucu iskonto gideri ortaya çıkması durumundaki farkın; içinde bulunulan aya ait kısmı 630-Giderler Hesabına, sonraki aylara veya yıllara ait kısmı ilgisine göre 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına veya 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına borç; farkın tamamı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Senet değişim işlemi sonucu prim geliri ortaya çıkması durumundaki farkın; içinde bulunulan aya ait kısmı 600-Gelirler Hesabına, sonraki aylara veya yıllara ait kısmı ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına veya 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak; farkın tamamı 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
3) Tahviller hesabında kayıtlı döviz cinsi ve dövize endeksli tahvillerin her faiz ödeme tarihinde ödemeye esas kur üzerinden değerlemesi sonucunda oluşan kur azalışı farkları ile ay sonunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda oluşan kur azalışı farkları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
4) Tahviller hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler dönem sonunda bu hesaba borç, 304-Cari Yılda Ödenecek Tahviller Hesabına alacak kaydedilir.
5) (Ek:RG-23/2/2024-32469)(10) Tahviller hesabında kayıtlı altın tahvili ve altına dayalı kira sertifikalarının ay sonlarında değerlemesi yapıldığında oluşan altın fiyat azalışı tutarı bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
407 Finansal kiralama işlemlerinden borçlar hesabı
Hesabın niteliği