Madde 46 — İletkenler
Madde 46-a) İletkenlerin en büyük zorlanmaları:
1) Hava hatlarında kullanılacak iletkenlerin en büyük çekme zorlanmaları, iletkenin kopma dayanımının %45'ini geçmeyecektir.
2) Hava hatlarında kullanılacak iletkenlerin +15øC'da rüzgarsız durumda çekme zorlanmaları iletkenin kopma dayanımının %15'ini geçmeyecektir. Ancak titreşimi söndürücü önlemler alındığında bu değer %22'ye kadar arttırılabilir.
3) Küçük aralıklı hatlarda (müşterek direkli hatlar dahil), 10 mm2 kesitli bakır iletkenler için 12 kg/mm2 ve 21 mm2 alüminyum iletkenler için 7 kg/mm2'lik en büyük çekme gerilmesi esas alınarak +5øC için hesaplanan salgılara paralel olacak şekilde öteki iletken gerilme ve salgılarına göre hazırlanacak çizelgeler kullanılacaktır. Büyük aralıklı hatlarda -5øC'da iki
kat buz yükü alınarak askı noktalarında iletkenin en büyük gerilmesinin, kopma dayanımının %70'ini aşmadığı doğrulanacaktır.
Çizelge-8 Hava hattı iletkenlerinin en büyük salgı durumunda üzerinden geçtikleri yerlere olan en küçük düşey uzaklıkları
| İletkenlerin üzerinden geçtiği yer | Hattın izin verilen en yüksek sürekli işletme gerilimi (kV) 0-1 (1 dahil) 1-17,5 36 72,5 170 420 En küçük düşey uzaklıklar (m) | |||||
| Üzerinde trafik olmayan sular (suların en kabarık yüzeyine göre) | 4,5* | 5 | 5 | 5 | 6 | 8,5 |
| Araç geçmesine elverişli çayır, tarla, otlak vb. | 5* | 6 | 6 | 6 | 7 | 9,5 |
| Araç geçmesine elverişli köy | ve şehir içi yolları | 5,5* | 7 | 7 | 7 | 8 |
| Şehirlerarası karayolları | 7 | 7 | 7 | 7 | 9 | 12 |
| Ağaçlar | 1,5 | 2,5 | 2,5 | 3 | 3 | 5 |
| Üzerine herkes tarafından çıkılabilen düz damlı yapılar | 2,5 | 3,5 | 3,5 | 4 | 5 | 8,7 |
| Üzerine herkes tarafından çıkılmayan eğik damlı yapılar | 2 | 3 | 3 | 3,5 | 5 | 8,7 |
| Elektrik hatları | 2 | 2 | 2 | 2 | 2,5 | 4,5 |
| Petrol ve doğal gaz boru hatları | 9 | 9 | 9 | 9 | 9 | 9 |
| Üzerinde trafik olan sular ve kanallar (bu uzaklıklar suların en kabarık düzeyinden geçebilecek taşıtların en yüksek noktasından ölçülecektir.) | 4,5 | 4,5 | 5 | 5 | 6 | 9 |
| İletişim (haberleşme) hatları | 1 | 2,5 | 2,5 | 2,5 | 3,5 | 4,5 |
| Elektriksiz demiryolları (ray demirinden ölçülecektir) | 7 | 7 | 7 | 7 | 8 | 10,5 |
| Otoyollar | 14 | 14 | 14 | 14 | 14 | 14 |
(*) Yalıtılmış hava hattı kabloları kullanıldığında bu yükseklik değerleri 0,5 m. azaltılacaktır.
Çizelge-6 Elektrik kuvvetli akım tesislerinin civarındaki tesislere olan en küçük yaklaşım mesafeleri (m)
| Tesis Türü | Yeraltı Kabloları İle | Enerji Nakil Hatları İle | Topraklama Sistemleri İle | ||||
| Yan yana veya paralel olma mesafeleri (m) 0-170 kV | Birbiriyle kesişme hali mesafeleri (m) 0-170 kV | Yan yana veya paralel olma hali (Dış iletkenin max.salınımlı izdüşümü ile boru ekseni) mesafeleri 0-72 kV 72-420kV (72 kV dahil) | Birbiriyle kesişme hali(direk ayağına) mesafeleri(m) 0-72kV 72-420kV (72 kV dahil) | Direk veya diğer elektrik topraklamaları ile olan mesafeleri (m) 0-420 kV | |||
| Doğal Gaz Ve Petrol Boru Hattı(LNG, LPG dahil) | 0.6* | 0.4* | 4(10***) | 10(30***) | 3 | 10 | 2** |
* Zorunlu hallerde yöre ve özel şartlar karşısında bu mesafeler alınacak bazı tedbirlerle yukarıda belirtilen mesafelerin yarısına kadar küçültülebilir. Yeraltı kablosu ile gaz ve petrol boru hattı arasında izole PVC veya PE gibi maddeler konulmalıdır. Bu gibi maddelerin boyutları, et kalınlığı en az 5 mm. olmak şartı ile:
a) Kesişme halinde gaz veya petrol boru hattı çapının 2 kat genişlik ve kesişim iz düşümlerinin iki kat uzunluğunda,
b) Paralel gitme halinde gaz veya petrol boru hattı çapının 2 kat genişliğinde ve normal paralellik mesafesi kadar uzunlukta olmalıdır.
** Elektrik tesisleri topraklamaları ile gaz veya petrol boru hattı tesisleri veya topraklamaları kesişiyor veya aralarındaki uzaklık 2 metreden az ise, topraklama iletkeninin her iki tarafı gaz veya petrol borusu üzerindeki kesişme noktasından itibaren 2'şer metre olmak üzere veya boru hattındaki temas gerilimi 50 volt'tan az olacak şekilde izole edilmelidir.
*** Basınç yükseltme (pompa-kompresör), basınç düşürme ve dağıtım istasyonları gibi boru hattı bölümlerinin yeryüzünde erişilebilen teçhizatlarına vb. kısımlarına olan en küçük yaklaşım mesafeleridir.
NOT: (Değişik:RG-23/1/2018-30310) ENH direkleri karayolu veya demiryolu istimlak ve/veya mülkiyet sınırının dışında olmalıdır. GSM baz istasyonu kulelerinin, elektrik kuvvetli akım tesislerine olan en yakın yatay uzaklığı, kulenin toprak üstü boyundan 2 metre daha büyük olmalıdır. Ayrıca "Mobil Telekomünikasyon Şebekelerine Ait Baz İstasyonlarının Kuruluş Yeri, Ölçümleri, İşletilmesi ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik" hükümlerine de uyulur.
b) Büyük aralıklı hatlarda iletkenlerin çekme gerilmelerini ve bu gerilmelere ilişkin en büyük salgıları hesaplamak için aşağıdaki varsayımlar ayrı ayrı göz önüne alınacaktır:
1) İletken,
1. Bölgede -10øC
2. Bölgede -15øC
3. Bölgede -25øC
- ve 5. Bölgelerde -30øC
sıcaklıkta rüzgarsız ve buzsuz olarak bulunmaktadır.
2) İletken üzerinde -5øC sıcaklıkta Çizelge-9'daki buz yükleri vardır.
3) 1. Bölgede 50øC
2. Bölgede 45øC
3., 4. ve 5. Bölgelerde 40øC sıcaklıklarda rüzgar esmediği varsayılacaktır.
4) İletkenler üzerine -5øC sıcaklıkta, yatay ve hatta dik yönde rüzgar estiği varsayılacaktır. Rüzgar kuvveti Madde 48-b/1'de belirtildiği biçimde hesaplanacaktır.
c) Özel durumlar:
1) (Değişik:RG-11/5/2023-32187) Hat birden fazla bölgeden geçiyorsa her bölgedeki hat bölümü o bölgeye ilişkin değerlerle hesaplanır. 45 inci maddenin ikinci fıkrasının uygulanması, bu bende aykırılık oluşturmaz.
2) Direkler üzerinde malzeme ve kesiti farklı iletkenlerin bulunması durumunda direk açıklığı, en küçük açıklığı veren iletkene göre saptanacaktır.
3) 1. Bölgede bulunup yükseltisi (kotu) 600 m.'yi aşan arazideki hatların hesabı 2. Bölge koşullarına, 2. Bölgede bulunup yükseltisi 900 m.'yi aşan arazideki hatların hesabı 3. Bölge koşullarına ve 3. Bölgede bulunup yükseltisi 1600 m.'yi aşan arazideki hatların hesabı 4. Bölge koşullarına göre yapılacaktır. Bu durumda