Madde 11 — Atık ve atıksuların bertarafı
MADDE 11 – (1) Antarktika Andlaşma Bölgesine düzenlenen seferler kapsamında;
a) Hiçbir atık bölgeye sokulamaz.
b) Oluşan atıklar (Protokole uygun şekilde yakılarak bertaraf edilecek gıda atıkları hariç) bölgeden çıkarılır.
c) Bölgede oluşan atıklar 12 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen türlere göre uygun şekilde geçici depolanır. Atık konteynerlerinin üzerinde, atık türünü belirten etiketler bulundurulur.
ç) Atıklar, çevreye ve insan sağlığına zarar oluşturmayacak ortamlarda birbirleri ile reaksiyona girmeyecek şekilde depolanır.
d) Bölgeye düzenlenen seferlerde oluşan gıda atıklarının geçici depolama süresi, sefer süresini aşamaz. Sefer süresi tamamlandığında bu atıklar da bölgeden çıkarılır. Diğer atıkların geçici depolama süresine ise atık türü, miktarı, riskler dikkate alınarak seferi koordine eden tüzel kişi tarafından karar verilir.
e) Bölgede oluşan atıklar ile yakılarak bertaraf edilen atıkların küllerinin geçici depolanmasına ilişkin usul ve esaslar, Türkiye’nin Antarktika Bilimsel Üssüne ilişkin hazırlanacak atık yönetim planında belirtilir.
(2) Aşağıdaki atıkların Antarktika Andlaşma Bölgesinden çıkarılarak bertaraf edilmesi seferi koordine eden tüzel kişinin sorumluluğundadır:
a) Radyoaktif malzemeler.
b) Piller.
c) Sıvı ve katı yakıtlar.
ç) Zararlı düzeyde ağır metal veya zehirli veya tehlikeli kalıcı bileşenler içeren atıklar,
d) Polivinilklorür (PVC), poliüretan köpük, polistiren köpük, lastik ve makine yağları, işlenmiş kereste ve yakıldığında zararlı emisyonlar oluşturacak katkılar içeren diğer ürünler.
e) Protokolün üçüncü ekinin üçüncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca yakılması koşuluyla düşük yoğunluktaki polietilen malzemeler hariç (atıkların biriktirilmesi için kullanılan torbalar gibi) tüm diğer plastik atıklar.
f) Yakıt varilleri.
g) Diğer yanıcı olmayan atıklar.
Ancak, (f) ve (g) bentlerinde yer alan atıkların kaldırılması yükümlülüğü, bu tür atıkların kaldırılmasının atıkların hâlihazırdaki yerlerinde bırakılmasından daha fazla olumsuz çevresel etkisinin olacağı durumlar için geçerli değildir.
(3) Yakılmadığı ve otoklavla steril hale getirmek için diğer şekillerde işlem görmediği müddetçe, aşağıda yer alan atıklar seferi koordine eden tüzel kişi tarafından Antarktika Andlaşma Bölgesinden çıkarılır:
a) Mikroorganizmaların laboratuvar kültürü ve bitki patojenleri.
b) Mont ve uyku tulumu gibi kişisel kullanım için olanlar hariç bölgeye getirilmiş kuş ürünleri.
(4) Gıda atıkları mümkün olduğunca zararlı emisyonları azaltan yakma fırınlarında yakılır. Bu işlem sonucunda çıkan küller, Antarktika Andlaşma Bölgesinden çıkarılır.
(5) Antarktika Andlaşma Bölgesinde açık havada ateş yakılması ve taze su sistemlerinin yakınlarında atıkların geçici olarak depolanması yasaktır.
(6) Poliklorlubifenil (PCB), steril olmayan toprak, polistiren köpükler, yongalar veya benzeri ambalajlar veya bilimsel, tıbbi kullanım veya hijyen amacıyla gerekli olanlar haricindeki böcek ilaçları, Antarktika Andlaşma bölgesine sokulamaz.
(7) İkinci fıkra kapsamına girmeyen sıvı atıklar ve evsel atıksular;
a) Öncelikle seferi koordine eden tüzel kişi sorumluluğunda Antarktika Andlaşma Bölgesinden çıkarılır.
b) Bilimsel üslerde oluşan ve (a) bendi uyarınca Antarktika Andlaşma Bölgesinden çıkarılamayan evsel atıksular ve diğer sıvı atıkların deniz buzu, buz sahanlıkları veya karadaki buz kütleleri üzerinde bertaraf edilmesinden mümkün olduğunca kaçınılır. Bu amaçla gerekli arıtma işlemi uygulanarak atıksular deşarj edilir. Atıksu arıtımı sonucu oluşan çamur MARPOL Sözleşmesinin dördüncü eki dikkate alınarak denize deşarj edilebilir.
c) Atıksu miktarı, meteorolojik şartlar gibi çeşitli nedenlerle evsel atıksuların arıtımının mümkün olmadığı durumlarda bu atıksuların derin buz çukurlarında bertaraf edilmesi mümkündür. Bu çukurlar, buzsuz bölgelerde veya kar ve/veya buzların yüksek hızla ortadan kalktığı bölgelerde sonlandığı bilinen buz akıntı hatları üzerinde bulunamaz.
ç) (a) bendine uygun şekilde çıkarılamayan evsel atık sular deniz çevresinin özümseme kapasitesi de dikkate alınarak ilk seyrelme ve hızlı yayılma için koşullar mevcut ise 12 deniz mili açıkta doğrudan denize tahliye edilebilir.
(8) Saha kamplarında oluşan atıklar, bilimsel üsse veya gemilere taşınmak zorundadır.
Atık yönetim planları