Altin Ci̇nsi̇nden Fi̇zi̇ki̇ Varliklarin Fi̇nansal Si̇steme Kazandirilmasi Hakkinda Tebli̇ğ (Sayi: 2022/11)

ALTIN CÄḞNSÄḞNDEN FÄḞZÄḞKÄḞ VARLIKLARIN FÄḞNANSAL

SÄḞSTEME KAZANDIRILMASI

HAKKINDA TEBLÄḞĞ

(SAYI: 2022/11)

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (Değişik:RG-15/2/2025-32814)

(1) Bu Tebliğin amacÄḟ, yurt içi yerleşik gerçek kişilerin yetkili kuyumcular ve rafineriler aracÄḟlÄḟğÄḟyla ya da doğrudan banka şubelerine gelerek bankalardaki altÄḟn hesaplarÄḟna yatÄḟrdÄḟklarÄḟ fiziki altÄḟn varlÄḟklarÄḟnÄḟn TÃỳrk lirasÄḟ cinsinden mevduat ve katÄḟlma hesaplarÄḟna dönÃỳştÃỳrÃỳlmesine imkÃḃn tanÄḟnmasÄḟna ve hesap sahiplerine sağlanacak desteğe ilişkin usul ve esaslarÄḟ dÃỳzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2-Â(1) Bu Tebliğ, 14/1/1970 tarihli ve 1211 sayÄḟlÄḟ TÃỳrkiye Cumhuriyet Merkez BankasÄḟ Kanununun 4 ÃỳncÃỳ maddesinin ÃỳçÃỳncÃỳ fÄḟkrasÄḟnÄḟn (I) numaralÄḟ bendinin (e) ve (g) alt bentlerine, 22 nci maddesinin birinci fÄḟkrasÄḟnÄḟn (c) bendine ve 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayÄḟlÄḟ BankacÄḟlÄḟk Kanununun 144 ÃỳncÃỳ maddesine dayanÄḟlarak hazÄḟrlanmÄḟştÄḟr.Â

TanÄḟmlar

MADDE 3-Â(1) Bu Tebliğde geçen;

a) AltÄḟn kabul sistemi (AKS): Yetkili rafineriler tarafÄḟndan oluşturulmuş, yetkili kuyumcular ve bankalar tarafÄḟndan kullanÄḟlan tÃỳm bilişim sistemleri ile banka şubelerinde yetkili rafineriler tarafÄḟndan atanan eksperler aracÄḟlÄḟğÄḟyla gerçekleştirilen altÄḟn toplama sistemlerini,

b) Banka: 5411 sayÄḟlÄḟ Kanunun 3 ÃỳncÃỳ maddesinde tanÄḟmlanan mevduat ve katÄḟlÄḟm bankalarÄḟnÄḟ,

c) (Değişik:RG-15/2/2025-32814) DönÃỳşÃỳm fiyatÄḟ: Yurt içi yerleşik gerçek kişilerce fiziki olarak bankalardaki altÄḟn hesaplarÄḟna getirilen altÄḟnÄḟn gram karşÄḟlÄḟğÄḟnÄḟn TÃỳrk lirasÄḟna çevrildiği gÃỳn Merkez BankasÄḟnca belirlenecek usul ve esaslara göre ilan edilen gram altÄḟnÄḟn TÃỳrk lirasÄḟ karşÄḟlÄḟğÄḟ alÄḟş fiyatÄḟnÄḟ,

ç) Fiziki altÄḟn: Yetkili kuyumcular veya bankalar tarafÄḟndan teslim alÄḟnan ve 11/8/1989 tarihli ve 20249 sayÄḟlÄḟ Resmî Gazete’de yayÄḟmlanan TÃỳrk ParasÄḟ KÄḟymetini Koruma HakkÄḟnda 32 sayÄḟlÄḟ Kararda tanÄḟmlanan standart işlenmemiş altÄḟnlardan 1 kilogram ve altÄḟndaki kÃỳlçe ve bar şeklindeki altÄḟnlarÄḟ, standart dÄḟşÄḟ işlenmemiş altÄḟnlardan hurda şeklindeki altÄḟnlarÄḟ ve işlenmiş altÄḟnlarÄḟ,

d) Merkez BankasÄḟ: TÃỳrkiye Cumhuriyet Merkez BankasÄḟnÄḟ,

e) BÄḞST: Borsa ÄḞstanbul A.Ş.’yi,

f) Milyem değeri: 22/6/2016 tarihli ve 29750 sayÄḟlÄḟ Resmî Gazete’de yayÄḟmlanan BankalarÄḟn KÄḟymetli Maden AlÄḟm SatÄḟmÄḟna ÄḞlişkin Usul ve Esaslar HakkÄḟnda Yönetmelik ile belirlenen milyem değerleri asgari ölçÃỳt olmak Ãỳzere kullanÄḟlacak milyem değerlerini,

g) Standart altÄḟn: En az 995/1000 saflÄḟkta olan, Londra AltÄḟn PiyasasÄḟnca (London Bullion Market Association-LBMA) veya BÄḞST nezdindeki KÄḟymetli Madenler ve KÄḟymetli Taşlar PiyasasÄḟnca tanÄḟnan rafinerilerden birinin amblemini ya da damgasÄḟnÄḟ ve seri numarasÄḟnÄḟ taşÄḟyan, bu piyasalarda standart altÄḟn olarak işlem gören en az 1 kg ağÄḟrlÄḟğÄḟndaki kÃỳlçe altÄḟnlarÄḟ,

ğ) Vade sonu fiyatÄḟ: TÃỳrk lirasÄḟ mevduat veya katÄḟlma hesabÄḟnÄḟn vadesinde saat 11:00’de Merkez BankasÄḟ tarafÄḟndan ilan edilen 995/1000 veya 1000/1000 saflÄḟktaki gram altÄḟnÄḟn TÃỳrk lirasÄḟ karşÄḟlÄḟğÄḟ alÄḟş fiyatÄḟnÄḟ,

h) Yetkili kuyumcu: 14/4/2021 tarihli ve 31454 sayÄḟlÄḟ Resmî Gazete’de yayÄḟmlanan Kuyum Ticareti HakkÄḟnda Yönetmelik uyarÄḟnca yetki belgesi almÄḟş kuyum işletmelerinden yetkili rafineriler ile anlaşmasÄḟ bulunan ve AKS’ye erişimi olan kuyumcularÄḟ,

Äḟ) Yetkili rafineri: BÄḞST Rafineriler Listesinde yer alan TÃỳrkiye’de kurulu ve bankalar ile altÄḟn cinsinden fiziki varlÄḟklarÄḟn finansal sisteme kazandÄḟrÄḟlmasÄḟ amacÄḟyla anlaşma yapan AKS’ye erişimi olan rafinerileri,

i) Yurt içi yerleşik gerçek kişi: Yurt dÄḟşÄḟnda işçi, serbest meslek mÃỳstakil iş sahibi TÃỳrk vatandaşlarÄḟ dahil TÃỳrkiye’de kanuni yerleşim yeri bulunan gerçek kişileri,

j) (MÃỳlga:RG-15/2/2025-32814)

ifade eder.

Fiziki altÄḟnlarÄḟn kabulÃỳ

MADDE 4-Â(1) (Değişik:RG-15/2/2025-32814) Uygulamaya katÄḟlmak isteyen yurt içi yerleşik gerçek kişilerin işlem anÄḟnda yetkili rafineriyle anlaşmasÄḟ olan bankalar nezdinde altÄḟn hesabÄḟnÄḟn bulunmasÄḟ gerekmektedir.

(2) (Değişik:RG-15/2/2025-32814) Yurt içi yerleşik gerçek kişiler fiziki altÄḟnlarÄḟnÄḟ, milyem değeri Ãỳzerinden hesaplanacak gram cinsinden has altÄḟn miktarÄḟnÄḟ tespit etmek Ãỳzere yetkili kuyumcuya veya bankaya teslim eder.

(3) (Değişik:RG-15/2/2025-32814) AKS ile mutabakatÄḟ sağlanan has altÄḟn miktarÄḟ yurt içi yerleşik gerçek kişinin bankadaki altÄḟn hesabÄḟna işlem anÄḟnda yetkili rafineri veya banka aracÄḟlÄḟğÄḟyla aktarÄḟlÄḟr.

(4) Yetkili kuyumcu veya banka tarafÄḟndan fiziki olarak teslim alÄḟnan altÄḟnlar işlenmek Ãỳzere yetkili rafineriye teslim edilir.

(5) Yetkili rafineri tarafÄḟndan işlenerek standart altÄḟna tamamlananlar ilgili bankaya fiziki olarak transfer edilir.

AltÄḟn hesaplarÄḟnÄḟn dönÃỳşÃỳmÃỳ

MADDE 5-Â(1) Hesap sahibinin talep etmesi durumunda hesabÄḟndaki has altÄḟn bakiyesi dönÃỳşÃỳm fiyatÄḟ Ãỳzerinden TÃỳrk lirasÄḟna çevrilerek 3, 6 ay veya 1 yÄḟl vadeli TÃỳrk lirasÄḟ mevduat veya katÄḟlma hesabÄḟ açÄḟlÄḟr.

(2) TÃỳrk lirasÄḟ mevduat veya katÄḟlma hesabÄḟna dönÃỳştÃỳrÃỳlen altÄḟnlar bankalarca dönÃỳşÃỳm fiyatÄḟ Ãỳzerinden Merkez BankasÄḟna satÄḟlÄḟr.

(3) (MÃỳlga:RG-1/12/2023-32386) Â

(4) (Değişik:RG-1/12/2023-32386) Merkez BankasÄḟ, bankanÄḟn mevduat hesabÄḟna uygulayacağÄḟ asgari ve azami faiz oranlarÄḟnÄḟ belirlemeye yetkilidir. KatÄḟlma hesabÄḟna sağlanacak getiriye ilişkin hususlar ise katÄḟlÄḟm bankacÄḟlÄḟğÄḟ esaslarÄḟ çerçevesinde Merkez BankasÄḟnca belirlenir.

(5) Merkez BankasÄḟ tarafÄḟndan bu uygulama kapsamÄḟnda açÄḟlan TÃỳrk lirasÄḟ mevduat veya katÄḟlma hesaplarÄḟna vade sonunda yenilenme imkÃḃnÄḟ tanÄḟnabilir. Yenilenen hesap ilk açÄḟlÄḟşta dönÃỳşÃỳmÃỳ yapÄḟlan altÄḟn tutarÄḟ ve vade sonu fiyatÄḟ Ãỳzerinden destekten yararlanmaya devam eder. HesabÄḟn yenilenmesine ilişkin kapsam, usul ve esaslar Merkez BankasÄḟnca belirlenir.

Vade sonu işlemleri

MADDE 6-Â(1) 3, 6 ay veya 1 yÄḟl vadeli olarak açÄḟlan TÃỳrk lirasÄḟ mevduat veya katÄḟlma hesaplarÄḟna vade sonunda TÃỳrk lirasÄḟ mevduat hesabÄḟ sahibine anapara ile faiz, katÄḟlma hesabÄḟ sahibine ise vade sonundaki katÄḟlma hesabÄḟ bakiyesi banka tarafÄḟndan ödenir.

(2) Vade sonu fiyatÄḟnÄḟn dönÃỳşÃỳm fiyatÄḟndan yÃỳksek olmasÄḟ ve fiyat farkÄḟ Ãỳzerinden hesaplanan tutarÄḟn banka tarafÄḟndan ödenecek faiz veya kÃḃr payÄḟndan yÃỳksek olmasÄḟ durumunda, fiyat farkÄḟ Ãỳzerinden hesaplanan tutardan faiz veya kÃḃr payÄḟ dÃỳşÃỳlerek hesaplanan tutar Merkez BankasÄḟnca mevduat veya katÄḟlma hesabÄḟ sahibine ödenmek Ãỳzere ilgili bankaya aktarÄḟlÄḟr.

(3) TÃỳrk lirasÄḟ mevduat veya katÄḟlma hesabÄḟndan vadeden önce çekim yapÄḟlmasÄḟ halinde Merkez BankasÄḟnca fiyat farkÄḟna ilişkin ödeme yapÄḟlmaz.

(4) Bu uygulama kapsamÄḟnda açÄḟlan TÃỳrk lirasÄḟ mevduat veya katÄḟlma hesaplarÄḟna Merkez BankasÄḟnca belirlenecek usul ve esaslara göre vade sonunda ilave getiri ödenebilir.

(5) 29/12/2021 tarihli ve 31704 sayÄḟlÄḟ Resmî Gazete’de yayÄḟmlanan AltÄḟn HesaplarÄḟndan TÃỳrk LirasÄḟ Mevduat ve KatÄḟlma HesaplarÄḟna DönÃỳşÃỳmÃỳn Desteklenmesi HakkÄḟnda Tebliğ (SayÄḟ: 2021/16) kapsamÄḟnda işlenmiş ve hurda altÄḟn karşÄḟlÄḟğÄḟnÄḟn TÃỳrk lirasÄḟna dönÃỳştÃỳrÃỳlmesi suretiyle açÄḟlan hesaplar da dördÃỳncÃỳ fÄḟkrada belirtilen ilave getiriden yararlanabilir.

(6) Bu Tebliğ kapsamÄḟnda gerçekleştirilecek her tÃỳrlÃỳ işlemin, suç gelirlerinin aklanmasÄḟ ve terörÃỳn finansmanÄḟnÄḟn önlenmesine ilişkin ulusal ve uluslararasÄḟ standartlara uygun gerçekleştirildiğine dair kontrol bankalarca yapÄḟlÄḟr.

ÄḞstisnalar

MADDE 7-Â(1) 16/10/2006 tarihli ve 2006/11188 sayÄḟlÄḟ Bakanlar Kurulu KararÄḟ ile yÃỳrÃỳrlÃỳğe konulan Mevduat ve Kredi Faiz OranlarÄḟ ve KatÄḟlma HesaplarÄḟ KÃḃr ve Zarara KatÄḟlma OranlarÄḟ ile Özel Cari Hesaplar Dahil Bu ÄḞşlemlerde Sağlanacak Diğer Menfaatler HakkÄḟnda KararÄḟn 4 ÃỳncÃỳ maddesinin birinci fÄḟkrasÄḟ ile 10/2/2020 tarihli ve 31035 sayÄḟlÄḟ Resmî Gazete’de yayÄḟmlanan Mevduat ve Kredi Faiz OranlarÄḟ ve KatÄḟlma HesaplarÄḟ KÃḃr ve Zarara KatÄḟlma OranlarÄḟ HakkÄḟnda Tebliğ (SayÄḟ: 2020/3)’in 3 ÃỳncÃỳ maddesinin birinci fÄḟkrasÄḟnÄḟn birinci cÃỳmlesi ve dördÃỳncÃỳ fÄḟkrasÄḟ hÃỳkÃỳmleri bu Tebliğ kapsamÄḟnda açÄḟlacak TÃỳrk lirasÄḟ mevduat ve katÄḟlma hesaplarÄḟna uygulanmaz.

Diğer hÃỳkÃỳmler

MADDE 8-Â(1) Bu Tebliğ kapsamÄḟnda işlem yapan yetkili kuyumcu, yetkili rafineri ve bankalara, Merkez BankasÄḟnÄḟn belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde komisyon ve/veya masraf ödenebilir.

Geçici Madde 1- (Ek:RG-23/8/2025-32995)

(1) 23/8/2025 tarihinden itibaren (bu tarih dahil), bu Tebliğ kapsamÄḟnda hesap açÄḟlmaz, açÄḟlmÄḟş hesaplar yenilenmez.

YÃỳrÃỳrlÃỳk

MADDE 9-Â(1) Bu Tebliğ yayÄḟmÄḟ tarihinde yÃỳrÃỳrlÃỳğe girer.

YÃỳrÃỳtme

MADDE 10-Â(1) Bu Tebliğ hÃỳkÃỳmlerini TÃỳrkiye Cumhuriyet Merkez BankasÄḟ BaşkanÄḟ yÃỳrÃỳtÃỳr.

Â

Â	Tebliğin YayÄḟmlandÄḟğÄḟ Resmî Gazete’nin
1.	1/12/2023	32386
2.	15/2/2025	32814
3.	23/8/2025	32995

Â

Â