Madde 14 — Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 14 – (1) 16/11/2005 tarihli ve 25995 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2005/1) yürürlükten kaldırılmıştır.
T.C. Ziraat Bankası A.Ş. nezdinde açılan bazı hesaplara ilişkin istisna
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 3/1/2004 tarihli ve 25335 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankalar Kanununun 14 üncü Maddesinin (3) Numaralı Fıkrası Uyarınca Bankacılık İşlemleri Yapma ve Mevduat Kabul Etme İzni Kaldırılan T. İmar Bankası T.A.Ş. Nezdinde Bulunan Tasarruf, Ticari Kuruluşlar ve Diğer Kuruluşlar Mevduatının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca Ödenmesine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında 29/12/2003 tarihli ve 2003/6668 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından T. İmar Bankası T.A.Ş. mudileri adına T.C. Ziraat Bankası A.Ş. nezdinde açılan vadesiz mevduat hesaplarındaki tutarlar bu hesaplarda kaldıkları sürece, vadeli mevduat hesaplarındaki tutarlar ise vadeleri sonuna kadar zorunlu karşılığa tabi değildir.
Bankaların yurt dışı şubeleri nezdinde izlenen kredilere ilişkin istisna
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bankaların yurt dışı şubeleri nezdinde izlenen kredilerden;
a) 30/6/2009 tarihinden önce, bir sözleşmeye dayalı konsorsiyum ya da sendikasyon kredileri gibi, doğrudan banka yönetim kurulu ve genel müdürlük üst düzey yetkililerinin imzaları ile alınanlar dışındakiler,
b) 30/6/2009-8/1/2010 tarihleri arasında temin edilenler,
vadeleri sonuna kadar zorunlu karşılığa tabi yükümlülükler arasına dâhil edilmez.
Finansman şirketlerinin önceki yükümlülüklerine ilişkin istisna
GEÇİCİ MADDE 3 – (1) 4/10/2013 tarihli ve 28785 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2005/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2013/13) ile zorunlu karşılığa tabi tutulan finansman şirketlerinin 4/10/2013 tarihi itibarıyla mevcut olan yurt dışından kullanılan kredileri, ihraç edilen menkul kıymetleri ve özkaynak hesabında dikkate alınmayan sermaye benzeri borçları vadeleri sonuna kadar zorunlu karşılığa tabi yükümlülükler arasına dâhil edilmez.
Kapsam dışına çıkarılan yükümlülüklere uygulanmayacak hükümler
GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ ile yürürlükten kaldırılan 16/11/2005 tarihli ve 25995 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2005/1)’e ilişkin zorunlu karşılığa tabi yükümlülüklerden bu Tebliğ ile yükümlülük kapsamı dışına çıkarılanlar hakkında bu Tebliğin yürürlük tarihinden itibaren yapılacak denetim ve incelemelerde ortaya çıkan tespitler için 11 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hükümleri uygulanmaz.
Kapsama alınan yurt dışı şube yükümlülüklerine ilişkin istisna
GEÇİCİ MADDE 5 – (Ek:RG-30/5/2015-39371)4
(1) Yurt dışı şubelerin 29/5/2015 tarihi itibarıyla mevcut olan ve “Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2015/3)” ile ilk defa zorunlu karşılığa tabi tutulan yükümlülükleri vadeleri sonuna kadar zorunlu karşılığa tabi yükümlülükler arasına dâhil edilmez.
Mevduat/katılım fonu dışı yabancı para yükümlülüklere uygulanacak zorunlu karşılık oranlarına ilişkin istisna
GEÇİCİ MADDE 6 –(Mülga:RG-19/1/2019-30660)(21)
Kredi büyümesine göre farklılaşma uygulamasında geçiş dönemi
GEÇİCİ MADDE 7 – (Ek:RG-9/12/2019-30973)(32)
(1) 20/8/2019 tarihli ve 30864 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2019/15)”e göre 29/11/2019 (dahil) yükümlülük hesaplama tarihine kadar kredi büyüme oranı yüzde 10,00 ile yüzde 20,00 aralığına girmiş olan bankalara bu aralığa girdikleri tarihe ilişkin tesis döneminden itibaren altı dönem boyunca 10/A maddesinin birinci fıkrasında belirtilen koşulları sağlayan bankalar için geçerli olan zorunlu karşılık oranları uygulanır.
Kredi büyümesine göre farklılaşma uygulamasında yabancı para mevduat/katılım fonu ve müstakrizlerin fonlarına uygulanacak zorunlu karşılık oranlarına ilişkin istisna
GEÇİCİ MADDE 8 – (Ek:RG-28/12/2019-30992)(33)
(1) Kredi büyüme oranları 10/A maddesinin birinci fıkrasında belirtilen koşulları 27/12/2019 yükümlülük tarihinden önce sağlayan ancak 27/12/2019 yükümlülük tarihinden itibaren sağlamayan bankalara, 10/A maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen zorunlu karşılık oranları, koşulları sağlayıncaya kadar uygulanmaz.
Kredi büyümesine göre farklılaşma uygulamasında selektif sektörlere kullandırılan kredilerin dikkate alınmasına ilişkin geçici uygulama
GEÇİCİ MADDE 9 – (Ek:RG-7/3/2020-31061) (37)
(1) Ek-1’de yer alan selektif sektörlere kullandırılan 2 yıldan uzun vadeli kredilerdeki değişimin hesaplanmasında, 27/11/2020 yükümlülük tarihine kadar içinde bulunulan zorunlu karşılık dönemine ilişkin üç aylık ortalama ile 6/9/2019 – 15/11/2019 yükümlülük tarihleri arasındaki üç aylık ortalama dikkate alınır. 27/11/2020 yükümlülük tarihinden itibaren ise bu Tebliğin 10/A maddesi çerçevesinde yıllık değişim hesaplanır.
Kredi büyümesine göre farklılaşma uygulamasında 25/12/2020 yükümlülük tarihine kadar geçici uygulama
GEÇİCİ MADDE 10 – (Ek:RG-20/6/2020-31161)(39) (Mülga:RG-27/11/2020-31317)(41)
Türk lirası zorunlu karşılıkların döviz cinsinden tesis edilmesi imkânına ilişkin 17/9/2021 yükümlülük tarihine kadar geçici uygulama
GEÇİCİ MADDE 11 – (Ek:RG-1/7/2021-31528)(43)
(1) Tebliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan oran 17/9/2021 yükümlülük tarihine kadar tabloda belirtildiği şekilde yüzde 10 olarak uygulanır.
| İmkân Dilimleri (%) | Katsayı |
| 0-10 | 1,0 |
Zorunlu karşılığa tabi varlıklara ilişkin geçici uygulama
GEÇİCİ MADDE 12- (Ek:RG-23/4/2022-31818)(46)
(1) Tebliğin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında belirlenen zorunlu karşılığa tabi varlıkların 31/5/2022 tarihi itibarıyla 31/12/2021 tarihine göre usul ve esasları Merkez Bankasınca belirlenen büyüme oranı yüzde 20,00’nin üzerinde olan bankaların 31/12/2021 ile 31/3/2022 tarihlerinde mevcut bakiyeleri arasındaki farkın yüzde 20,00’si oranında 10/6/2022 tarihinden 24/11/2022 tarihine kadar Türk lirası cinsinden zorunlu karşılık bloke olarak tesis edilir.
(2) Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun izni ile 31/5/2022 tarihi itibarıyla son bir yıl içinde faaliyete başlayan bankalara bu maddenin birinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
Zorunlu karşılığa tabi yükümlülüklere ilişkin geçici uygulama
GEÇİCİ MADDE 13- (Ek:RG-11/5/2022-31832)
(1) Finansman şirketlerine Tebliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki oranlar 13/5/2022 (dahil) hesaplama tarihine kadar yüzde 0 olarak uygulanır.
(2) Finansman şirketlerine Tebliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki oranlar 13/5/2022 (dahil) hesaplama tarihine kadar yüzde 0, 23/12/2022 (dahil) hesaplama tarihine kadar yüzde 3 olarak uygulanır.
(3) (Ek:RG-10/6/2022-31862)(49) Finansman şirketlerinin 23/4/2022 tarihli ve 31818 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2022/17) ile ilk kez zorunlu karşılığa tabi hale getirilen yurt içi bankalardan kullanılan kredilerinden 23/4/2022 tarihi itibarıyla mevcut olanlar vadeleri sonuna kadar zorunlu karşılığa tabi yükümlülükler arasına dâhil edilmez.
Zorunlu karşılığa tabi yabancı para yükümlülükler için geçici uygulama
GEÇİCİ MADDE 14- (Ek:RG-15/1/2023-32074)
(1) Tebliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında sayılan (Ek ibare:RG-19/12/2024-32757)(63)mevduat/katılım fonu (yurt dışı bankalara ait olanlar hariç) dışında kalan yükümlülüklerden Merkez Bankasınca belirlenen yabancı para cinsinden yurt dışından sağlanan (Değişik ibare:RG-19/12/2024-32757)(63) 1 yıldan uzun vadeli olanların 6/1/2023 tarihine göre artış tutarına Tebliğin 6 ncı maddesinin (Değişik ibare:RG-2/11/2023-32357) ikinci ve dördüncü fıkralarında yer alan zorunlu karşılık oranları (Değişik ibare:RG-19/12/2024-32757)(63)19/12/2025 (dâhil) hesaplama tarihine kadar yüzde 0 olarak uygulanır.
(2) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Merkez Bankasınca belirlenir.
(3) (Ek:RG-19/12/2024-32757)(63)Bu fıkrayı ihdas eden Tebliğ ile bu madde kapsamı dışına çıkarılan yükümlülükler vadeleri sonuna kadar Merkez Bankasınca belirlenecek hesaplama yöntemine göre bu uygulama kapsamında dikkate alınmaya devam edilir.
Zorunlu karşılığa tabi varlıkların tesisine ilişkin geçici uygulama
GEÇİCİ MADDE 15- (Ek:RG-2/11/2023-32357)
(1) Bu maddeyi ihdas eden Tebliğin 1 inci, 2 nci ve 4 üncü maddeleri ile yürürlükten kaldırılan zorunlu karşılığa tabi varlıklar için 13/10/2023 hesaplama tarihi itibarıyla hesaplanan zorunlu karşılıkların tesisi 27/10/2023 ile 23/11/2023 tarihleri arasında yapılır.
Kredi büyümesine dayalı geçici uygulama
GEÇİCİ MADDE 16- (Ek:RG-7/3/2024-32482)
(1) Bankalarca ve finansman şirketlerince kullandırılan nakdi kredilerden usul ve esasları Merkez Bankasınca belirlenen krediler için büyüme oranının 29/3/2024 hesaplama tarihinden (Değişik ibare:RG-2/12/2025-33095) 31/12/2026 (dâhil) hesaplama tarihine kadar bir önceki hesaplama tarihine göre (Değişik ibare:RG-1/3/2025-32828) yüzde 0,5’in üzerinde olması halinde bu oranı aşan kredi tutarı kadar Türk lirası cinsinden zorunlu karşılık bloke olarak tesis edilir. (Ek cümle:RG-4/1/2025-32772) Ancak Merkez Bankasınca belirlenen usul ve esaslara göre, bir sonraki döneme ilişkin büyüme oranı hesaplamasında dikkate alınmak koşuluyla, aşan kredi tutarının Merkez Bankasınca belirlenen kısmı için zorunlu karşılık tesis edilmez.
(2) Birinci fıkrada yer alan büyüme oranı Merkez Bankasınca belirlenen kredi türleri için daha yüksek uygulanabilir. Kredi büyüme oranları zorunlu karşılığa tabi kuruluşların bilanço büyüklüklerine, zorunlu karşılığa tabi kuruluşların türüne veya grubuna göre Merkez Bankasınca farklılaştırılabilir.
(3) Bu madde kapsamında yer alan büyüme oranları usul ve esasları Merkez Bankasınca belirlenen hesaplama yöntemine göre (Değişik ibare:RG-16/8/2025-32988) sekiz haftada bir Cuma günleri itibarıyla hesaplanır.
(4) Tesis, hesaplama tarihini takip eden iki hafta sonraki Cuma günü başlar, tesis başlangıcını takip eden elli ikinci haftanın Perşembe günü sona erer.
(5) (Değişik:RG-9/5/2024-32541)(60)Merkez Bankasınca belirlenen usul ve esaslara göre kredilerin bilanço büyüklüklerine oranına bağlı bir gösterge çerçevesinde belirlenen seviyenin altında olan bankalara ve finansman şirketlerine bu madde hükümleri uygulanmaz.
(6) (Ek:RG-4/1/2025-32772) Bu madde kapsamında tesis edilmesi gereken zorunlu karşılık tutarına usul ve esasları Merkez Bankasınca belirlenen indirim uygulanır.
Kredili mevduat hesabı limit büyümesine dayalı geçici uygulama
GEÇİCİ MADDE 17- (Ek:RG-31/1/2026-33154)
(1) Bankalarca tüketicilere tahsis edilen kredili mevduat hesabı limitlerinden usul ve esasları Merkez Bankasınca belirlenenler için büyüme oranının 27/3/2026 hesaplama tarihinden 31/12/2026 (dahil) hesaplama tarihine kadar bir önceki hesaplama tarihine göre (Değişik ibare:RG-23/5/2026-33262) yüzde 1’in üzerinde olması halinde bu oranı aşan limit tutarı kadar Türk lirası cinsinden zorunlu karşılık bloke olarak tesis edilir. Ancak Merkez Bankasınca belirlenen usul ve esaslara göre, bir sonraki döneme ilişkin büyüme oranı hesaplamasında dikkate alınmak koşuluyla, aşan limit tutarının Merkez Bankasınca belirlenen kısmı için zorunlu karşılık tesis edilmez.
(2) Bu madde kapsamında yer alan büyüme oranları usul ve esasları Merkez Bankasınca belirlenen hesaplama yöntemine göre sekiz haftada bir Cuma günleri itibarıyla hesaplanır.
(3) Tesis, hesaplama tarihini takip eden iki hafta sonraki Cuma günü başlar, tesis başlangıcını takip eden elli ikinci haftanın Perşembe günü sona erer.
(4) Merkez Bankasınca belirlenen usul ve esaslara göre bankaların limit büyüklükleri veya buna bağlı bir gösterge çerçevesinde belirlenen seviyenin altında olan bankalara bu madde hükümleri uygulanmaz.
(5) Bu madde kapsamında tesis edilmesi gereken zorunlu karşılık tutarına usul ve esasları Merkez Bankasınca belirlenen indirim uygulanabilir.
Yürürlük