Madde 8 — Yabancı dille öğretim ve yabancı dil hazırlık sınıfı
MADDE 8 – (1) Yükseköğretim kurumlarında önlisans, lisans veya lisansüstü programlarda senato kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı alınarak kısmen veya tamamen yabancı dilde eğitim verilebilir. Bu programlarda zorunlu hazırlık sınıfı açılır. Hazırlık sınıfı, yükseköğretim kurumları arasında düzenlenen protokole istinaden, Yükseköğretim Kurulunun onayı ile kabul edilen bir başka yükseköğretim kurumunda da açılabilir.
(2) Öğretim dili tamamen Türkçe olan programlarda, meslekî yabancı dil dersleri verilebilir. Bu programlarda zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfı açılamaz ancak yükseköğretim kurumunun senato kararı ile isteğe bağlı yabancı dil hazırlık sınıfı açılabilir.
(3) Yükseköğretim kurumları senatoları, hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin kazandırılması ve yabancı dil bilgi düzeyinin ölçülmesine ilişkin düzenlemeleri belirler.
(4) Kısmen veya tamamen yabancı dilde eğitim veren programlarda;
a) Hazırlık sınıfı uygulanması zorunludur.
b) Yabancı dil yeterlilik ve/veya seviye tespit sınavında başarılı olanlar ile sınavdan muaf olanlar hariç olmak üzere önlisans, lisans veya lisansüstü programlara kayıt yaptırmış olan öğrenciler yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmekle yükümlüdürler. Ancak kendi imkânları ile yabancı dil öğrenmek isteyen öğrencilerden, yükseköğretim kurumunun belirlediği sınavlardan başarılı olmak şartıyla ilgili yönetim kurulunun kararı ile devam mecburiyeti aranmayabilir.
c) Hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiği kesilir.
(5) Bir programda yabancı dille eğitim verilebilmesi veya hazırlık sınıfı açılabilmesi için;
a) En fazla otuz öğrencinin öğrenim görebileceği yabancı dil hazırlık sınıfı dersliklerinin yeterli düzeyde işitsel veya işitsel ve görsel araç ve gereçlerle donatılmış olması,
b) Yabancı dil öğretimi için gerekli olan ders araçlarının yeterli miktarda mevcut olması,
c) Kısmen yabancı dilde eğitim veren programlar için yedinci fıkradaki şartları taşıyan;
1) Lisansüstü programlarda, Yükseköğretim Kurulunun lisansüstü eğitim verilebilmesi için aradığı, alanında asgarî öğretim üyesi sayısı kadar öğretim üyesinin yükseköğretim kurumuna,
2) Bölüm olarak öğrenci alan lisans programlarında, her bir program için alanında en az üçü öğretim üyesi olmak üzere kadrolu dört öğretim elemanının; fakülte olarak öğrenci alan lisans programlarında ise Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen sayıda öğretim üyesi ve öğretim elemanının talep edilen fakülteye,
3) Önlisans programlarında ise her bir program için en az biri lisansüstü dereceye sahip alanında en az üç öğretim elemanının talep edilen programa,
2547 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre atamasının yapılmış olması,
ç) Tamamen yabancı dilde eğitim veren programlar için yedinci fıkradaki şartları taşıyan;
1) Bölüm veya programa ilk defa öğrenci alımında Yükseköğretim Kurulu tarafından aranan alanında kadrolu asgarî öğretim üyesinin/elemanının tamamının,
2) Eğitime başladıktan sonra öğretim dili değiştirilmek istenen programlarda ise bölüm kadrosundaki öğretim üyelerinin/elemanlarının tamamının,
2547 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre atamasının yapılmış olması,
gerekir.
(6) Zorunlu ve isteğe bağlı hazırlık sınıfı açılabilmesi için her 30 öğrenci için ilgili dilde en az bir yabancı dil okutmanının 2547 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre atamasının yapılmış olması gerekir.
(7) Yükseköğretim kurumlarında yabancı dille verilen derslerin bu dile hâkim olan öğretim elemanları tarafından ve bu dille verilmesi sağlanır. Bu programlarda ancak aşağıdaki şartlardan birini taşıyan öğretim elemanları yabancı dilde ders verebilirler:
a) Türkçe dışındaki öğretim dilinin, öğretim elemanının anadili olması.
b) Öğretim elemanının lisans veya doktora öğreniminin tamamını öğretimin verileceği dilin anadil olarak konuşulduğu ülkede bu dille verildiği bir programda tamamlamış olması.
c) Öğretimin verileceği dilin resmî dil olarak kabul edildiği bir ülkedeki, Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan ve ülkenin resmî dilinde eğitim veren yükseköğretim kurumlarının birinde toplamda en az bir yıl (iki yarıyıl) öğretim elemanı olarak çalışmış ve ders vermiş olması, bu durumu ilgili yükseköğretim kurumundan resmî olarak belgelendirmiş olması ve ilgili yükseköğretim kurumundan ayrılmasının üzerinden en fazla iki yıl geçmiş olması.
ç) Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından yüz tam puan üzerinden asgarî(Değişik ibare:RG-18/5/2021-31485) seksen beş puanla başarılı olması. (Çalışılan yükseköğretim kurumundan ayrılan ve iki yıldan fazla öğretim elemanlığına ara verenlerin başka bir yükseköğretim kurumuna öğretim elemanı olarak geçişinde de söz konusu merkezi yabancı dil sınav puanlarına ilişkin belgeleri ilgili merkezi sınavın geçerlilik süresine göre yeniden ibraz etmeleri gerekir.)
(8) Yükseköğretim kurumları, öğretim elemanlarının yabancı dilde ders verebilmesine ilişkin yetkinliğini ölçmek ve karar vermek için yedinci fıkranın (ç) bendinde yer alan asgarî puanların üzerinde puan belirleyebilir ve deneme dersi de dâhil ilave şartlar getirebilir.
(9) Yabancı dil hazırlık sınıfında yarıyıllık ve yıllık ders kredileri, Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikleri Çerçevesinde öğrencinin hazırlık sınıfına başlangıçtaki yabancı dil düzeyi de dikkate alınarak yükseköğretim kurumunun yetkili kurulları tarafından belirlenir.
Hazırlık sınıfında geçirilen süre, öğrencinin önlisans, lisans veya lisansüstü öğrenim programında görmekle yükümlü olduğu derslere ilişkin kredi saatleri bakımından dikkate alınmaz.
(10) 6 ncı madde hükümlerine göre yabancı dil yeterlilik ve/veya seviye tespit sınavından başarılı olanlar ve sınavdan muaf olanlar ile yabancı dil hazırlık sınıfına devam edip yarıyıl veya yıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olan öğrenciler, yabancı dille verilen önlisans, lisans veya lisansüstü öğretim programına devam etmeye hak kazanır.
(11) Hazırlık sınıfının ikinci yarıyılı sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olamayan öğrenci, ilave bir veya iki yarıyıl daha hazırlık sınıfına devam ederek ya da yabancı dil bilgisini kendi imkanlarıyla geliştirerek yarıyıl veya yıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olduğu veya Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarında üniversite senatosunun belirlediği düzeyde puana sahip olduğunu belgelediği takdirde, girmeye hak kazandığı yabancı dille verilen önlisans, lisans veya lisansüstü öğretim programına devam edebilir.
(12) Öğretim dili Türkçe olmakla birlikte, programında meslekî yabancı dil derslerine yer verilenler de dâhil olmak üzere önlisans, lisans veya lisansüstü programlara devam eden öğrenciler, isteğe bağlı hazırlık sınıfında, ikinci yarıyıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olamasalar bile, önlisans, lisans veya lisansüstü programlara devam edebilirler. Ancak bu öğrencilerden 7 nci maddenin birinci fıkrası kapsamındaki sınavlardan başarılı olamayanlar 2547 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi gereğince verilmesi zorunlu olan yabancı dil derslerine devam ederler. Öğretim dili Türkçe olan programlarda meslekî yabancı dil dersleri önlisans, lisans ve lisansüstü eğitimleri sırasında öğrencilerin yabancı dil düzeyi dikkate alınarak verilir.
(13) 2547 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi gereğince görmekle yükümlü olduğu yabancı dil dersinde, öğrenciye Türkiye’de görmüş bulunduğu orta öğretimde öğretilenin dışında başka bir yabancı dil, ancak isteğine bağlı olarak öğretilebilir.
(14) Derslerin sadece belirli bir yabancı dille verildiği programlarda, sınavların bu yabancı dille yapılması, ödev ve tezlerin bu yabancı dille yazılması zorunludur.
(15) Kısmen yabancı dilde eğitim veya yabancı dilde eğitim veren önlisans, lisans ve lisansüstü programına kayıt yaptıran ve yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmesine rağmen hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiği kesilir. Hazırlık sınıfında başarısız olarak programdan ilişiği kesilen önlisans ve lisans öğrencileri kendi yükseköğretim kurumlarında öğretim dili Türkçe olan eşdeğer bir programa kayıt yaptırabilirler. Ancak bu öğrenciler talep etmeleri durumunda Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından bir defaya mahsus olmak üzere kayıt yaptırdığı yıl itibarıyla, öğrencinin üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği programa kayıt yaptırmak için aranan taban puanından düşük olmaması şartıyla öğretim dili Türkçe olan programlardan birine merkezî olarak yerleştirilebilirler.
(16) Bu Yönetmelik hükümleri, yabancı dille yapılan önlisans, lisans veya lisansüstü öğretim programına yatay veya dikey geçişle kayıt yaptıran öğrenciler hakkında da uygulanır.
Yabancı dille yapılan öğretimin denetlenmesi