Madde 23 — Ödeme ve teslim esasları ile temerrüt
MADDE 23- (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-22/8/2024-32640)
(1) Ödeme ve teslimat sürecinin tamamlanması, temerrüt hali ve giderilmesine ilişkin esaslar Borsa yönergeleri ile düzenlenir. Alıcı taraf nakdi ödemekle, satıcı taraf elektronik ürün senedini teslimle yükümlüdür. Piyasada gerçekleşen işlemlerle ilgili olarak ortaya çıkan yükümlülüklerin Borsa tarafından belirlenen süre ve yöntemlerle Borsa üyeleri veya Borsa üyelerinin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşlar tarafından yerine getirilmesi suretiyle taraflar arasında nakit ve/veya varlıkların transferi sağlanır. Borsa, üyelerinin veya Borsa üyelerinin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşların müşterilerine karşı olan yükümlülüklerinden ve yükümlülüklerini ihlal etmelerinden doğan zararlardan sorumlu değildir.
(2) Borsa işlemlerinden kaynaklanan teslim ve ödeme taahhütlerinin yerine getirilmesinin sağlanması için nakit ve teslim işlemlerini yürütmek, temerrüt halini ve bu halde alınacak önlemler ile uygulanacak yaptırımları ve takas risklerinin önlenmesi amacıyla alınacak teminatları belirlemek, teminat yükümlülüklerinin ifasına ilişkin işlemleri yürütmek ile kurulması halinde garanti fonunu yönetmek üzere Borsa bünyesinde bir takas merkezi oluşturulur veya takas hizmetleri konusunda faaliyet gösteren bir kuruluşla anlaşma yapılır.
(3) Borsa dışında bir kurumun takas merkezi olarak belirlenmesi durumunda, Borsa ile takas kuruluşu arasında her iki kurumun hak, yükümlülük, sorumluluk ve yetkilerinin belirleneceği bir sözleşme yapılır. Borsa tarafından takas merkezi olarak belirlenen kurumun vereceği hizmetlere ilişkin olarak alınacak ücret, komisyon, aidat ve benzeri yükümlülükler Borsanın görüşü üzerine Bakanlık izni ile yürürlüğe girer.
(4) Borsada gerçekleştirilen işlemlerde devir ile bedelin ödenmesi, alıcı ve satıcının diğer yükümlülüklerinin süresinde yerine getirilmesi veya temerrüt nedeniyle oluşacak zararın tazmini amaçlarıyla Borsa veya Borsaca takas merkezi olarak yetkilendirilen kuruluş tarafından, Borsa üyelerine, Borsa üyelerinin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşlara veya alım satımda bulunanlara nakit, Devlet iç borçlanma senedi ve banka teminat mektubu cinsinden maktu veya oransal teminat yatırma veya bulundurma zorunluluğu getirilebilir. Bu fıkrada belirtilen teminatların türleri, miktarları, oranları, kullanım esasları, iadesi, değerlendirilmesi, nemalandırılması ve teminatlara ilişkin diğer hususlar Borsa yönergeleri ile düzenlenir. Bu fıkrada düzenlenen teminatlar tevdi amaçları dışında kullanılamaz, üçüncü kişilere devredilemez, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dahil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz.
Borsada tescil zorunluluğu