Madde 47 — Taşınır malları kiraya verme esasları
MADDE 47 – (1) Araç, iş makinesi, makine ve teçhizatın diğer kuruluşlara kiralama yöntem ve ilkelerinin saptanması ve Ortaklık bünyesinde aynı yöntemlerin uygulanması işlemleri Merkezde ilgili Daire Başkanlıklarınca, Bölgelerde ilgili ünitelerce yürütülür ve bu yönde uygun standartlar geliştirilir.
(2) Petrol Kanunu gereğince gümrük ve diğer ithal vergi ve resimlerinden muaf olarak temin edilen makine, teçhizat ve malzeme yalnız petrol hakkı sahibi kuruluşlara kiraya verilebilir.
(3) Ortaklık elinde bulunan ve ikinci fıkra kapsamı dışında kalan araç, iş makinesi, makine ve teçhizat, ihtiyaç bulunmayan süre için kiraya verilebilir.
(4) İhtiyaç bulunmayan süreyi ve kira bedelini saptadıktan sonra Merkezde Genel Müdürlükten Bölgelerde Bölge Müdürlüğünden Olur alınarak, kira sözleşmesi ihale yetkisine uygun olarak imzalanır.
(5) Araç, iş makinesi, makine ve teçhizatın geriye alınışında, kira süresinde oluşacak yıpranma ve aşınma dışında herhangi bir hasar ve zarar tespit edilir de kiracı bunu kendi imkânlarıyla gideremezse, o taktirde, kiraya veren ile kiracı tarafından meydana gelen hasar ve zararın giderilmesi için gereken tamiratın müştereken bir keşfi yapılır. Kiracı tarafından keşif tutarı avans olarak, makinenin kayıtlı olduğu birimin veznesine yatırılır. Kiralayan tarafından yapılan veya yaptırılan tamiratın sonunda tanzim edilecek tamir faturasına ayrıca yüzde yirmibeş genel masraflar hissesi de eklendikten sonra meydana gelen fark tahsil veya tediye edilir. Üçüncü şahıslarla yapılan kira sözleşmesinde makinenin geriye alınışında uyulacak hususlar açıkça belirtilerek her türlü zarar ve ziyanın kiracıdan talep edileceği ve kiracının da bunu kabul ve taahhüt ettiği belirtilir.
(6) Üçüncü şahıslara kiraya verilen makineler, operatörü, şoförü veya gerekirse yardımcılarıyla birlikte gönderilir. Görevli personelin günlük ücretleri, harcırahı ve yapacağı fazla çalışma tutarı kira bedeli haricinde kiracıdan tahsil edilir. Personelin harcırahı ve fazla çalışmasına ilişkin mesaisi birimi tarafından ödenir. Ayrıca, görevli personele ücret, harcırah ve mesai adı altında kiracı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz. Görevli personelin kiracı nezdinde görevli oldukları süredeki bütün sosyal haklarından Genel Müdürlük sorumludur.
(7) Makineyi iş yerinden çalıştırılacağı yere götürme-getirme masrafları ile makinenin her türlü işletim giderleri kiracıya aittir. Ancak, acil ihtiyaç hâlinde makine, kira süresi dolmadan geri alınırsa, kira süresi geri alınma yeri ve saatinde son bulur. Geri almadan dolayı kiracı zarar ve ziyan talebinde bulunamaz.
(8) Kiracıya teslim edilen taşıt, nakil, yol ve iş makinelerinde; kaza, yangın, infilak, sel ve benzeri hâllerden oluşacak bütün zararlar, hasar ve kayıpların giderilmesi için tamirat ve yedek parça ikmali; üçüncü şahıslara verilecek her türlü zarar; taşıt, nakil, yol ve iş makinelerinde meydana gelebilecek her türlü iş kazalarından doğacak sorumluluklar ile çalışma süresindeki tamirat; kiracıya aittir. Kiralanan makinenin operatör ve yağcısı tarafından işin yürütümü sırasında, kiracıya veya bir başkasına verilecek her türlü hasar ve kazanın sorumluluğu da kiracıya aittir.
Taşınmazları kiraya verme esasları