Madde 21 — Törenler
Madde 21 - Yönetmeliğe göre verilmek üzere işlemi tamamlanmış madalya ve nişanlar ilgililere veya birliklerin sancaklarına Genelkurmay Başkanı veya görevlendireceği komutanlar tarafından törenle takılır. Törenler; birliğin seviyesine, durumuna ve mevcut imkânlara uygun olarak basit ve sade olarak yapılır. Yapılacak törenler için bir örnek, müteakip maddelerdedir.
a) Türk ve yabancı uyruklu askerlere verilecek madalya ve nişanlar için yapılacak törenlerin öncelikle komutanlık karargâhları önünde veya birlik merasim alanlarında, tören kıt’ası ve davetlilerin iştirakiyle yapılması plânlanır. Ancak şartların elvermediği durumlarda kapalı mahallerde tören plânlaması yapılır.
b) Tören hazırlıklarında uyulacak usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir.
1) Törenin düzenlenmesi ve hazırlanmasından garnizon komutanları sorumludur.
2) Takılacak madalya veya nişanın beratı hazırlanır, uygulanacak program ve davetiyeler gününden evvel hazırlanır ve gönderilir.
3) Takılacak madalya ve nişanlar hazırlanır.
4) Tören yeri davetlilerin töreni takip edebilecekleri şekilde hazırlanır.
5) Tören programını, zaman ve olaylar sırasına göre takdim edecek bir subay görevlendirilir.
6) Komutan ve davetlilerin karşılanması için yeterli mihmandar ayrılır.
7) Film, foto film hazırlıkları çekimi ile, gerekiyorsa basın temsilcileri çağrılır.
8) Araç park yeri, platform (kürsü) ve ses yayın aygıtının konacağı yerler; tören kıt’asının ve konukların bulunacakları mahaller nazarı itibarı alınarak seçilir ve yerleştirilir.
9) En büyük komutanın forsu hazır bulundurulur.
10) Tören yeri iç ve dış emniyeti, trafik düzenlemesi kışla ve garnizon komutanları ile mahallin emniyet teşkilâtı vasıtasıyla sağlanır.
11) Konuklara yapılacak ikramlar için gerekli hazırlıklar yapılır.
c) Sancağa Madalya Takma Töreni :
1) Madalya, Türk Silâhlı Kuvvetleri Komutanı (Genelkurmay Başkanı) veya görevlendireceği şahıs tarafından törenle takılır. Bu törende tugayın ve alayın mensup olduğu, tugay, tümen, kolordu ve ordu komutanları bulunur.
2) Sancak Birliği tören kıyafetiyle, tugay ve alayın diğer personeli günlük üniforma ile törene katılırlar. Tören, tugay, alay (deniz ve havada eşiti) merasim alanlarında davetlilerin de iştirakiyle aşağıdaki hususları kapsayan ve örneğine EK-O'da yer verilen bir programa göre yapılır.
3) Genelkurmay Başkanı veya görevlendireceği şahıs, törenle karşılanıp yerini aldıktan sonra sancak, Tören Bölüğü tarafından bulunduğu yerden alınır ve bando başta olduğu halde tugayın ve alayın (deniz ve havada eşidi) uygun uzaklıkta cephesi ilerisine açık olarak getirilir. Sancak yaklaşırken tugay veya alay komutanının komutu ile bütün birlik “SELAM DUR!” durumuna geçer ve davetliler ayağa kalkar. Sancağı getiren kıt’a yerine gider. Birlik komutanı, sancak subayı, sancaktar ve sancak muhafızları sancağın yanında kalır.
4) Verilecek komut veya (Tİ) işareti ile İstiklâl Marşı çalınır, müteakiben en büyük komutan günün önemini belirten konuşmasını yapar.
5) Takdimci subayın “Madalya Takılacak” anonsu ile madalya takacak komutan (A) noktasında bulunan sancağın üç adım karşısında yerini alır. Tören kıt’ası komutanı kıt’ayı “Selam Dur”a geçirir konuklar ayağa kalkar. Takdimci subay madalya beratını okuduktan sonra en büyük komutan madalyayı sancağın ilgili yerine (Sancağın göndere yakın üst köşesine) kurdelesinden bağlar. Birlik komutanı ile birliğini kutlar. Bu sırada bando selam marşı çalar.
6) Sancağına madalya takılan komutan, sancaktardan sancağı alır ve sancağa madalya takan Komutana dönerek, “Komutanım, Askerlik Yemini ve Sancak Andını savaşın en çetin şartları içinde dahi hatırından çıkarmayan, görevini yurt ve millet sevgisinin kuvvetli inancı içerisinde başaran……………………….’nci tugayı (alayı) canından aziz bildiği sancağına madalya takmakla onurlandırdınız. ……………………..’nci tugay (alay)’ bundan sonraki görevlerini de canı ve kanı pahasına aldığı onura lâyık olarak başaracağına sancağın altında bir kere daha söz veriyorum” mealinde bağlılık konuşmasını yapar ve sancağı sancaktara verir, sancak subayı sancaktar ve sancak muhafızları ile birlikte komutanı selamladıktan sonra dönüş yaparak birlikteki yerlerini almak üzere geldikleri gibi hareket ederler. Sancak yerini alır, komutanının komutu ile birlik tören rahata geçer, konuklar otururlar.
7) Madalya takma işlemi bitince, tugay veya alay komutanı (deniz ve havada eşidi) ile savaşta yararlılık gösteren subay, astsubay ve erlerden birliklerini temsilen ayrılan kişiler beraberce, çağrılan sivil konuklar ve komutanların karşısına giderler, takdim edilip kutlanırlar, hazırlanmışsa buket verilir. Bu sırada bando marşlar çalar.
8) Tören Geçişi; tören kıt’ası komutanının vereceği emir veya komuta göre birlik geçiş düzenini alır ve Türk Silâhlı Kuvvetleri Tören Yönergesine göre toplanma yerinden çözülerek tören geçişi yapılır. Geçişi müteakip komutanlar ve konukların uğurlanması ile tören sona erer.
d) Şahıslara madalya ve nişan takma töreni; Silâhlı Kuvvetler personeli ve Türk Silâhlı Kuvvetlerine yararlı hizmetler yapan sivil ve yabancı uyruklu asker ve sivil kişilere madalya ve nişanlar, aşağıda açıklanan şekilde yapılacak törenlerle takılır.
1) Alay, tugay ve tümenlerde (deniz ve havada eşidi) Türk Silâhlı Kuvvetleri personeli için yapılan tören :
a) Birlik tören alanında teçhizatlı olarak yerini alır.
b) Sancak (alay veya tugaylarda), tören kıt’ası (garnizonda varsa), bando veya boru-trampet takımı törene katılır.
c) Örneğine EK-R’de yer verilen tören düzenine uygun olarak tören düzeni alınır.
d) Törene uygun görülen asker ve sivil zevat davet edilir.
e) Tören Kıt’ası ve davetliler yerini aldıktan sonra, örneğine EK-P’de yer verilen programa uygun olarak tören icra edilir.
f) Madalya-nişan takılıp, ilgili şahıs veya şahıslar tebrik edildikten sonra tören geçişi yapılabilir tören geçişi esnasında madalya veya nişan alanlar komutanın sol yanında bulunurlar.
2) Kolordu ve daha büyük karargâhlarda (deniz ve havada eşidi) Türk Silâhlı Kuvvetleri personeli ve sivil personel için kapalı mahallerde yapılacak tören:
(a) Tören kapalı yerde icra edilecekse, örneğine EK-S’de yer verilen tören düzenine uygun olarak tören düzeni alınır.
(b) Uygun görülen asker ve sivil zevat davet edilir.
(c) Örneğine EK-P’de yer verilen programa uygun olarak tören icra edilir.
3) Yabancı uyruklu asker ve sivil kişilere tevcih edilecek madalya veya nişanlar, beratları da gönderilmek suretiyle, yurtdışında elçilik ve konsolosluklarımız tarafından yapılacak davetlerde bir törenle takılabilir.
4) Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup kişilere yabancı devletler tarafından Türkiye’deki madalya veya nişan tevcihi, kendi büyükelçilikleri veya konsolosluklarında yapılır.
Yürürlükten Kaldırılan Madalya ve Nişanlar