Madde 24 — Terk, sahaya ilave, tesislerin kaldırılması ve devredilmesi
MADDE 24 – (1) Petrol hakkı sahibi arama, işletme ruhsatını ve araştırma iznini Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süreler içerisinde terk edebilir. Terk öncesinde terk başvurusu ile birlikte arazide bulunan yeraltı ve yer üstü tesislerinin envanteri ve ayrıntılı vaziyet planları verilir. Bu ekipman ve tesislerde araziden ne şekilde ve hangi sürede kaldırılacağı ek-34’teki forma uygun olarak Genel Müdürlüğe sunulur. İşletme ruhsatı hariç, terk edilecek alanlarda yer alan tesisler petrol hakkı sahibi tarafından hakkın sona erdiği tarihe kadar kaldırılır.
(2) Kullanma haklarının sona ermesi ile birlikte petrol hakkı sahibi araziyi ticari faaliyete konu edilmemek kaydıyla eski haline getirir. Petrol hakkı sahibi hakkının sona erdiği tarihten itibaren altı ay içinde araziden taşınır ve taşınmazları kaldırmadığı takdirde, bunların mülkiyeti arazi sahibine intikal eder.
(3) Petrol hakkı sahibi, üzerinde işlem yaptığı arazinin maliki veya zilyedi bulunan kişiye, araziye, o yerdeki tesislere verdiği zararı ve bu kişinin mahrum kaldığı ürün bedelini veya işletme kazancını tam olarak tazmin etmekle ve ödemekle mükelleftir. Söz konusu zararın, petrol hakkı sahibinin Genel Müdürlükteki zarar ziyan teminatından karşılanabilmesi için mahkemeden kesinleşmiş kararın ibraz edilmesi gerekir. Varsa bakiye zarar petrol hakkı sahibi tarafından karşılanır.
(4) Süresi biten işletme ruhsatlarının devri şu şekilde yapılacaktır:
a) Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına verilecek veya müzayedeye çıkarılacak işletme ruhsatlarında üretimin devamlılığı açısından gerekli olan tüm yeraltı ve yerüstü tesis ve ekipmanları için mevcut işletmecinin talep ettiği bedel üzerinden işletmeyi devralacak yeni hak sahibine teklif Genel Müdürlükçe iletilir. Takdir edilecek bedel içerisinde kuyularda üretim ve çevre emniyeti için kuyu açma ve tamamlama programı dâhilinde kullanılan muhafaza boruları bedeli dikkate alınmaz.
b) Komisyon en az beş üyeden oluşur. Komisyonda devreden ve devralan taraflar birer üye ile temsil edilir. Komisyonun çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenir.
c) Bedel takdir komisyonu en az üç katılımcıyla toplanır, kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alır. Mazereti nedeniyle toplantıya katılamayan asil üye yerine yedek üye katılır. Kararlarda çekimser kalınamaz.
ç) Takdir komisyonun tespit ettiği bedel üzerinde anlaşma sağlanamaması halinde mevcut tesis ve ekipmanlar Kanunun 11 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince Bakanlığa bedelsiz olarak devredilir. Bu durumda işletme sahasındaki üretimin azalmasına veya durmasına sebep olabilecek tesis ve ekipmanların sahadan kaldırılmasına ilişkin taraflarca bir teklifte bulunulamaz. Bakanlık, yeni hak sahibinin otuz gün içerisinde talep etmesi halinde takdir komisyonunun tespit ettiği bedel ile devir işlemini gerçekleştirir. Yeni hak sahibi takdir edilen bedelle tesisleri almayı istememesi halinde işletme ruhsat talebinden vazgeçmiş sayılır. Bu durumda işletme ruhsatı yeniden müzayedeye açılır. Müzayede işlemi sonuçlandırılıp ruhsat yeni hak sahibine devredilinceye kadar Bakanlık üretimin devamının sağlanması için gerekli tedbirleri alır.