Madde 11 — Türev araçlara ilişkin esaslar

MADDE 11 – (1) Aşağıda sayılan şartları taşımak kaydıyla, toplam yükümlülüklerin karşılanabilmesi veya teminat varlıklar ile TMK arasındaki durasyon açığının giderilmesi amacıyla faiz veya kur riskine karşı koruma sağlayacak forward, future, opsiyon ve swap sözleşmelerinden kaynaklanan hak ve yükümlülükler teminat defterine kaydedilebilir:

a) (Değişik:RG-5/9/2014-29110) Türev aracın borsalarda alım satıma konu olması veya karşı tarafının kurulduğu ülke yetkili otoritesi tarafından yetkilendirilmiş bir banka, kredi kuruluşu, sigorta şirketi, merkezi takas kuruluşu veya uluslararası finans kuruluşu olması ve sözleşme tarihi itibarıyla kredi derecelendirme kuruluşlarınca belirlenen yatırım yapılabilir seviyeye denk gelen uluslararası uzun vadeli derecelendirme notuna sahip olması,

b) (Değişik:RG-20/10/2015-29508)Dördüncü fıkrada sayılan haller hariç olmak üzere, türev araçlara ilişkin sözleşmelerde, TMK itfa edilinceye kadar ihraççının iflası durumu da dahil olmak üzere karşı tarafın sözleşmeyi tek taraflı feshedemeyeceğine ilişkin hüküm bulunması,

c) Karşı tarafın, türev aracın teminat defterine kaydedilmesine onay vermesi,

ç) İhraççı ile karşı taraf arasında yapılan netleştirmelerin, teminat defterine kayıtlı olan türev araçlar ve karşı taraf ile gerçekleştirilen diğer tüm işlemler bakımından ayrı ayrı yapılması.

(2) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında yatırım yapılabilir seviyeye denk gelen derecelendirme notunun değerlendirilmesinde:

a) Türkiye’de yerleşik kuruluşlar için ulusal derecelendirme notlarının esas alınması,

b) Derecelendirme notu, ilgili derecelendirme kuruluşunun derecelendirme sistemine göre yatırım yapılabilir seviyenin en alt sınırında olan kuruluşlar için notun görünümünün en az durağan olması şartının aranması,

c) İlgili kuruluşun aldığı birden fazla derecelendirme notu bulunması halinde en yüksek ikinci derecelendirme notunun esas alınması,

gerekmektedir.

(3) Türev araçlara ilişkin sözleşmelerin herhangi bir ilişkiden etkilenmeyecek şekilde objektif koşullarda yapılması, adil bir fiyat içermesi ve türev araçların aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınarak güvenilir ve doğrulanabilir yöntemlerle değerlenmesi zorunludur:

a) Değerlemenin yalnızca karşı taraftan alınan fiyat kotasyonlarına dayandırılmaması,

b) Türev aracın güvenilir ve güncel piyasa fiyatının ya da böyle bir fiyatın bulunmaması durumunda, yeterli ve genel kabul görmüş bir metodolojiye dayanan bir fiyatlama modelinin değerlemeye esas teşkil etmesi,

c) Değerlemenin doğrulanmasının, gerekli sıklıkta ve ihraççının veya teminat sorumlusunun kontrol edebileceği şekilde yapılması kaydıyla, türev araç sözleşmesinin karşı tarafından bağımsız bir üçüncü kişi tarafından ya da teminat varlıklarının yönetiminden sorumlu birimden bağımsız olan ve bu fonksiyonu yerine getirebilmek için yeterli bilgi ve donanıma sahip olması kaydıyla ihraççı bünyesinde bir birim tarafından yapılması.

(4) (Ek:RG-20/10/2015-29508)Türev araçlara ilişkin sözleşmelere;

a) İhraççının toplam yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirememesi ve türev araçlar dahil teminat varlıkların toplam yükümlülükleri karşılamaya yetmemesi,

b) İmkansızlık ve ilgili mevzuat kapsamında hukuka aykırılık halleri ile sözleşmede yer verilen esaslara ilişkin mevzuat hükümlerinde önemli değişikliklerin meydana gelmesi,

c) TMK’nın erken itfası,

ç) Sözleşme hükümlerine aykırı olarak türev araçlara ilişkin sözleşmenin teminat defterine kaydedilmemesi veya teminat defterinden çıkarılması,

hallerinde sözleşmelerin taraflarca tek taraflı olarak feshedilebileceğine ilişkin hüküm eklenmesi mümkündür. Bununla birlikte, yukarıda yer verilen hallerde ve bunlara benzer nitelikte olduğu Kurulca kabul edilen durumlarda sözleşmenin taraflarca tek taraflı olarak feshedilebileceğine ilişkin hükümlerin sözleşmeye eklenebilmesi için Kurulun uygun görüşünün alınması zorunludur.

Teminat defteri