Madde 11 — Akarsular üzerinde inşa edilecek köprülerin proje debisinin seçimi ve temel hidrolik tasarım kriterleri

MADDE 11 – (1) Bir akarsu üzerinde inşa edilecek köprü, taşkın sırasında gelecek olan suyu ve suyun beraberinde getirdiği rüsubat ile yüzen cisimleri güvenli geçirebilecek şekilde boyutlandırılır.

(2) Meskun mahaller içinde, beş yüz yıl tekerrürlü taşkın debisine karşılık gelen su yüksekliği, köprü hidrolik boyutlandırmasında esas alınır. Yatak içindeki sediment ve bitkilerin oluşturduğu hidrolik kapasite kayıpları ile mevcut ıslah kesitinin boyutları da göz önünde bulundurularak gerektiğinde ilave hava payı eklenerek hesaplanan toplam yükseklik (Hp), dere talveg kotu ile köprü kiriş alt kotu arasında olması gereken düşey mesafe olarak alınır. Boyutlandırmada taşkından etkilenecek nüfusun büyüklüğü ve muhtemel ekonomik kayıplar dikkate alınarak, bin yıl tekerrürlü debi taşkın debisi de seçilebilir.

(3) Meskun mahaller dışında, yüz yıl tekerrürlü taşkın debisine karşılık gelen su yüksekliğine (h), asgari birbuçuk metre hava payı (Hp) eklenerek hesaplanan yükseklik dere talveg kotu ile köprü kiriş alt kotu arasında olması gereken düşey mesafe olarak hesaplanır.

(4) Akarsu yatağının akış yukarısında şev kayması sebebiyle ağaçlar ve diğer kaba materyalin taşınarak köprü açıklığını tıkama riski ya da rüsubat birikimiyle köprü kesitinde kapasite kayıplarının olabileceği durumlarda hava payı daha büyük tutulur.

(5) Köprü mümkün mertebe akarsuyun akışına dik şekilde veya en az verevlikte olacak şekilde planlanır.

(6) Köprü yaklaşım dolguları, gerekli hallerde oyulmaya karşı tahkimatla (rip rap, brit, duvar vb.) koruma altına alınır.

(7) Akarsu yatağında su hızına ve akarsu yatağındaki malzemenin cinsine bağlı olarak oyulma derinliği hesap edilir ve köprü ayaklarında bu oyulmaya karşı tahkimat yapılır. Köprü ayakları civarında oluşacak su hızındaki artışlara ve zemin yapısına bağlı olarak gerçekleşebilecek oyulma derinliğine uygun temel tipi, boyutu ve derinliği belirlenerek, temel çevresinde oyulmayı önleyici tedbirler alınır.

(8) Köprü ayaklarının tip ve sayısı, akarsu kesitini en az daraltacak şekilde seçilir. Köprü ayakları kısa kenarı akıma dik olacak şekilde yerleştirilir. Köprü ayaklarının su akımına karşı olan cephesi, sel yaran vazifesi görecek şekilde mümkün olduğunca yuvarlatılmış ya da kama şeklinde tesis edilir.

(9) Tescilli tarihi köprülere ait koruma alanı içerisinde yapılması planlanan ve bu Yönetmelik kapsamında tariflenen faaliyetler için Karayolları Genel Müdürlüğünün görüşü ile ilgili Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulundan onay alınır.

Menfezlerde proje debisinin seçimi ve temel hidrolik tasarım kriterleri