Madde 19 — Önlem planı senaryoları ve senaryo analizine ilişkin esaslar
MADDE 19 – (1) Önlem planı tedbirlerinin geçerliliğinin ve uygulanabilirliğinin farklı stres koşulları altında değişebileceği dikkate alınarak; önlem planının yeterliliği, etkinliği, (Değişik ibare:RG-29/3/2024-32504) etkisi, uygulanabilirliği ve iletişim planının önlem planı tedbirlerinin uygulanmasıyla ilişkili riskleri nasıl azaltacağı önlem planı senaryoları çerçevesinde test edilir.
(2) Önlem planı senaryoları; sistemik senaryo, bankaya özgü senaryo ve birleşik senaryo olmak üzere asgari olarak üç senaryodan oluşur. Senaryo sayısı, bankanın iş modeli, büyüklüğü, fonlama modeli, diğer kuruluşlar ve finansal sistemle olan bağlantılılıkları ile uyumlu olacak şekilde belirlenir. Söz konusu senaryolar aşağıdaki olayları kapsar:
a) Finansal sistem veya reel ekonomi üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabilecek sistemik olaylar.
b) Banka açısından olumsuz sonuçlar doğurabilecek bankaya özgü olaylar.
c) Aynı anda ve etkileşimli olarak ortaya çıkacak sistemik ve bankaya özgü olayların kombinasyonu.
(3) Senaryolar, bankanın kırılganlıkları ve zayıflıkları dikkate alınarak, bankanın iş ve fonlama modeli, faaliyetleri ve yapısı, büyüklüğü veya diğer kuruluşlar ve finansal sistemle olan bağlantılılıklarını da içerecek şekilde oluşturulur.
(4) Senaryolarda öngörülen olaylar, önlem planındaki tedbirlerin zamanında alınmaması durumunda bankanın faaliyetlerini sürdüremeyecek noktaya gelmesi sonucunu doğuracak nitelikte belirlenir. Bankanın faaliyetlerini sürdüremeyecek noktaya gelmesinin tespitinde ters stres testi sonuçları ile likidite yaşam süresi analizleri de dikkate alınır.
(5) Senaryolarda, istisnai fakat gerçekleşebilir olaylara yer verilir.
(6) Her bir senaryo için öngörülen stresin, ilgili önlem planı göstergeleri üzerindeki etkisi; göstergelerin stres koşulları altında nasıl değiştiği gösterilmek suretiyle açıklanır. Seçilen göstergelerin veya bunlara ilişkin belirlenen eşiklerin senaryo çerçevesinde önlem planı tedbirlerini uygulamak üzere bankanın yeterince zamanı olacak şekilde belirlenip belirlenmediği test edilir. (Ek cümle:RG-29/3/2024-32504) Önlem planı göstergelerine ilişkin eşik değerlerinin, önlem planı tedbirlerinin uygulanması ve etkilerinin ortaya çıkması için bankayı yeterince önceden uyarmadığı sonucuna ulaşılırsa, göstergeler ve/veya göstergelere ilişkin eşikler gözden geçirilir.
(7) Her bir senaryoda, uygulanacak önlem planı tedbirleri ve bunların uygulanma sırası açıklanır ve seçilen tedbirlerin bankanın mali durumunun düzeltilmesi bakımından uygun tedbirler olduğu gösterilir. Banka, önlem planı tedbirlerinin uygulanabilirliğini, tedbirler arasındaki bağımlılıklar, içsel kaynak sınırları ve dışsal faktörler kapsamında değerlendirir.
(8) Her bir senaryo için yapılacak analizde, ilgili senaryoda öngörülen olayların, asgari olarak, bankanın özkaynağı, likiditesi, kârlılığı, risk profili, iş modeli, operasyonları (ödeme, mutabakat ve takas sistemlerini de içerecek şekilde), temel faaliyet kolları, kritik fonksiyonları ve itibarı üzerindeki etkilerine yer verilir.
(9) (Ek:RG-29/3/2024-32504) Senaryo analizi neticesinde önlem planının farklı bölümleri arasında tespit edilen tutarsızlıklar, önlem planları Kuruma sunulmadan önce giderilir ya da bunun mümkün olmaması durumunda tutarsızlıkların ne zaman giderileceği önlem planında açıklanır.
Sistemik olaylar