Madde 27 — Yetkili Kurullarca İstişarî Kararların Alınması Sırasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Madde 27 - Yetkili kurullar İstişarî kararlarını alırken aşağıda belirtilen hu­susların doğrultusunda gerçekletmesine dikkat ederler:

A) Coğrafi durum: Mülki ayrılma ve birleşme isteğinde bulunan idarî birim­ler Ve bağlıları, istekleri gerçekleştiğinde daha ileri bir coğrafî bütünlük içinde bulunmalı ve eski coğrafî uyumsuzluk ortadan kaldırılmış olmalıdır.

Bağlanılan idarî birim ile bağlanmak isteyen idarî birim veya birimler ara­sında ilişkilerde güçlük yaratacak yüksek dağlar ve tepeler, büyük akarsular, ge­çilmesi, aşılması zor derin vadiler, dik ve yalçın yamaçlar, göller, barajlar ve ben­zeri tabiî engeller bulunmamalıdır.

Bağlanan idarî birim ile bağlanacak idarî birim arasında arazi bağlantısının bulunması zorunludur.

B) Ekonomik durum ve pazar ilişkileri: Bu husus incelenirken ayrılma iste­ğinde bulunan idarî birim veya birimlerin, ayrılmadan önce ve sonraki ekonomik hayatı tespit edilerek ortaya çıkacak yeni durumun ayrılmak isteyen birime neler kazandırıp, neler kaybettireceği araştırılır. Ayrılmak isteyen birimin tarımda, el sanatlarında, sanayide, hayvancılık ve ormancılıkta, ticarette ne gibi değerler ürettiği ve ürettiklerini en elverişli şartlarda hangi pazarda değerlendirebileceği, ihtiyaç maddelerini en uygun şartlarda hangi pazardan sağlayabileceği, idari ay­rılma ve birleşme ile bir pazar değişikliğinin söz konusu olup olmadığı, pazara bağlılığının idarî değişikliği gerektirip, gerektirmediği  incelenir.  Ayrılma  ve

bir­leşme isteğinde bulunan birimin, çevresindeki fabrika, toplu tarım, orman gibi toplu çalışma yerleri ile olan işçilik ve diğer ilişkileri araştırılarak, konu olumlu ve olumsuz yönleri ile tartışılır.

C) Sosyal ilişkiler: Ayrılmak isteyen birimin sosyal yapısı, bağlı olduğu ve bağlanacağı birimle olan münasebetleri, sosyal yönden dayanışma halinde bulu­nup bulunmadıkları, gelenek ve göreneklerde farklılık olup olmadığı araştırılır.

D) Kamu hizmetlerinden doğan ilişkiler: Ayrılmak isteyen birimin ne gibi kamu hizmetlerinden yararlandığı, bu hizmetlerin yeterli olup olmadığı, idari de­ğişikliğin bu eksikliği giderip gideremeyeceği sebepleri ile birlikte gözden geçiri­lir. Ayrıca; Ayrılmak isteyen birimle, bağlanmak isteyen idarî birimin güvenlik, adliye, millî eğitim, askerlik, sağlık, orman ve kamu iktisadî kuruluşlarıyla diğer bölgesel kuruluşların hizmetlerinden faydalanma imkânı ve kolaylıkları ayrı ayrı değerlendirilir.

E) Ulaşım: Ayrılmak isteyen birimin, bağlı olduğu ve bağlanmak istediği bi­rimle olan ulaşımı; çabukluk, süreklilik, ucuzluk, insan ve mal taşıyabileceği mevcut ve programlaştırman kara yolu, demiryolu, il ve köy yollarının durumu, bu yollarda ulaşımı sağlayan motorlu, motorsuz araçlar ve bunların ücret tarifeleri yönünden karşılıklı olarak gözden geçirilir. Arazi şekilleri, ağır mevsim koşulları ve ulaşımı etkileyen benzeri durumlar incelenir.

F) Sınır ilişkileri: Ayrılmak isteyen birimin eski bağlılığının çözülmesiyle ortaya çıkacak yeni sınırın, değişmez ve belirli noktalar bakımından eskisine göre daha elverişli olup olmadığı veya eskiden çok belirli ve tabiî engebelere dayanan sınırın, yeni bağlılıkta daha belirsiz hale gelip gelmediği araştırılır. Eski ve yeni bağlantı yerleri bucak, ilçe ve il ise bunlar arasında mevcut sınır ile ilgili bir ka­rarname olup olmadığı incelenir.

Sınır anlaşmazlıkları, mülkî ayrılma ve birleşmelere engel değildir.

G) Orta malların durumu: Mülkî ayrılma ve birleşme işlemleri, köylerle bağlılarının veya köylerle belediyelerin aralarında ortaklaşa kullanıla gelmekte olan çayır, mer'a, kışlak, yaylak, sıvat ve benzeri orta mallarının durumlarında bir değişiklik meydana getirmez, idarî bağlılık isteği bu gibi yararlanmayı ortadan kaldıracak: nitelikte ise veya ortadan kaldırmayı amaçlıyorsa, bu hususun 'tarafların karşı taraf sının içinde kalan genel ve özel haklan mahfuzdur" şeklindeki bir ifadeyle) kararlarda belirtilmesi zorunludur.

Ayrılma ve birleşme amacının Hazine arazilerinden ve Devlet ormanlarından yararlanma gibi haklı olmayan bir sebebe dayanıp dayanmadığı da araştırılır.

H) Diğer sebepler: Ayrılmak isteyen idari birimin yaptığı müracaatta bu Yönetmelikte sıralananlardan başka ayrılma ve birleşme sebepleri ileri sürülmüşse, bu sebepler de incelenir. İsteğin ayrılma ve birleşmeyi gerektirir nitelikte olup olmadığı açıklığa kavuşturulur.

Krokilerin Hazırlanması ve Onaylanması