Madde 52 — Üstyapıların Tahliyesi ve Malların Tasfiyesi
Madde 52- (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-9/2/2023-32099)
Arazisi Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan serbest bölgelerde; Faaliyet Ruhsatının süresinin sona ermesi veya iptali halinde, üstyapıyı Kanunun ek 5 inci maddesi gereğince tahliye etmesi gereken kullanıcılara Genel Müdürlükçe bir aydan az altı aydan fazla olmamak üzere tahliye süresi verilir. Kullanıcının tahliye süresini uzatma talebi, tahliyeye konu malların listesi ile birlikte Bölge Müdürlüğüne yapılır. Bölge Müdürlüğü ek süre talebini, kendi görüşü ve İşletici veya B.K.İ.’nin görüşü ile birlikte Genel Müdürlüğe iletir. Verilecek ek süreler de dahil olmak üzere tahliye süresi hiçbir şekilde altı ayı geçemez. Tahliye süresi içerisinde üstyapının kullanıcı tarafından tahliye edilmesi esastır. Tahliye süresinin sonunda kullanıcıya ait olup üstyapıdan çıkarılmayan mallar üzerinde kullanıcının her türlü tasarruf yetkisi kalkar. Bu malların sayım ve tespit yapılıncaya kadar bulunduğu yerde aynen muhafazasını teminen, Bölge Müdürlüğü ve İşletici veya B.K.İ. ile Gümrük İdaresi tarafından gerekli tedbirler alınır.
Birinci fıkra uyarınca verilecek tahliye süresi sonunda üstyapıdan çıkarılmamış mallar, tahliye süresinin sona erdiği günü takip eden bir ay içinde, Serbest Bölge Müdürünün başkanlığında, Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü, Serbest Bölge Gümrük Muhafaza Müdürlüğü ve İşletici veya B.K.İ. ile gerektiğinde diğer ilgili kamu kurumları ve mahalli meslek kuruluşları temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak bir komisyon marifetiyle sayım ve tespit yapılarak tutanağa bağlanır. Bu mallar üzerinde haciz veya satılamaz, devredilemez, rehin, ipotek gibi şerhler varsa, bu haciz veya şerhler; komisyon tarafından tutulacak sayım ve tespit tutanağına istinaden kalkmış sayılır. Komisyon tarafından tutanağa bağlanan mallar; Kanunun ek 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre ve 25/6/2013 tarihli ve 28688 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasfiye Yönetmeliğinde düzenlenen usul ve esaslar çerçevesinde tasfiye edilmek üzere ilgili tasfiye işletme müdürlüğüne teslim edilir. Tasfiye edilen malların satış bedeli hakkında 4458 sayılı Kanunun 180 inci maddesinin birinci fıkrası uygulanmaz. Bu malların satış bedelinden gümrük vergileri, hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış masraflar, satış için yapılmış masraflar düşüldükten sonra bakiye bedel hak sahiplerine dağıtılmak üzere ilgili icra müdürlüklerine gönderilir. İcra müdürlüklerince yapılacak dağıtımdan sonra varsa artan para, Faaliyet Ruhsatı süresi sona eren veya iptal edilen kullanıcı adına emanet hesabına alınır ve talep etmesi halinde kendisine ödenir.
Özel arazili serbest bölgelerdeki kullanıcılara, Faaliyet Ruhsatının süresinin sona ermesi veya iptali halinde Genel Müdürlükçe bir aydan az altı aydan fazla olmamak üzere tahliye süresi verilir. Kullanıcının tahliye süresini uzatma talebi, tahliyeye konu malların listesi ile birlikte Bölge Müdürlüğü üzerinden Genel Müdürlüğe yapılır. Bölge Müdürlüğü ek süre talebini, kendi görüşü ve İşletici veya B.K.İ.’nin görüşü ile birlikte Genel Müdürlüğe iletir. Verilecek tahliye süresi sonunda üstyapıdan çıkarılmayan mallar bölgede terk edilmiş sayılır. Bu mallar, ikinci fıkrada belirtilen şekilde oluşturulacak komisyon marifetiyle sayım ve tespit yapılmak suretiyle tutanağa bağlanır ve 4458 sayılı Kanunun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi uyarınca tasfiye edilmek üzere ilgili tasfiye işletme müdürlüğüne teslim edilir.
Tasfiye edilecek malların taşınmasında İşletici veya B.K.İ.’nin mevcut imkanlarından yararlanılır. Tasfiye edilecek mallar, tasfiye gerçekleşene kadar başka bir açık veya kapalı depolama alanında muhafaza edilebilir. Uygun depolama koşullarının mevcut olmaması nedeniyle, tasfiye edilecek malda meydana gelecek eskime, bozulma, çürüme veya değer kaybı gibi durumlar için Bakanlık ve İşletici veya B.K.İ. sorumlu tutulamaz.
Tasfiye edilecek malların, tasfiye işlemi gerçekleşmeden önce kullanım süresinin dolması, eskime, bozulma, çürüme gibi nedenler sonucunda ekonomik değerini yitirmesi, sağlığa veya çevreye zararlı olduğunun anlaşılması veya diğer yollarla tasfiye edilememiş olması halinde; bu mallar 37 nci madde hükümlerine göre imha edilir.
Genel Müdürlük, birinci ve üçüncü fıkralar kapsamında tahliye süresi verme ve bu süreyi uzatma yetkisini Bölge Müdürlüğüne devredebilir.
İhtilafların Uzlaşma Yoluyla Halli