Madde 39 — Adli raporların düzenlenmesi ve formatı
MADDE 39- (1) Sağlık kuruluşlarınca yürütülen adli hekimlik hizmetleri; travmaya bağlı adli vakaların değerlendirilmesi ve bunlara ait adli raporların düzenlenmesi ile adli ölü muayenesi ve otopsi işlemleridir. Sağlık kuruluşlarınca yürütülen adli hekimlik hizmetleri; kimlik tespiti, cinsel saldırı olgularının değerlendirilmesi, yaş tayini, maluliyet, işgücü kaybının değerlendirilmesi, ceza ehliyeti ve hukukî ehliyet tespiti ile kişinin işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve/veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediğinin değerlendirilmesi gibi hizmetleri kapsar.
(2) Hekimin bilirkişi olarak görevlendirilmesi durumunda, bilirkişilik görevinin icrasında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun bilirkişilik ile ilgili hükümleri, aşağıdaki hususlar dikkate alınarak uygulanır:
a) Bilirkişiler, hâkimler veya mahkemeler ile soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı tarafından belirlenir. Kanunların belirli konularda görevlendirdiği resmî bilirkişiler öncelikle atanır.
b) Resmî bilirkişilikle görevlendirilmiş olanlar, bilirkişilik görevini kabul etmekle yükümlüdür. Usulünce çağrıldığı hâlde yasal bir sebep olmaksızın gelmeyen veya görüş bildirmekten çekinen bilirkişiler hakkında ilgili mevzuatı gereğince disiplin cezası uygulanır.
c) Bilirkişi olarak görevlendirilen hekim, görevini yerine getirirken zorunlu saydığı soruları, mağdur, şüpheli veya sanığa yöneltebilir. Ayrıca, görevini yerine getirmek amacıyla bilgi edinmek için şüpheli veya sanık dışındaki kimselerin de bilgilerine başvurabilir.
(3) Adli vakaların muayenesinde ve rapor tanziminde, şüpheli veya sanık ile mağdur ve diğer kişilerin beden muayenesi, bu kişilerin vücudundan örnek alınması ve bu numuneler üzerinde yapılacak moleküler genetik incelemeler, ölünün kimliğini belirleme, adli muayene ve otopsi işlemlerinde ilgili mevzuat düzenlemelerine uyulur.
(4) Adli hekimlik işlemlerinin yürütülmesi ve takibi il sağlık müdürlüklerince yapılır. Bu amaçla, adli hekimlik hizmetlerinin düzenlenmesine ve izlenmesine yönelik olarak, il sağlık müdürlükleri bünyesinde bir birim oluşturulur veya mevcut birimlerden birisi bu işlemler için görevlendirilir.
(5) Adli hekimlik hizmetlerinin ne şekilde sunulacağı, yapılacak düzenlemeler ve alınacak tedbirler, ildeki adli makamlar ve kolluk ile koordine edilerek aşağıda belirtilen ilkeler doğrultusunda yürütülür:
a) Hizmet planlaması; ildeki adli teşkilat yapılanması da dikkate alınarak büyükşehir belediyesi statüsündeki il merkezleri, diğer il merkezleri ve ilçe düzeyinde ayrı ayrı yapılır.
b) Adli tıp hizmetleri, Adli Tıp Kurumuna bağlı birimler ve adli tıp anabilim dalı olan üniversitelerin bulunduğu il ve ilçe merkezlerinde, bütünüyle bu kurumlar tarafından veya bunların yanı sıra Bakanlığa bağlı sağlık kuruluşları tarafından desteklenerek birlikte yürütülür. Bu kurumların bulunmadığı yerlerde ise bütünüyle Bakanlığa bağlı sağlık kuruluşlarınca yerine getirilir.
c) Adli hizmetlerin aksatılmadan yürütülmesi amacıyla, mesai saatleri içi ve dışı için ayrı ayrı planlama yapılmak suretiyle yeterince sağlık hizmet sunucusu ve personel görevlendirilir. Birden fazla sağlık kuruluşunun bulunduğu yerleşim birimlerinde görevlendirilecek kuruluş sayısı, iş yükü ve ulaşım imkânları dikkate alınarak tespit edilir. Birden fazla sağlık kuruluşunun görevlendirilmesi durumunda, adli travmatoloji vakalarının muayenesi ile rapor tanzimi, gerektiğinde otopsi hizmeti ve diğer hizmetler için bu kurumlar arasındaki iş bölümü açık bir şekilde belirlenir.
ç) Mesai saatleri dışında adli vakaların muayenesi ile rapor tanzimi gibi hizmetler, varsa 24 saat hizmet veren ve tanı-tedavi imkânları en geniş ve merkezî konumdaki sağlık kuruluşunca/kuruluşlarınca yerine getirilir. Otopsi hizmetleri için icapçı personel görevlendirmesi esas alınır.
d) Yataklı tedavi kurumlarında adli hekimlik hizmetleri, varsa adli tıp uzmanlarının sorumluluğu altında yürütülür; yoksa acil servis veya başhekimlikçe belirlenecek başkaca bir birim, bu hizmetlerden birinci derecede sorumlu olmak üzere görevlendirilir.
e) Adli hekimlik hizmeti verecek sağlık kuruluşları ile gerektiğinde otopsi hizmeti verecek icapçı personelin ad, soyad ve iletişim bilgilerini içeren listeler, mesai saatleri içi ve dışı için ayrı ayrı bilgi ihtiva edecek şekilde ve aylık olarak düzenlenir ve Cumhuriyet Başsavcılıklarına gönderilir.
Adli vakaların muayenesi ve rapor tanzimi