Madde 29 — Radyoaktif kaynakların yönetimi
MADDE 29-(1) Radyasyon tesisleri ve radyasyon uygulamalarında, radyoaktif kaynağın imal veya temin edilmesinden ihraç edilmesine, mahrecine iade edilmesine, radyoaktif atık tesisine teslim edilmesine ya da satış veya devrine kadar tüm aşamalarda yürütülecek işlemler, yetkilendirilen veya yetkilendirme başvurusu uygun bulunan kişiler tarafından gerçekleştirilir.
(2) Yetkilendirilen kişinin sahip olduğu radyoaktif kaynakları devretmek istemesi durumunda radyoaktif kaynağın devri ancak yetkilendirilen kişi tarafından Kuruma bildirimde bulunulması ve devralacak kişinin yaptığı lisans başvurusunun Kurum tarafından uygun bulunması durumunda gerçekleştirilir.
(3) Radyoaktif kaynakların taşınması ve dağıtılması, radyoaktif maddenin taşınması için gerekli yetkileri almış gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılır. Radyoaktif kaynaklar, Kurum tarafından lisans almış veya lisans başvurusu uygun bulunmuş gerçek veya tüzel kişiler dışındaki kişilere teslim edilemez.
(4) Radyasyon tesisleri ve radyasyon uygulamaları kapsamında radyoaktif kaynaklar ile radyoaktif kaynak ihtiva eden mobil/taşınabilir cihazların taşınmasına ilişkin hususlarda ilgili mevzuatta yer alan hükümler uygulanır.
(5) Radyoaktif kaynak ihtiva eden mobil/taşınabilir cihazlar, bu cihazlar ile faaliyet gösterilen radyasyon uygulaması için alınan lisans kapsamında yurt içinde taşınabilir. Bu cihazlar ile faaliyet gösterilen radyasyon uygulaması için yetkilendirilen kişi;
a) Radyoaktif kaynak ihtiva eden taşıma kaplarının veya cihazların güvenliği ve emniyeti sağlanarak depolanabilmesi için merkez depo oluşturur ve merkez depoyu sadece bu amaca uygun olarak kullanır.
b) Saha, şantiye ve benzeri yerlerde yapılan çalışmalar esnasında, çalışmaların bitiminde radyoaktif kaynak ihtiva eden taşıma kaplarının veya cihazların güvenliğinin ve emniyetinin sağlanacağı geçici depo oluşturur ve geçici depoyu sadece bu amaca uygun olarak kullanır.
c) Radyoaktif kaynak ihtiva eden taşıma kapları veya cihazlar; eğitim kurumları, yurt, kreş, mesken gibi mekânlarda depolanamaz. Cihaz, radyoaktif kaynak ve ilgili donanım hiçbir şekilde merkez depo veya geçici depo yerleri dışında bekletilemez veya depolanamaz.
(6) EK-1’de belirtilen; hızlandırıcı tesisleri ve radyoaktif kaynak hazırlama tesislerinde üretilen veya hazırlanan radyoaktif kaynaklar, bu tesislerin işletilmesi için alınan lisans kapsamında yurt içinde taşınabilir.
(7) Yüksek aktiviteli kapalı kaynak üreticileri, her yüksek aktiviteli kapalı kaynağa ayrı seri numarası vererek bu seri numarasını ve radyasyon uyarı işaretini kapalı kaynak ve taşıma kabı üzerine işler, yüksek aktiviteli kapalı kaynak ve taşıma kabı tipleriyle ilgili resimli katalogları hazırlar. Taşıma kabı yeniden kullanılacak ise taşıma kabında taşınabilecek kapalı kaynağın cinsi ve azami aktivitesi de belirtilir.
(8) Yetkilendirilen kişi, radyoaktif kaynaklara ilişkin olarak;
a) Radyoaktif kaynak teslim alınırken kaynak mahfazası ve taşıma kabı üzerindeki bilgilerle, ilgili belgelerde yer alan bilgilerin birbiriyle uyumlu, okunaklı olduğunun ve radyasyon uyarı işaretlerinin uygunluğunun kontrol edilmesini, radyoaktif kaynak teslimine ilişkin tutanağın oluşturulmasını ve kayıt altına alınmasını,
b) Üreticisi tarafından düzenlenen radyoaktif kaynağa ilişkin belgelerin muhafaza edilmesini,
c) Belirli aralıklarla radyoaktif kaynağın ve ilgili donanımın yerlerinde bulunduklarının, çalışır durumda olduklarının, güvenliğinin ve emniyetinin sağlandığının tespitinin yapılmasını ve kayıtlarının tutulmasını,
ç) Radyoaktif kaynağın zarar görme ihtimali olan her durum için radyoaktif kaynağın bütünlüğünün kontrol edilmesini,
d) Yüksek aktiviteli kapalı kaynakların ve kapalı kaynak ihtiva eden cihazların sızıntı kontrolünün en az yılda bir kez yapılmasını,
sağlar.
(9) Yetkilendirilen kişi, faaliyet gösterdiği yüksek aktiviteli kapalı kaynaklara ilişkin olarak; Kurum tarafından belirlenen şekilde kayıtları tutar ve her yıl en geç Aralık ayı sonuna kadar Kuruma bildirir.
(10) Yetkilendirilen kişi, yılda en az bir defa olmak üzere düzenli olarak radyoaktif kaynaklarına ilişkin envanteri gözden geçirir, var ise kullanım dışı kalmış kapalı kaynakları belirler ve kullanım dışı kalmış kapalı kaynakların güvenlik ve emniyetini kesintisiz şekilde sağlamaya devam eder. Kullanım dışı kalmış kapalı kaynaklara ilişkin olarak yetkilendirilen kişi tarafından aşağıdaki işlemlerden uygun olanı gerçekleştirilir:
a) Kullanım dışı kalmış kapalı kaynakların başka bir amaçla yeniden kullanılmasının talep edilmesi durumunda gerekli bilgi ve belgelerle Kuruma bildirimde bulunulur. Kullanım dışı kalmış kapalı kaynaklar yalnızca Kurumun uygun görüşü ve bu Yönetmelik hükümleri kapsamında yeniden kullanılabilir.
b) Kullanım dışı kalmış kapalı kaynakların devredilmesinin istenmesi durumunda kapalı kaynağın devri ancak yetkilendirilen kişi tarafından Kuruma bildirimde bulunulması ve devralacak kişinin yaptığı lisans başvurusunun Kurum tarafından uygun bulunması durumunda gerçekleştirilir.
c) Kullanım dışı kalmış kapalı kaynakların yeniden kullanılmaması veya devredilmemesi durumunda radyoaktif atık yönetimi kapsamında 31 inci maddede yer alan hükümler uygulanır.
Radyoaktif kaynakların emniyeti