Madde 16 — Eğitim ve tatbikatlar
MADDE 16-(1) Yetkilendirilen kişi, radyasyon acil durumuna hazırlığa ve müdahaleye yönelik yıllık eğitim programlarını ilgili mevzuatın belirlediği diğer eğitim programlarıyla uyumlu olarak oluşturur ve radyasyon acil durumu planı kapsamında Kuruma sunar. Programlar doğrultusunda tesislerde ve radyasyon uygulamalarında görev yapan personel ve yöneticilerin radyasyon acil durumlarına ilişkin gerekli eğitimleri almasını ve bu eğitimlerin periyodik olarak tekrarlanmasını sağlar. Eğitim programları gerektiğinde güncellenir ve Kuruma tekrar sunulur.
(2) Radyasyon acil durumlarına ilişkin eğitim programları, teorik eğitimlerin yanı sıra acil durum çalışanlarının kendilerine görev olarak verilen müdahale faaliyetlerini gerçekleştirdikleri uygulamalı eğitimleri de içerir.
(3) Radyasyon acil durumlarına ilişkin teorik eğitimler asgari olarak;
a) Temel radyasyon bilgisi,
b) Tesisle ve radyasyon uygulamasıyla ilgili bilgi ile bunlara ilişkin radyasyon kaynakları,
c) Radyasyondan korunma,
ç) Radyasyon acil durumuna hazırlık ve müdahale konularındaki mevzuat ve diğer düzenleyici dokümanlar,
d) Radyasyon acil durumu yönetim sistemi, acil durum müdahale organizasyonu ile görev ve sorumluluklar,
e) Radyasyon acil durumu planı ve uygulama talimatları,
f) Radyasyon acil durumunun tespiti ve sınıflandırılması ile radyasyon acil durumu bildirimi,
g) Radyasyon acil durumunda iletişim,
ğ) Hafifletici eylemler ve koruyucu eylemler ile diğer müdahale faaliyetleri,
h) Acil durum donanımı,
ı) Radyolojik ölçüm ve analiz faaliyetleri,
gibi konu başlıklarını içerir.
(4) Radyasyon acil durumlarına ilişkin uygulamalı eğitimler asgari olarak; radyasyon acil durumunda iletişim, yangın söndürme, ilk yardım, radyolojik ölçüm ve analiz, radyoaktif kirliliğin giderilmesi, kordon içine alınacak alanların oluşturulması ve radyoaktif kaynağı kontrol altına alma gibi konuları kapsar.
(5) Yetkilendirilen kişi, Kategori I ve II’de yer alan tesisler için, saha içi müdahalesinde destek alınacak yerel ve ulusal düzeydeki kurum ve kuruluşların acil durum çalışanlarına, radyasyondan korunma, nükleer santraller, nükleer santral kaynaklı acil durumlar ve bunların yönetimi, nükleer santral yangınlarına müdahale gibi konularda eğitimler verilmesini sağlar.
(6) Yetkilendirilen kişi, Kategori I, II ve III’te yer alan tesisler için yıllık tatbikat planlamalarını oluşturur ve radyasyon acil durumu planı kapsamında Kuruma sunar. Tatbikat planlamaları, tatbikatlarda kazanılan tecrübeler ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda gözden geçirilir, güncellenir ve Kuruma tekrar sunulur.
(7) Kategori I, II ve III’te yer alan tesisler için tatbikatlar; masa başı tatbikatları, kısmi ölçekli tatbikatlar ve tam ölçekli tatbikatlar olmak üzere üç başlık altında gerçekleştirilir:
a) Kategori I’de yer alan tesisler için tam ölçekli tatbikatlar ilk olarak nükleer yakıt sahaya gelmeden önce gerçekleştirilir ve en geç üç yılda bir tekrarlanır. Tam ölçekli tatbikatın yapılmadığı yıllarda saha içinde münavebeli olarak masa başı tatbikatı ve kısmi ölçekli tatbikat gerçekleştirilir.
b) Kategori II’de yer alan nükleer reaktör ve kullanılmış nükleer yakıt bulunan tesislerden Kurum tarafından belirlenenler için tam ölçekli tatbikatlar ilk olarak nükleer yakıt sahaya gelmeden önce gerçekleştirilir ve en geç beş yılda bir tekrarlanır. Tam ölçekli tatbikatın yapılmadığı yıllarda saha içinde en geç iki yılda bir münavebeli olarak masa başı tatbikatı ve kısmi ölçekli tatbikat gerçekleştirilir. Kategori II’de yer alan diğer tesisler için saha içinde masa başı tatbikatları ve kısmi ölçekli tatbikatlar ilk olarak tesisin işletmeye alındığı yıl gerçekleştirilir ve en geç iki yılda bir tekrarlanır.
c) Kategori III’te yer alan tesisler için saha içinde masa başı tatbikatları ve kısmi ölçekli tatbikatlar ilk olarak tesisin işletmeye alındığı yıl gerçekleştirilir ve en geç üç yılda bir tekrarlanır.
(8) Kategori I, II ve III’te yer alan tesisler için tatbikatlar haberli veya habersiz bir şekilde günün çeşitli saatlerinde başlatılarak düzenlenir. Tatbikatlar için radyolojik ve radyolojik olmayan çeşitli koşulları içeren farklı senaryolar oluşturulur.
(9) Yetkilendirilen kişi Kategori I, II ve III’te yer alan tesisler için kısmi ölçekli tatbikatın tarihini, kapsamını ve senaryosunu içeren bilgileri, gerektiğinde Kurum görevlilerinin tatbikata gözlemci olarak katılabilmesini teminen, tatbikat tarihinden en az on iş günü önce Kuruma bildirir. Kurum, gerekli gördüğü durumlarda tatbikata ilişkin bilgileri AFAD ve ilgili diğer kurum ve kuruluşlara bildirir.
(10) Yetkilendirilen kişi, Kategori I, II ve III’te yer alan tesisler için gerçekleştirilen tatbikatların sonuçlarını değerlendirir ve tam ölçekli tatbikatlar için hazırladığı değerlendirme raporunu tatbikat tarihinden itibaren en geç iki ay içinde Kuruma sunar.
Karar destek sistemleri