Madde 10 — Menşe kümülasyonu
MADDE 10-(1) 5 inci madde hükümlerine halel gelmeksizin, bir Taraf ülke menşeli girdiler dahil edilmek suretiyle başka bir Taraf ülkede elde edilen ürünler, o girdilerin ihracatını gerçekleştiren Taraf ülkede 9 uncu maddede belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş olmaları şartıyla, bir başka Taraf ülkeye ihraç edildiklerinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşeli kabul edilirler. Söz konusu girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(2) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlem 9 uncu maddede belirtilenlerin ötesine geçmez ise, diğer Taraf ülke menşeli girdiler dahil edilmek suretiyle elde edilen bir ürün, yalnızca ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede eklenen katma değerin kullanılan diğer birden çok Taraf ülke menşeli girdilerin kıymetinden daha fazla olması halinde, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşeli kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez ise, elde edilen ürün, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkedeki imalatta kullanılan en yüksek kıymete sahip girdiyi sağlayan Taraf ülke menşeli olarak kabul edilir.
(3) 5 inci madde hükümlerine halel gelmeksizin ve Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında sınıflandırılan ürünler hariç olmak üzere, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke dışındaki bir Taraf ülkede gerçekleştirilmiş olan işçilik veya işlem, elde edilen ürünlerin söz konusu ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede müteakip bir işçilik veya işleme tabi tutulması halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede gerçekleştirilmiş sayılır.
(4) 5 inci madde hükümlerine halel gelmeksizin, Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında sınıflandırılan ürünler açısından ve yalnızca iki Taraf ülke arasındaki ikili ticarette uygulanmak üzere, ithalatçı Taraf ülkede gerçekleştirilmiş olan işçilik veya işlem, ürünlerin ihracatçı Taraf ülkede müteakip bir işçilik veya işleme tabi tutulması halinde, o ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede gerçekleştirilmiş sayılır. Bu fıkranın uygulanmasında, Avrupa Birliğinin İstikrar ve Ortaklık Süreci’ne katılım sağlayan ülkeler ile Moldova Cumhuriyeti tek bir Taraf ülke kabul edilir.
(5) Taraf ülkeler, üçüncü fıkranın uygulanma alanının Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında yer alan ürünlerin ithalatını kapsayacak şekilde genişletilmesine tek taraflı olarak karar verebilir. Türkiye’den bir Taraf ülkeye ihraç edilen bu uygulama kapsamı eşyayı menşeli kabul edecek Taraf ülkeler ve Türkiye’ye ithalatta bu uygulamadan yararlanılmasına izin verilen Taraf ülkeler Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulur.
(6) Üç ila beşinci fıkrada belirtilen kümülasyonun uygulanması bakımından, menşeli ürünler yalnızca ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlemin 9 uncu maddede belirtilen işlemlerin ötesine geçmesi halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşeli kabul edilirler.
(7) Bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması bakımından Taraf ülkelerden biri menşeli olup ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede hiçbir işçilik veya işleme uğramamış ürünler, bu ülkelerden birine ihraç edilmeleri halinde menşeli ürün statülerini korurlar.
(8) Bu maddede belirtilen kümülasyon sadece;
a) Menşe statüsünün elde edilmesi sürecine dâhil olan Taraf ülkeler ile varış ülkesi olan Taraf arasında bir tercihli ticaret anlaşmasının mevcut olması,
b) Eşyanın, bu Yönetmelikte belirtilen kurallarla aynı menşe kurallarının uygulanması suretiyle menşe statüsü elde etmiş olması,
halinde uygulanabilir.
(9) 58 inci maddede belirtilen geçirgenlik hükümlerinin uygulanması halinde, sekizinci fıkranın (b) bendinde yer alan koşul aranmaksızın 58 inci maddede sayılan şartlara tabi olarak kümülasyon uygulanır.
(10) Ürünlerin ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşe statüsünü bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması suretiyle elde etmiş olması halinde, bu Yönetmeliğin altıncı bölümünde yer alan usullere uygun biçimde düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgesine İngilizce olarak “CUMULATION APPLIED WITH (Taraf ülke/ülkelerin İngilizce dilindeki isim/isimleri)” ibaresi yazılır. Menşe ispat belgesi olarak EUR.1 dolaşım belgesinin kullanıldığı hallerde, bu ibare 7 numaralı kutuya yazılır.
(11) Taraf ülkeler, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşe statüsünü bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması suretiyle elde etmiş ürünlerin ithalatında onuncu fıkrada belirtilen ibarenin menşe ispat belgesinin üzerine yazılması hususundan feragat edebilir. Bu tercihte bulunan Taraf ülkeler Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulur.
(12) On birinci fıkranın uygulanması bakımından, onuncu fıkrada belirtilen ibarenin yazılması zorunluluğundan feragat hakkından istifade eden ve bir Taraf ülkede yerleşik olup 19 uncu madde hükümleri kapsamında bir menşe ispat belgesi hazırlayan veya düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, kümülasyon uygulanmasına ilişkin koşulların yerine getirildiğini temin eden tüm gerekli tedbirleri alır ve gümrük idaresine tüm ilgili belgeleri ibraz etmeye hazırlıklı olur.
(13) (Değişik:RG-31/12/2025-33124 6. Mükerrer)[2] Türkiye açısından kümülasyon hükümlerinin uygulanmasında Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulan tablo esas alınır. Ek V'teki tablolar, Bölgesel Konvansiyona Taraf Ülkeler arasındaki kümülasyon olanaklarını gösterir.
Muhasebesel ayrım