Madde 14 — Vasıf tayinine esas olacak tanımlar
MADDE 14 – (1) 6831 sayılı Kanunun 1 inci maddesi uyarınca orman tanımı kapsamına giren ve istisna bentleri uyarınca orman tanımı dışında kalan yerler için yapılacak vasıf tayinlerine esas olan unsurların teknik ve hukukî anlamları aşağıda açıklanmıştır.
a) Ağaç: En az (Değişik ibare:RG-13/1/2026-33136) beş metre ve daha yukarı boy yapabilen kökü, gövdesi, tepesi olan, odunsu bitkilere, yaşı, çapı ne olursa olsun ağaç denir.
b) Ağaççık: Yan dallarının çoğalması ve fazlaca gelişmesi neticesinde tepesi yayvanlaşan, genel olarak genişliğine bir büyüme şekli gösteren, boyu (Değişik ibare:RG-13/1/2026-33136) beş metreyi bulmayan, uzun ömürlü odunsu bitkilere çapı ve yaşı ne olursa olsun ağaççık denir.
c) Kapalılık: Ağaç ve ağaççıkların bulundukları sahaya göre toprağı siperleme oranıdır.
ç) Topluluk: Ağaç ve ağaçcıkların veya her ikisinin beraberce bulundukları saha üzerinde tabii olarak %10 ve daha fazla kapalılık teşkil etmesi halidir. Bir yerin orman olup olmadığının tayininde, topluluk unsuru, diğer unsurlarla birlikte mütalâa edilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, orman kapsamı içinde bulunan bir sahada kapalılık %10’dan aşağı bulunsa ve hatta çeşitli sebeplerle üzerindeki orman örtüsü tamamen kaldırılmış olsa da bu sahalar yine de orman sahası olarak muhafaza edilir. Ormandan beklenen teknik, ekonomik ve müşterek faydaları asgarî şekilde dahi olsa yerine getirebilen ve ormancılık ilim ve tekniği bakımından devamlı şekilde veya muayyen dönemlerde teknik müdahaleyi icap ettiren ağaç ve ağaççıkların bir arada bulunması topluluk halidir. Ayrıca topluluk ile birlikte, sahanın orman rejimi içinde olup olmadığı, meyli, erozyon şiddeti iklim ve su rejimine olan tesir dereceleri, seri ve bölme bütünlüğü gibi esaslar da dikkate alınır.
d) Yerleri: Ağaç ve ağaççıkların veya her ikisinin kapladığı yerler ile ağaç ve ağaççıkların tabii veya suni etkilerle kaldırılmış sahalardır.
e) Sazlık: Bataklıklarda yetişen bir senelik veya birkaç senelik otsu veya yarı odunsu bitkilerle kaplı yerdir.
f) (Değişik:RG-13/1/2026-33136) Step bitkileri ile örtülü yerler: Ağaçsız ve yazın kuruyan toprağı muntazam bir tarzda ve seyrekçe örten ayrık otu, geven, sorguç otu, üzerlik otu, katırtırnağı, yabani arpa, püsküllü çayır, hardal otu, yemlik otu, yılgın otu, yavşan otu, gelincik, papatya, hatmi, kekik, sütleğen, ballıbaba ve benzeri bitki topluluklarının bulunduğu bozkırlardır.
g) (Değişik:RG-13/1/2026-33136) Dikenlik: Stepten sonra devam eden cılız ve monoton görünüşlü Karaçalı (Paliurus acueleatus), Karamuk (Berberis vulgaris) ve benzeri odunsu bitkilerle kaplı yerdir.
ğ) (Değişik:RG-27/12/2013-28864) Park: Köy, kasaba ve şehirlerde kamu idareleri veya kamu tüzel kişiliklerince orman kurma amacı dışında rekreasyon veya çevreye güzellik vermesi amacıyla tefrik veya tesis edilmiş ağaç ve ağaççık ihtiva eden yerdir.
h) Mezarlık: Köy, kasaba ve şehir halkının ölülerini defnettiği yerdir. Kadimden beri mezarlık olarak kullanılmış veya kullanılan yerler de mezarlık sayılır.
ı) (Değişik:RG-27/12/2013-28864) Sahiplilik: Kişilerin taşınmazlar üzerindeki mülkiyet iddialarını; orman sınırları içinde ve bitişiğinde tapu ile, bitişik alanlar dışında ise her türlü tasarruf belgesi ve kayıtlarla ispatlamaları halidir.
i) (Değişik:RG-27/12/2013-28864) Küme: Kapalılık derecesi %10’dan fazla 3 hektardan küçük olan ağaç ve ağaççıklarla kaplı yerdir.
j) Sıra: Küme vasfını taşımayan ağaç ve ağaççıkların bir veya birkaç sıra halinde birbiri ardına yer almasıdır.
k) Dağınık olma: Ağaç ve ağaççıkların işgal ettikleri kısımlarda kapalılığın tabii olarak %10 dan az olmasıdır.
l) Ormana bitişik olmama: Devlet ormanlarından; tarla, bağ, bahçe gibi kültür arazileri, (Değişik ibare:RG-27/12/2013-28864)hususi orman, tahsisli mera ve toplu yerleşim alanları, 6831 sayılı Kanunun 1 inci maddesi istisna bentlerine göre orman sayılmayan arazi çeşitleri, nehir, ırmak, yaz kış devamlı akan ve genel olarak yatağı değişmeyen dere, 5658 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden evvel mevcut olan Devlet karayolu ve demiryolu ile yarıntı ve kayalıklarla ayrılma halidir.
m) Maki ve funda: Kserofil bünyeli, her dem yeşil, sert ve çoğu zaman dikenli yapraklı ağaççıkların teşkil ettiği bitki formasyonu olup, Mersin (Myrtus communis), Defne (Laurus nobilis), Sandal (Arbutus andrachne), Kocayemiş (Arbutus unedo), Pırnal Meşesi (Quercus ilex), Kermes Meşesi (Quercus coccifera), Katran Ardıcı (Juniperus oxycedrus), Katır Tırnağı (Spartium junceum), Kurtbağrı (Ligustrum vulgare), Keçiboğan (Calicotome spinosu), Erguvan (Cercis siliquastrum), Tesbih çalısı (Styrax officinalis), Karaçalı (Paliurus acueleatus), Herdemtaze (Ruscus acuelatus), Keçiboynuzu (Ceratonia siliqua), Peruka çalısı (Cotinus coggygria), Akçakesme (Phillyrea media), Geniş Yapraklı Akçekesme (Phillyrea latifolia), Menengiç (Pistacia terebinthus), Sakız (Pistacia lenttiscus), Boyacı sumağı (Rhus cotinus), Yabani Zeytin – Delice (Olea europea var. oleaster), Kokarçalı (Anagyris foetida), Zakkum (Nerium oleander), Pembe çiçekli Laden (Cistus creticus), Beyaz çiçekli laden (Cistus salvifolius), Tüylü Laden (Cistus villosus), Badem Yapraklı Ahlat (Pyrus amygdaliformis), Yabani kuşkonmaz (Asparagus acutifolius ve benzeri bitkilerdir.
n) Funda: ağaç fundası (Erica arborea) ve pembe çiçekli funda (Erica verticillata), Erica cinsi bitkilerdir.
o) Orman ve toprak muhafaza karakteri: Üzerindeki bitki formasyonu ile taşkınları, şiddetli yağış sonrası oluşan zararlı akışları, toprak erozyonunu, toprağın strüktür ve tekstürünün bozulmasını önleyici, su verimini artırıcı etkisi bulunan ve eğimi yüzde on ikiden fazla olan yerlerdir.
ö) Otlak (Mera): Üstünde hayvan otlayan, otsu bitkilerin tabii olarak yetiştiği açık alanlar olup, bir veya daha fazla köy ve belde halkına ait hayvanların ot ihtiyacını temin etmek maksadıyla tahsis edilmiş veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazidir.
p) Yaylak: Bir veya birkaç köy veya belde ahalisinin hayvanları ile birlikte geçici olarak çıkıp, hayvanlarını otlatmak üzere kadimden beri kullanılan ağaçsız, otlu, orman içi veya orman dışı münferit yerlerdir.
r) Kışlak: Hayvanların kışı geçirmek üzere indikleri otu bol olan kuytu yerler, köylülerin hayvanlarını otlatmak ve sulamak üzere kadimden beri bir veya daha ziyade köy ve beldeye tahsis edilmiş ılıman iklimli ve fazla yüksek olmayan yerlerdir.
s) Orman içi açıklık: Orman içinde kültür arazileri dışında, insan müdahalesi olmaksızın kendiliğinden oluşan, doğal olarak ağaç ve ağaççık içermeyen, genel olarak otsu bitki ve bazı durumlarda yer yer odunsu bitkiler içeren alanlardır.
ş) (Ek:RG-13/1/2026-33136) Tabii olarak yetişme: İnsan emeği olmadan, tabii olarak meydana gelen ağaç ve ağaççıkları ifade eder.
Orman sayılmayan yerlerde sahipliliğin tespiti