Madde 4 — Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Beklenen işletme olayları: Tesisin ömrü boyunca bir ya da daha fazla kez meydana gelmesi beklenen ve gerçekleştiğinde tesise veya güvenlik sistemlerine bir zarar vermesi veya kaza koşullarına yol açması mühendislik sistemleri ile tasarım aşamasında engellenen normal işletmeden sapmaları,

b) Çift-olasılık: Bir kritiklik kazası olasılığı ortaya çıkmadan önce işletme şartlarında düşük olasılıklı, bağımsız ve aynı zaman dilimine denk gelen en az iki değişikliğin meydana gelmesini,

c) Farklılık: Belirli bir işlevi yerine getirmek üzere, ortak nedenli arıza olasılığını azaltmak amacıyla farklı özellikleri kullanan iki ya da daha fazla sayıda yedekli sistem veya bileşenlerin varlığını,

ç) Fiziksel ayrılık: Ortak nedenli arıza olasılığını azaltmak amacıyla, aynı işlevi gören sistemlerin konum, yön gibi mekansal yöntemlerle, uygun bariyerlerle veya bunların kombinasyonu bir sistemle birbirlerinden ayrı olmasını,

d) Güvenli-arıza: Tesiste kullanılan sistem veya bileşenlerin, arızalanmaları durumunda tesis güvenliği açısından daha kötü bir duruma geçilmesini engelleyecek şekilde tasarımlanmasını,

e) İşletici personel: Tesisin işletiminde doğrudan görev alan yetkili personeli,

f) İşletme koşulları: Normal işletme ile beklenen işletme olaylarını kapsayan durumları,

g) İşletme sınır ve koşulları: Halkın ve çalışanların sağlık ve güvenliği ile çevreyi korumayı garanti altına alan, tesisin güvenli işletiminin bütünsel bir çerçevesini çizen ve işletme lisansı ile verilen yetkilerin sınırlarını belirleyen tüm sınır ve koşulları,

ğ) Kaza koşulları: Beklenen işletme olaylarının ötesinde, tasarımda kapsanan ve tasarım ötesi kazaları da kapsayan normal işletme koşullarından tüm sapmaları,

h) Kontaminasyon: İnsan vücudu da dahil olmak üzere herhangi bir yer veya maddenin yüzeyinde veya içinde istenmeyen ya da zararlı olabilen radyoaktif veya kimyasal madde birikimini,

ı) Kurum: Türkiye Atom Enerjisi Kurumunu,

i) Mühendislik güvenlik özellikleri: Nükleer tesislerde beklenen işletme olayları ve kaza koşullarının olası sonuçlarını hafifletmek amacıyla tasarımlanmış otomatik olarak tetiklenen özel sistem veya özelliklerini,

j) Normal işletme: İşletme için sınır koşullar ihlal edilmeksizin bir nükleer tesisin işletilmesini,

k) Ortak nedenli arıza: Birden fazla yapı, sistem ve bileşenin tek bir olay veya nedenle arızalanması,

l) Öngörülen başlatıcı olaylar: Beklenen işletme olayları veya kaza koşullarına yol açabilecek tasarımda göz önünde bulundurulan olayları,

m) Tasarıma esas kazalar: Tesisin tasarımı sırasında güvenlik sistemlerinin sınırlarını belirleyen kazaları,

n) Tasarımda kapsanan kazalar: Radyoaktif madde salınması uygun tasarım özellikleri sayesinde kabul edilebilir düzeyde tutulan normal işletme koşullarından sapmalar sonucu meydana gelen ve tasarıma esas kazaları kapsayan kazaları,

o) Tasarım ötesi kazalar: Tasarımda kapsanan kazalardan daha ciddi kaza koşullarını,

ö) Tesis: Cevher çıkarma, nükleer reaktörler ve nihai depolama tesisleri hariç olmak kaydıyla, nükleer yakıtlara ilişkin olarak cevher işleme, saflaştırma, dönüştürme, zenginleştirme, yakıt fabrikasyonu, kullanılmış yakıt depolama, yeniden işleme, atık işleme ve geçici depolama faaliyetlerinin gerçekleştirildiği tesisleri,

p) Test edilebilirlik: Yapı, sistem ve bileşenlerin güvenlik fonksiyonlarının denetlenip, test edilmelerine olanak verecek şekilde tasarımlanması ve yerleştirilmesi ilkesini,

r) Yedeklilik: Sistem ve bileşenlerin işlevlerinin her koşulda yerine getirildiğinin güvence altına alınmasını sağlamak amacıyla aynı işlevi gören aynı ya da farklı nitelikte yedek sistem veya bileşenlerin bulunmasını,

s) Yetkilendirilen kişi: Tesise ilişkin yetki gerektiren herhangi bir faaliyeti yerine getirmek üzere prosedürler uyarınca Kurum tarafından yetkilendirilmiş gerçek veya tüzel kişiyi,

tanımlar.