Madde 12 — Borç üstlenimi
MADDE 12 – (1) Hazine Müsteşarlığı tarafından gerçekleştirilen borç üstlenimlerinde Devlet Borçları Muhasebe Birimince, idare tarafından gerçekleştirilen borç üstlenimlerinde idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten ilgili muhasebe birimince, işlem tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden 934-Borç Üstlenim Taahhütleri Hesabına (934.01- Borç Üstlenim Taahhütlerine İlişkin Anlaşmalar Hesabı) borç, 935-Borç Üstlenim Taahhütleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir. İmzalanan borç üstlenim anlaşmalarına ilişkin kullanılan krediler 934-Borç Üstlenim Taahhütleri Hesabına (934.02- Borç Üstlenim Taahhütlerinin Net Kullanımları Hesabı) borç, 934-Borç Üstlenim Taahhütleri Hesabına (934.01- Borç Üstlenim Taahhütlerine İlişkin Anlaşmalar Hesabı) alacak kaydedilir. Kullanılan kredilerin geri ödenen anapara tutarları 935- Borç Üstlenim Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç, 934-Borç Üstlenim Taahhütleri Hesabına (934.02- Borç Üstlenim Taahhütlerinin Net Kullanımları Hesabı) alacak kaydedilir.
(2) Hizmet imtiyaz sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle Hazine Müsteşarlığı tarafından gerçekleştirilen borç üstlenimlerinde;
a) Hizmet imtiyaz varlığının yapım süreci tamamlanmadan ya da işletme süresi başladıktan sonra sözleşmenin feshedilerek borç üstlenimi yapılması halinde; Devlet Borçları Muhasebe Birimince 935-Borç Üstlenim Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç, 934-Borç Üstlenim Taahhütleri Hesabına (934.02- Borç Üstlenim Taahhütlerinin Net Kullanımları Hesabı) alacak kaydı yapılarak bu hesaplar kapatılır. Üstlenilen borç tutarı, kendisine dış borcun tahsisi yapılabilen idareler dışında kalan idarelerin yürüttüğü projelerden kaynaklanıyor ise 230-Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabına, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin yürüttüğü projelerden kaynaklanıyor ise 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına, dış borcun tahsis edilebildiği genel bütçe kapsamı dışında olan idarelerin yürüttüğü projelerden kaynaklanıyor ise 630-Giderler Hesabına borç; üstlenilen dış borcun tamamı 410-Dış Mali Borçlar Hesabına alacak kaydedilir. Kredi anlaşması çerçevesinde kullanılmaya devam eden kredilerin kullanılmamış bakiyeleri aynı zamanda 950-Kullanılacak Dış Krediler Hesabına borç, 951-Kredi Anlaşmaları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Hizmet imtiyaz varlığının yapım süreci tamamlanmadan sözleşmenin feshedilerek borç üstlenimi yapılması halinde; projeyi yürüten idarenin muhasebe birimince, yatırımın tamamlanan kısmı bir taraftan 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına borç; üstlenilen borç tutarı ile yapılmakta olan yatırımlar hesabına alınan tutar arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına, üstlenilen dış borç tutarı, kendisine dış borcun tahsisi yapılabilen idareler dışında kalan idarelerin yürüttüğü projelerden kaynaklanıyor ise 303-Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabına, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin yürüttüğü projelerden kaynaklanıyor ise 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına, dış borcun tahsis edilebildiği genel bütçe kapsamı dışında olan idarelerin yürüttüğü projelerden kaynaklanıyor ise 600-Gelirler Hesabına, alacak; diğer taraftan üstlenilen borç tutarı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
c) İşletme süresi başladıktan sonra sözleşmenin feshedilerek borç üstlenimi yapılması halinde; projeyi yürüten idarenin muhasebe birimince, bir taraftan vazgeçilen gelirlere ilişkin tutarların sonraki yıllara isabet eden kısmı 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemine ait olanları 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına borç; üstlenilen dış borç tutarı, kendisine dış borcun tahsisi yapılabilen idareler dışında kalan idarelerin yürüttüğü projelerden kaynaklanıyor ise 303-Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabına, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin yürüttüğü projelerden kaynaklanıyor ise 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına, dış borcun tahsis edilebildiği genel bütçe kapsamı dışında olan idarelerin yürüttüğü projelerden kaynaklanıyor ise 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan üstlenilen borç tutarı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Aynı zamanda hizmet imtiyaz varlığı vasfını yitiren varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden ilgili maddi duran varlık hesabına borç, 256-Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabına alacak kaydedilir. Varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç ve alacak kaydedilir. Sözleşmenin feshi ile birlikte ödeme taahhüdü ortadan kalkan talep veya alım garantileri 931-Verilen Garantiler Karşılığı Hesabına borç, 930-Verilen Garantiler Hesabına alacak kaydedilir.
(3) Hizmet imtiyaz sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun 11/A maddesi uyarınca projeyi yürüten idare tarafından gerçekleştirilen borç üstlenimlerinde;
a) Hizmet imtiyaz varlığının yapım süreci tamamlanmadan sözleşmenin feshedilerek borç üstlenimi yapılması halinde; 935-Borç Üstlenim Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç, 934-Borç Üstlenim Taahhütleri Hesabına (934.02- Borç Üstlenim Taahhütlerinin Net Kullanımları Hesabı) alacak kaydı yapılarak bu hesaplar kapatılır. Yatırımın tamamlanan kısmı bir taraftan 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına borç; üstlenilen borç tutarı ile yapılmakta olan yatırımlar hesabına alınan tutar arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına, üstlenilen dış borcun tamamı 410-Dış Mali Borçlar Hesabına alacak; diğer taraftan üstlenilen borç tutarı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Sözleşmenin feshi ile birlikte ödeme taahhüdü ortadan kalkan talep veya alım garantileri 931-Verilen Garantiler Karşılığı Hesabına borç, 930-Verilen Garantiler Hesabına alacak kaydedilir.
b) İşletme süresi başladıktan sonra sözleşmenin feshedilerek borç üstlenimi yapılması halinde; bir taraftan vazgeçilen gelirlere ilişkin tutarların sonraki yıllara isabet eden kısmı 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemine ait olanlar 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına borç; üstlenilen borç tutarı ile vazgeçilen gelirlere ilişkin kaydedilen tutarlar arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına, üstlenilen dış borcun tamamı 410-Dış Mali Borçlar Hesabına alacak; diğer taraftan üstlenilen borç tutarı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Aynı zamanda hizmet imtiyaz varlığı vasfını yitiren varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden ilgili maddi duran varlık hesabına borç, 256-Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabına alacak kaydedilir. Varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç ve alacak kaydedilir. Sözleşmenin feshi ile birlikte ödeme taahhüdü ortadan kalkan talep veya alım garantileri 931-Verilen Garantiler Karşılığı Hesabına borç, 930-Verilen Garantiler Hesabına alacak kaydedilir.
(4) Yap-Kirala-Devret sözleşmesinin feshedilmesi ve borç üstleniminin yapılmasına karar verilmesi halinde;
a) Devlet Borçları Muhasebe Birimince 935-Borç Üstlenim Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç, 934-Borç Üstlenim Taahhütleri Hesabına (934.02- Borç Üstlenim Taahhütlerinin Net Kullanımları Hesabı) alacak kaydı yapılarak bu hesaplar kapatılır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin yürüttüğü projeler için üstlenilen borç tutarı 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına borç; üstlenilen dış borcun tamamı 410-Dış Mali Borçlar Hesabına alacak kaydedilir. Borç anlaşması çerçevesinde kullanılmaya devam eden kredilerin kullanılmamış bakiyeleri aynı zamanda 950-Kullanılacak Dış Krediler Hesabına borç, 951-Kredi Anlaşmaları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Yapım süreci tamamlanmadan sözleşmenin feshedilerek borç üstlenimi yapılması halinde; projeyi yürüten genel bütçe kapsamındaki kamu idaresince inşaatın bitirilen kısmı bir taraftan 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına borç, üstlenilen dış borç tutarı 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına alacak; diğer taraftan üstlenilen borç tutarı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
c) Kiralama süresi başladıktan sonra sözleşmenin feshedilerek borç üstlenimi yapılması halinde; projeyi yürüten genel bütçe kapsamındaki kamu idaresince bir taraftan vadesi bir yılı aşmayan kira tutarları 307-Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabına, sonraki yıllara ait kısmı 407-Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabına borç; toplam kira tutarı ile maddi duran varlığın kayıtlı tutarı arasındaki borçlanma maliyetlerine ilişkin farkın sonraki aylara ilişkin kısmı 308-Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlere ait kısmı 408-Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri Hesabına, üstlenilen dış borç tutarı, 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına alacak; diğer taraftan üstlenilen borç tutarı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
KÖİ modeline ilişkin sözleşmelerin envanter işlemleri