Madde 90 — Hesabın işleyişi

MADDE 90- (1) Yarı mamuller-üretim hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Maliyet hesaplarını kullanmayan kamu idarelerinde yarı mamul üretimiyle ilgili olarak kullanılan stoklar ile işçilik ve diğer giderler tutarı bu hesaba borç, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

2) Maliyet hesaplarını kullanan kamu idarelerinde maliyet dönemi sonlarında yarı mamul üretimiyle ilgili olarak maliyet hesapları ana hesap grubundaki ilgili gider hesaplarının borcunda toplanan giderler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

3) Yapılan sayım sonucunda tespit edilen fazlalıklar bu hesaba borç, 397-Sayım Fazlaları Hesabına alacak kaydedilir.

4) Yarı mamuller-üretim hesabında kayıtlı tutarların yıl sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan artışlar bu hesaba borç, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Üretimi tamamlanan yarı mamuller maliyet bedeli üzerinden bu hesaba alacak, 152-Mamuller Hesabına borç kaydedilir.

2) Satış suretiyle elden çıkarılan yarı mamuller, bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 600-Gelirler Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir. Satış bedeli aynı zamanda 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

3) Kişisel kusurlardan dolayı yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen yarı mamullerden, kayıtlardan çıkarılması gerekenler, bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan gerçeğe uygun değeri üzerinden 600-Gelirler Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

4) Kişisel kusurlardan dolayı kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen yarı mamullerden hurdaya ayrılması gerekenler, bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, hurda hâlindeki değeri 157-Diğer Stoklar Hesabına, kayıtlı değeri ile hurda hâlindeki değeri arasındaki fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan gerçeğe uygun değeriile hurda hâlindeki değeri arasındaki fark 600-Gelirler Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

5) Kişisel kusur olmaksızın yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen yarı mamullerden kayıtlardan çıkarılması gerekenler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

6) Kişisel kusur olmaksızın kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen ilk madde ve malzemelerden hurdaya ayrılması gerekenler, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, hurda hâlindeki değeri üzerinden 157-Diğer Stoklar Hesabına, kayıtlı değeri ile hurda hâlindeki değeri arasındaki fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

7) Yarı mamuller-üretim hesabında kayıtlı stoklardan diğer idare ve kuruluşlara bedelsiz olarak devredilenler, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

8) Sayım sonucunda noksan çıkan yarı mamuller kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 197-Sayım Noksanları Hesabına borç kaydedilir.

9) Dönem sonunda bu hesabın borç kalanı, devam eden üretimi ifade ettiğinden maliyet hesaplarını kullanan kamu idarelerince takip eden dönemin başında tekrar üretime verilmek üzere bu hesaba alacak, maliyet hesapları ana hesap grubunda açılmış olan ilgili gider hesaplarına borç kaydedilir.

152 Mamuller hesabı

Hesabın niteliği