Madde 8 — Nitelikli doğal koruma alanlarının ayırt edici özellikleri

MADDE 8 – (1) Doğal yapısı değişmemiş veya az değişmiş, modern yaşam ve önemli ölçüde insan faaliyetleri tarafından etkilenmemiş, doğal süreçlerin hakim olduğu, koruma amaçlarına uygun olarak yörede yaşayanların alanın mevcut kaynaklarını kullanmasını sağlayarak doğal hayata dayalı geleneksel yaşam şekillerinin korunduğu kara, su, deniz alanlarıdır.

(2) (Değişik:RG-5/3/2022-31769)Nitelikli doğal koruma alanları; bölgenin doğal yapısı, ekolojik değerleri, silueti, doğal peyzajı ve benzeri ayırt edici özellikleri göz önünde bulundurularak faaliyetlerin niteliğine, içeriğine ve zorunluluk haline ilişkin Bölge Komisyonları tarafından yapılacak değerlendirmeye göre;

a) Entegre tesis içermeyen tarım faaliyetlerinin,

b) Geleneksel yaşam biçiminin gerektirdiği nitelikte, entegre tesis içermeyen hayvanların barınması ve beslenmesi için gerekli olan yapıların,

c) Tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliğinin,

ç) Rekreatif amaçlı iskele ile imar planı kararıyla yapılan ve yüzer sistem kullanılan iskelenin,

d) Doğal kaynak suyunun çıkarılmasına yönelik uygulamaların,

e) (Değişik:RG-10/5/2025-32896)Olta balıkçılığı (Danıştay Dördüncü Dairesinin 11/11/2025 tarihli ve E.:2025/3471 sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan ibare: ile sulama amaçlı göletlerde olmak ve üretim kapasitesi 30 ton/yıl değerini aşmamak kaydıyla kültür balıkçılığı faaliyetlerinin,)

f) (Değişik:RG-10/5/2025-32896)Alanın etkileşimde olduğu doğal çevre, kullanım ve faaliyetler için zorunlu olan karayolu ve demiryolu, elektrik iletim hattı/tesisi, içme ve kullanma suyu hattı, atıksu hattı, trafo, haberleşme servisleri, açık otopark ve alanın korunmasına katkı sağlayacak arıtma tesisleri ile faaliyetlerinin özelliği ve alanın coğrafi yapısı gereği başka güzergahtan geçirilmesi kamu menfaatiyle bağdaşmayan enerji iletim hatları ve seyrüsefer hizmet sağlayıcılarına yönelik zorunlu altyapı tesislerinin,

g) Ulusal güvenlik için zaruret arz eden tesislerin,

ğ) Yöre halkının ihtiyaçlarıyla sınırlı kalmak ve toplam yapılaşması kara alanın %2’sini geçmemek kaydıyla balıkçı barınaklarının,

h) (Değişik:RG-10/5/2025-32896) (Danıştay Dördüncü Dairesinin 11/11/2025 tarihli ve E.:2025/3471 sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan ibare: Mevcut baraj veya isale hatları üzerinde kurulacak olan hidroelektrik enerji santralleri, türbin sayısı 20 adete ve kurulu gücü 50 MWm’e kadar olan rüzgâr enerji santralleri) ile kurulu gücü 10 MWm’e kadar olan güneş enerji santrallerinin,

ı) İçme suyu amaçlı baraj ve göletler ile tarımsal sulama amaçlı göletlerin,

i) Alanın doğal yapısıyla uyumlu, beton, asfalt gibi malzemelerin kullanılmadığı açık spor alanları, çadırlı kamp ve karavan ile günübirlik faaliyetlerin,

yapılabildiği alanlardır. Alanın ve doğal özelliklerin devamlılığı için halkın bu alanlara erişiminin uygun seviye ve şekilde tutulması esastır.

(3) Bu alanlar aşağıdaki kriterlerden bir veya bir kaçını içerir.

a) Doğal karakterini korumuş, büyük memeliler dahil besin zinciri içerisinde av-avcı ilişkisini muhafaza eden, yerli bitki ve hayvan topluluklarını bulunduran, özgün ekosistem yapısına sahiptir.

b) Modern yaşam ve önemli insan faaliyetleri tarafından etkilenmemiş, kırsal yaşam özellikleri taşır.

c) Doğal alanların ekolojik bütünlüğünü sağlar.

ç) Aşırı derecede ve uygunsuz insan kullanımı ve mevcudiyetinden uzaktır.

d) Yaban hayvanlarının barınma, beslenme ve üreme gibi hayati ihtiyaçlarını temin edebileceği uygun yaşama şartlarını sağlar.

e) Biyolojik çeşitliliği, ekolojik süreçleri, ekosistem hizmetlerini, ekolojik barınakları muhafaza eder ve iklim değişikliklerine tampon sağlar.

f) Korunacak hedef tür veya türlerin yıl içerisinde dönemlerine bağlı yaptıkları göç ve yayılma alanlarını ve göç yollarını ihtiva eder.

g) Peyzaj değeri yüksektir.

Sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanlarının ayırt edici özellikleri