Madde 40 — Çatılar
MADDE 40- (1) Çatıların, civarındaki cadde ve sokakların mimari karakterine, yapılacak binanın nitelik ve ihtiyacına uygun olması şarttır.
(2) Çatı eğimleri, kullanılacak çatı malzemesi ile yörenin mimari özelliği ve iklim şartları dikkate alınarak ilgili idarenin tasvibi ile tayin edilir. Çatı eğimi içinde kalmak ve silüeti etkilememek kaydıyla çatı örtüsü olarak fotovoltaik paneller de kullanılabilir.
(3) Çatı eğimi ve yüksekliği:
a) Çatı eğimi saçak ucundan hesaplanır. Çatılar parapet üzerine oturtulamaz. Ancak bu maddeye göre hesap edilen azami mahya seviyesi aşılmamak şartıyla; çatı örtüsü saçak yapılması halinde 0.40 metre, aksi halde son kat dış duvar dikey sınırından 0.60 metre içeri çekilmek suretiyle oluşturulan ve 0.60 metreyi geçmeyen iç parapet üzerinden başlatılarak gizli dere uygulaması yapılabilir. Bu uygulamalarda yapılacak dış parapet yüksekliği 1.10 metreyi geçemez.
b) Mahya yüksekliği 5.00 metreyi geçmemek kaydıyla; ayrık binalarda kırma, ikili blok binalarda bloğu ile müşterek kırma, iki taraftan da bitişik binalarda ise ön ve arka cepheye akıntılı beşik çatı kurulacağı varsayılarak en fazla %45 eğime göre belirlenir. Hesaba esas olarak kabul edilen çatı şeklinde, eğim içinde kalmak, bitişik komşu tarafına akıntı verilmemek ve yatay dere yapılmamak şartıyla yapılacak çatı meyli ve şekli serbesttir. Estetik ve teknolojik kaygı ile yapılan farklı çatı tasarımlarında, yörenin mimari özelliği ve mevcut yapılaşmalar dikkate alınarak izin vermeye ilgili idaresi yetkilidir.
c) Ayrık veya müstakil olan blok nizamda yapı bütününde tek tarafa eğimli çatı yapılabilir. Bu durumda çatı mahya yüksekliği konut dışı yapılarda 3.00 m’yi, konutlarda 1.80 m’yi geçemez.
ç) Ayrık ve müstakil olan blok nizamlarda,imar planında belirtilen kat sayısı veya bina yüksekliğine göre belirlenen saçak kotu ve hesaplanacak en yüksek mahya kotu ile toplamını aşmamak kaydı ile dış cephe ile çatı birlikte bütünleştirilerek düzenlenebilir. Bu durumda ana mahyaya yükselen (çatı+cephe) eğimi serbesttir.
d) Bodrum hariç 2 katı geçmeyen binalarda çatıdaki değişik çözümlerin kabulünde ilgili idaresi yetkilidir.
e) Ayrık veya müstakil olan blok nizamda bodrum hariç 5 katı geçmeyen binalarda hesaba esas eğim içerisinde kalma şartı aranmadan ve en yüksek mahya kotunu geçmemek üzere beşik çatı yapılabilir. Ancak; hesap neticesi en yüksek mahya kotu 3.50 metreden küçük çıktığı takdirde, istenildiğinde çatı eğimi en fazla %45’e kadar olması kaydı ile mahya kotu 3.50 metreye yükseltilerek beşik çatı yapılabilir.
f) 2 katı geçmeyen binalarda; çatılarda son kat dış duvar dikey sınırları dışına taşmayan kapalı mekanların, çatılarının birleştiği çatı eğimi ile aynı eğimde olacak ve çatı ile bütünleşecek şekilde çözülmesi, mahyayı ve toplamda cephe uzunluğunun 1/3’ünü geçmemesi kaydıyla çatı örtüsünü aşmasına izin verilir. Bu durumda yapılacak kapalı mekânlar; bina köşe noktalarına azami 2.00 metre yaklaşabilir.
g) Çatı yüzeyi üzerinde (eşkenar veya ikizkenar) üçgen kesitli saplama pencereler (güvercinlik) saçak ucundan itibaren en az 2.00 metre çekilerek yapılacaktır. Ayrıca pencere tabanı çatı yüzeyinden başlamak üzere en yüksek noktası, çatı yüksekliğinin 1/3’ünü, aynı cephedeki pencerelerin taban genişlikleri toplamı ise, ait olduğu bina cephe boyunun 1/4’ünü geçemez.
(4) Teras çatı kullanımı ve düzenlemesi:
a) Teras çatı kullanımı olan binalarda;plan ya da bu Yönetmeliğin öngördüğü kat adedinin aşılmaması şartı ilemerdiven ve asansörler hariç, kullanılan alanların çatı yüksekliği hesabına esas olan eğim içinde kalması, tamamının teras çatı olarak yapılması ve bu Yönetmeliğin iç yüksekliklerle ilgili şartlarına uyulması ve yapılan mekânların çatılarının da teras çatı olması gerekir.
b) Teras çatılarda 1.10 metre parapet yapılabilir. Teras çatının kullanıma açık olması durumunda 1.10 metre yüksekliğinde parapet veya korkuluk yapılması zorunludur.
c) Teras çatılarda çatı bahçesi olarak düzenleme yapılabilir. Bahçe düzenlemesi yapılabilmesi için gerekli olan 0.50 metre toprak dolgu, parapet yüksekliğine dâhil edilmez. Ortak alan olarak kullanılan teras çatılarda; bahçe düzenlemesi yapılması halinde merdiven evi yanında, bina sakinleri tarafından kullanılmak üzere, tuvalet, lavabo, çay ocağı, bahçe düzenlemesinde kullanılacak malzemeleri depolamak için merdiven evine bitişik, toplam teras alanının %10’unu ve 20 m²’yi geçmeyen ve en fazla 3.00 metre yüksekliğinde kapalı mekân oluşturulabilir. Kapalı mekân bina cephelerine 3.00 metreden fazla yaklaşamaz. Ayrıca rezidans, otel, apart otel gibi konaklama tesislerinin teras çatılarında bina cephelerine 3.00 metreden fazla yaklaşmamak, en fazla 1.50 metre derinliğinde olmak ve parapet kotunu aşmamak koşuluyla açık havuz yapılabilir.
ç) Tamamı umumi, ticari ve sanayi amaçlı binalarda teras çatılar, Otopark Yönetmeliği hükümlerine aykırı olmamak kaydı ile binaya ait açık otopark olarak kullanılabilir.
(5) Çatı arası kullanımı:
a) Çatı aralarına bağımsız bölüm yapılmaz. Bu kısımlarda ancak su deposu, asansör kulesi, iklimlendirme ve kaskat sistemleri de içerebilen tesisat odası yapılabilir.
b) Yangın güvenliğine ilişkin tedbirler alınmak şartıyla son kattaki bağımsız bölümlerle irtibatlı piyesler, yönetim odası, toplantı salonu ile mescit, kapıcı dairesi zorunluluğu bulunan konutların çatı aralarında kapıcı dairesi yapılabilir. Konutlar hariç olmak üzere binaların çatı araları; sergi salonu, toplantı salonu, yemekhane, spor salonu gibi fonksiyonlarda ortak alan olarak kullanılabilir. Konut harici binalarda çatı aralarında iç yükseklik şartının sağlanması durumunda bağımsız bölüm yapılmaması şartı ile binanın ana fonksiyonuna uygun mekanlar yapılabilir.
c) Konut alanında son kattaki bağımsız bölümlerle irtibatlı piyesler, ait olduğu bağımsız bölüm alanını geçmemek ve en az piyes ölçülerini sağlamak şartı ile düzenlenebilir.
ç) Çatı arasındaki mekânlarda, çatı eğimi içerisinde kalmak ve fonksiyonunu sağlamak şartıyla asgari yükseklik şartı aranmaz.
d) Çatıda birden fazla bağımsız bölüme ait birden fazla teras olması halinde birbirleri arasında en az 3.00 metre, bitişik nizam yapılaşmada komşu parsel sınırına 1.50 metre mesafe bırakılması zorunludur.
(6) Üçüncü fıkranın (e), (f) ve (g) bentleri ile dördüncü fıkranın (a) bendi, çatı arasında beşinci fıkranın (b) bendinde belirtilen kullanımların bulunduğu binalarda uygulanabilir.
(7) Merdiven evleri, ışıklıklar, hava bacaları, alın ve kalkan duvarları dördüncü fıkraya göre belirlenen çatı örtüsü düzlemlerini en fazla 0.60 metre aşabilir. Ayrıca zorunlu olan tesisatla ilgili hacimlerin, fotovoltaik panellerin (PV), güneş enerjili su ısıtıcılarının ve çatı pencerelerinin çatı örtüsünü aşmasına ilgili idarece teknik gereklere göre uygun görülecek ölçü ve şekilde izin verilebilir. Asansörlü binalarda TSE standartlarına göre projelendirilecek asansör kulelerinin ve bu bölümlerle birlikte düzenlenen merdiven evlerinin en az ölçülerdeki bölümlerinin, çatı örtüsünü aşmasına da izin verilir.
(8) Çatı arasının aydınlatılması amacıyla; çatı yüzeyine paralel olarak düzenlenen çatı pencereleri kullanıldığında, pencere alan sınırlaması yoktur. Ancak çatı örtüsü 0.20 metreden fazla aşılamaz.
(9) Çatı parapetleri, estetik sağlamak amacıyla statik açıdan gerekli güvenlik önlemlerinin alınması kaydıyla ilgili idaresi mimari estetik komisyonu kararı ile en fazla 2.00 metreye kadar yükseltilebilir.
(10) Tescilli yapılar, anıtlar ile dini yapıların çatı örtüleri ve bunların yapılacak ya da tamir ve tadil edilecek çatı örtüleri bu kayıtlara tabi değildir. Kamu hizmeti için kullanılan resmî binalarla, ibadet yerleri, sağlık ve spor tesisleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane, konferans salonu, kültür merkezi, otel ve alışveriş merkezi yapılarına ait çatıların, civarındaki cadde ve sokakların mimari karakterine, yapılacak binanın nitelik ve ihtiyacına uygun olması ve bu Yönetmelik ile belirlenen çatı arası kullanım alanı şartına uyulması kaydı ile çatı şekli ve eğimleri, kullanılacak çatı malzemesi ile yörenin mimari özelliği ve iklim şartları dikkate alınarak mimari estetik komisyonu görüşü alınarak ilgili idaresince belirlenir.
(11) Belediyeler meclis kararıyla mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacı ile dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu yetki, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan yapılar için de kullanılabilir.
(12) Çatı arasının son kat bağımsız bölümü ile birlikte kullanılması amacıyla son kat tavan döşemesi kısmen veya tamamen yapılmayabilir.
(13) Çatı kaplamalarının, çatı kaplamaları altında yer alan yüzeyin ve yalıtımın, çatı taşıyıcı sisteminin; Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olması zorunludur.
Çıkmalar