Madde 23 — Bahçe mesafeleri
MADDE 23-(1) Uygulama imar planında, aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda bahçe mesafeleri;
a) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeleri ile kamusal alanlara komşu olan bahçe mesafeleri en az 5.00 metredir.
b) Yan bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.
c) Arka bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.
ç) 1/10/2017 tarihinden önce mevcut planlarla oluşmuş imar planında bitişik veya bitişik-blok nizam olan ve planda yapılaşma koşulları belirlenmemiş olan parsellerde; arka bahçe mesafesi hiç bir yerde arka bahçe sınırına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak şartı ile bina yüksekliğinin yarısıdır.
d) 10.00 metreden daha az çıkan bina derinlikleri arka bahçe mesafesi 2.00 metreden az olmamak üzere 10.00 metreye kadar çıkarılabilir. Köşe başına rastlayan parsellerde bina derinliği parselin yüz aldığı yollar üzerindeki komşu parsellere verilecek derinliklere göre belirlenir.
e) Yan ve arka bahçe mesafeleri; tabii veya tesviye edilmiş zeminin üzerinde kalan bodrum katları da dâhil, dörtten fazla katlı binalarda 4 katın üzerindeki her kat için 0.50 metre artırılır. Bu hüküm parsellerin park alanına komşu cephelerinde uygulanmaz.
f) Yan ve arka bahçe mesafelerinin hesabında dikkate alınacak kat adedi o cephede kısmen veya tamamen tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında kalan katlar hariç diğer katların toplam yüksekliğinin üçe bölünmesi ile bulunur. 2.50 metreyi aşan artık değerler 1 kat adedine tekabül eder.
g) Bina yüksekliği hesabında, arkasında kullanılan hacim oluşturulmamış istinat duvarları yükseklik hesabına dâhil edilmez.
ğ) Uygulama imar planında aksine bir açıklama getirilmediği takdirde siloların, yapı yaklaşma mesafesinin parsel ön cephesinde 25.00 metreden az olmaması şartı ile silo yüksekliği kadar, diğer cephelerde 10.00 metreden az olmaması şartı ile silo yüksekliğinin en az yarısı kadar mesafe bırakılır.
h) Bu Yönetmelikte yer alan kat adedine bağlı olarak yan ve arka bahçe mesafelerinin 0.50 metre arttırılmasına ilişkin hükümler yapıda bulunan her katta ayrı ayrı değerlendirme yapılarak uygulanamaz. Ancak tek katlı bir ana kitle üzerinde yükselen bina yapılması durumunda ana kitlenin yan ve arka bahçe mesafesi ana kitle yüksekliği esas alınarak belirlenebilir.
ı) Uygulama imar planında aksine bir açıklama getirilmediği takdirde, binanın tabii zemin veya tesviye edilmiş zemindeki en düşük kottaki görünen yüksekliği 60.50 metre veya daha fazla ise; ön, yan ve arka parsel sınırından en az 15.00 metre çekilmek durumundadır. 60.50 metre yükseklikten sonra artan her kat için ön, yan ve arka bahçe mesafelerine 0.50 metre ilave edilir.
i) Çok yüksek yapı, az katlı bir ana kitle üzerinde yükseliyorsa, parsel sınırı ile ana kitlenin parsele en yakın noktası arasındaki mesafe 10.00 metreye kadar düşürülebilir. Ana kitle yüksekliği dâhil yapı yüksekliğinin 60.50 metre olması durumunda yükselen blok ile parsel sınırı arasındaki mesafe en az 15.00 metre olup 60.50 metre yükseklikten sonra artan her kat için bu mesafeye 0.50 metre ilave edilir. Bu maddede ifade edilen ana kitle; en fazla 5 katlı olup kat adedi binanın en düşük kottaki cephesi esas alınarak belirlenir. Bir parselde birden fazla 60.50 metre yükseklikte bina yapılması halinde binalar arasındaki mesafe, 20.00 metre olup, 60.50 metre yükseklikten sonra ilave her 3.00 metre yükseklik için bu mesafeye 0.50 metre ilave edilir. Bu fıkraya göre fazladan bırakılması gereken çekme mesafeleri bir veya birkaç kat birlikte etüt edilerek binada kademelenme yapılmak suretiyle de gerçekleştirilebilir.
j) Bir parselde az katlı ana bir kitle üzerinde birden fazla yükselen bloklar tertiplenmesi halinde, bloklar arasında en az yapının ana kitlesi üzerinde kalan bölümlerinin yüksekliklerine göre bu Yönetmelikte belirlenen iki bina arasındaki yan bahçelerin toplamı kadar mesafe bırakılmak zorundadır.
(2) Tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında kalmak ve parsel sınırları dışına taşmamak kaydıyla, ön bahçe statüsünde olmayan yan ve arka bahçe mesafelerinde su deposu, otopark ve mevzuatı gereğince zorunlu miktardaki sığınaklar yapılabilir. Ayrıca ön bahçelerde de tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında; parsel sınırına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak şartıyla zorunlu otoparklar yapılabilir. Ancak sit alanları ve özel çevre koruma alanlarında, koruma amaçlı uygulama imar planı hükümlerine uyulur.
(3) Ön, yan ve arka bahçelerde; kapalı mekân oluşturmayan ve tüm cepheleri açık, katlı olmayan, bağımsız bölüm veya bağımsız bölümün eklentisi niteliği taşımayan, tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerine;
a) Kameriye,
b) Pergola,
c) Süs havuzu,
ç) Çocuk bahçeleri,
d) Bina giriş köprüleri, giriş takları,
e) Oyun ve sportif amaçlı bahçe düzenlemeleri, kontrol kulübesi,
f) Bitişik nizam yapılarda, arka bahçe zemin kotundan en fazla 2.00 metre yükselmek kaydı ile genişliği 1.50 metreyi geçmeyen, binaya bitişik, zemin veya bodrum katların ortak alanlarından arka bahçeye iniş merdivenleri,
yapılabilir.
g) Kameriyeler, bina ve parsel sınırlarına, 2.00 metreden fazla yaklaşamaz. Yüksekliği 3.00 metreyi, kısa kenar uzunluğu 4.00 metreyi aşmaması ve birden fazla yapılması durumunda aralarında 3.00 metre mesafe bulunması şartı aranır.
ğ) Yapı yaklaşma mesafelerini ihlal etmemek ve tamamen gömülü olmak kaydıyla, bahçe içerisinde bodrum katlarda sauna, yüzme havuzu, teknik birimler ve spor salonu ve benzeri yapılabilir.
(4) Ön, yan ve arka bahçelerde trafik güvenliği açısından gerekli tedbirler alınarak kontrol kulübesi yapılabilir.
(5) 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe uyulmak kaydıylabodrum kattan tabii zemin seviyesine ulaşım sağlayan üzeri açık yapılması zorunlu yangın merdivenleri; ön, yan ve arka bahçelerde parsel sınırına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak şartıyla düzenlenebilir.
(6) İlgili mevzuata uygun olmak kaydıyla tesislerde yapılmak istenilen kantarlar yol cephelerine 5.00 metreden fazla yaklaşamaz.
(7) Konut altında yer alan işyerlerinin bodrum katta bulunan eklenti depolarına irtibat sağlayan merdivenler, konut kullanımına ayrılan site bahçesinden giriş yapılmaması şartı ile yapı yaklaşma mesafelerine uyularak tertip edilebilir.
(8) Tabii veya tesviye zemin kotu altında bulunan kapalı otoparklara erişim sağlayan otopark rampalarında, yerel iklim koşulları nedeni ile tabii zemin kotundan en çok 2.00 metre yüksekliğinde, yol cephelerine en fazla 1.50 metre yaklaşılması, komşu parsele akıntı verilmemesi şartı ile gerekli koruyucu önlemler alınarak hafif sökülüp takılabilir malzemeden üst örtü yapılabilir.
(9) Konut, konut+ticaret, turizm, eğitim, ibadet, sağlık ve spor parsellerinin bahçe mesafelerinde, binanın zemine oturduğu alanın dışında kalan alanın her 30.00 m2’si için yerel iklim ve çevresel koşullara uygun bir ağaç dikilir. Parselin ağaç dikimine uygun olmaması halinde bu fıkrada belirtilen şarta göre hesaplanan sayıda ağaç, ilgili idarenin uygun göreceği, imar planlarında kamunun kullanımına ayrılmış bir alana dikilir.
(10) Mevzuat değişikliği, kullanım amacı değişikliği veya yapıdaki kat veya alan artışları nedeniyle asansör yapılması zorunlu hale gelen mevcut yapılara ilişkin ilave veya tadilat ruhsatı taleplerinde; bina içinde yapılacak tadilatlarla asansör tesis edilememesi halinde, engellilerin de erişiminin sağlanabilmesi için ön, yan ve arka bahçe mesafeleri içinde parsel sınırına en az 1.50 metre mesafe bırakılmak kaydıyla; asgari ölçülerde panoramik asansör veya ulaşılacak katın yüksekliğinin uygun olması halinde (bina subasman seviyesine ulaşan) 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca muvafakat alınarak mekanik kaldırma iletme platformu yapılabilir. Ayrıca 634 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen koşulların sağlanması durumu da idarelerce bu kapsamda değerlendirilir.
(11) Eksik katlı yapı ruhsatı taleplerinde, uygulama imar planında belirlenen veya uygulama imar planında belirlenmemişse, bu Yönetmelikteki kat adedi veya bina yüksekliğine göre bu Yönetmelik ile belirlenen bahçe mesafelerine uyulur.
(12) Jeneratörler bulunduğu parseldeki yapıların ihtiyacını karşılamak maksadıyla, yapının cephe aldığı ön bahçede olmaması, parsel sınırına 1.00 metreden fazla yaklaşmaması ve başka amaçla kullanılmaması, çevresinde 1.80 metre tel çit ve benzeri güvenlik önlemleri alınarak tertip edilmesi ve kabinli tip olması ve ses yalıtımı yapılması şartıyla ilgili idaresinin uygun görmesi halinde yan ve arka bahçelerde yapılabilir.
(13) Mevzuat değişikliği veya yapıdaki yükseklik, kat, alan artışları ya da kullanım amacı değişiklikleri nedeniyle yangın merdiveni yapılması zorunlu hale gelen mevcut yapılara ilişkin ilave veya tadilat ruhsatı taleplerinde; bina içinde yapılacak tadilatlarla yangın merdiveni tesis edilememesi halinde, can ve mal güvenliğini teminen parsel sınırına en az 1.50 metre mesafe bırakılmak kaydıyla yan ve arka bahçe mesafeleri içinde, parsel sınırına en az 3.00 metre mesafe bırakılmak kaydıyla ön bahçe mesafeleri içinde Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikteki koşullara uyulmak suretiyle asgari ölçülerde yangın merdiveni yapılabilir.
Bir parselde birden fazla bina yapılması