Madde 4 — Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Ana hat yolcu taşımacılığı: Birden fazla coğrafi bölge arasında gerçekleştirilen ve 160 km/s’ye kadar hız yapılabilen uzun mesafeli yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
b) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
c) Banliyö yolcu taşımacılığı: Ulusal demiryolu altyapı ağına bağlı olan hatlarda 120 km/s’ye kadar hız yapabilen demiryolu yolcu taşımacılığı araçları ile verilen, kalkış ve varış noktası ile güzergâhı aynı ilin sınırları içinde kalan ya da mücavir il sınırları içerisinde seferi biten, çok sayıda duraktan yolcu iniş-binişinin sağlandığı, günlük sefer sayısı çok fazla olan, kısa mesafeli toplu yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
ç) Demiryolu yolcu taşımacılığı aracı: Yolcu taşımacılığında kullanılan her türlü çeken ve çekilen araçlar ile tren setlerini,
d) Demiryolu yolcu tren işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kamu tüzel kişileri ile şirketleri,
e) Dizel tren işletmeciliği: Dizel lokomotif veya set tarafından çekilerek yapılan tren işletmeciliğini,
f) Elektrikli tren işletmeciliği: Elektrikli lokomotif veya set tarafından çekilerek yapılan tren işletmeciliğini,
g) Hat/Hat kesimi: Kalkış-varış istasyonları ve bunlarla bütünleşik demiryolu altyapısına göre teknik olarak yolcu taşımacılığı hizmeti verilmesi mümkün olan belli bir demiryolu güzergâhını,
ğ) Hazırlık çalışmaları: Kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamına alınacak hatların ve kamu hizmeti ihtiyacının kapsamının belirlenebilmesine yönelik Bakanlık tarafından öncelikle tamamlanması gereken çalışmaları,
h) Hızlı yolcu taşımacılığı: Coğrafi bölgesi fark etmeksizin 200 km/s’ye kadar hız yapılabilen kısa veya uzun mesafeli yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
ı) Hizmet grubu: Yüksek hızlı, hızlı, ana hat ve bölgesel yolcu taşımacılığı hizmetlerinden her birini,
i) İhale: Kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında ihtiyaç duyulan demiryolu yolcu taşımacılığı hizmetlerinin, istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip kamu hizmeti sözleşmesinin taraflarca imzalanması ile tamamlanan işlemleri,
j) İhale yetkilisi: Bakanlığın sorumlu hizmet biriminin ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlisini,
k) İptal yüzdesi: Sefer yapılan her bir hat için kamu hizmeti yükümlüsünden kaynaklanan sebeplerle iptal edilen sefer sayısının, ödemeye esas dönem içerisinde planlanan sefer sayısına oranını,
l) İstekli: Kamu hizmeti yükümlülüğü hizmet alımlarının ihalesine veya doğrudan teminine teklif veren demiryolu yolcu tren işletmecisini veya iş ortaklığını,
m) İstekli olabilecek: Açık ihale usulü ile yapılacak ihalelerde, ihale dokümanı satın almış demiryolu yolcu tren işletmecisini veya iş ortaklığını ya da doğrudan temin yöntemiyle yapılacak hizmet alımlarında teklif vermeye davet mektubu gönderilen demiryolu yolcu tren işletmecisini veya iş ortaklığını,
n) Kamu hizmeti bedeli: Kamu hizmeti yükümlülüğünün sunulduğu süre boyunca her bir hat için belirlenen net maliyet tutarına eşit olan veya altında kalan ve Bakanlık bütçesinden karşılanan miktarı,
o) Kamu hizmeti sözleşmesi: Bir demiryolu yolcu tren işletmecisi tarafından sağlanacak kamu hizmeti yükümlülüğünün kapsam ve içeriğini tanımlayan ve Bakanlık ile kamu hizmeti yükümlüsü demiryolu yolcu tren işletmecisi arasında yapılan sözleşmeyi,
ö) Kamu hizmeti yükümlülüğü: Belirli bir hat üzerinde herhangi bir demiryolu tren işletmecisinin ticari şartlarda veremediği demiryolu yolcu taşımacılığı hizmetinin verilmesini sağlamak amacıyla, Bakanlıkla yapılacak sözleşmeye uygun olarak yerine getirilen demiryolu yolcu taşımacılığı hizmet yükümlülüğünü,
p) Kamu hizmeti yükümlüsü: Belirli bir hat üzerinde herhangi bir demiryolu yolcu tren işletmecisi tarafından ticari olarak verilemeyen bir hizmeti, Bakanlıkla yapılan sözleşme ile yetki verilerek kamu yararına gerçekleştiren kamu tüzel kişileri ile şirketleri,
r) Kapasite kullanım oranı: Yolcu-km değerinin koltuk-km değerine bölünmesiyle bulunan oranı,
s) Makul kâr oranı: Kamu hizmeti yükümlülüğü için planlanan sermayenin kârlılık oranı anlamında değerlendirilen ve jeopolitik yapının tren işletmeciliğine etkisi ile demiryolu tren işletmecilerinin işletmecilik sürecinde maruz kalacağı riskler dikkate alınarak tahmini maliyetler tutarının, doğrudan temin usulü ile belirlenmesi hâlinde % 10’u, diğer ihale usullerinde ise azami % 20’si olarak ihale komisyonunca belirlenen oranı,
ş) Net maliyet: Bir trenin çalıştırılması için hesaplanan tahmini maliyetlerden, trenden elde edilmesi beklenen bilet gelirlerinin çıkarılması sonucu bulunan miktar üzerine makul kâr eklenmesi suretiyle ihale komisyonunca belirlenen kamu hizmeti bedelini,
t) Şebeke bildirimi: Demiryolu altyapı işletmecileri tarafından hazırlanan, altyapı kapasite tahsis başvurularını mümkün kılmak için ücretlendirme ve kapasite tahsis planlarına yönelik genel kurallar, süreler, prosedürler ve kriterler de dâhil olmak üzere gerekli diğer tüm bilgileri ayrıntılarıyla belirleyen ve Bakanlık tarafından onaylanarak yayımlanan bildirimi,
u) Şehir içi raylı toplu taşıma hizmetleri: Ulusal demiryolu altyapı ağına bağlı olmayan şehir merkezi veya şehirleşmiş bölge, il ve civar bölgeleri arasındaki ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması için sunulan metro, tramvay ve benzeri raylı sistem taşımacılık hizmetlerini,
ü) Şirket: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tutulan ticaret siciline kayıtlı şirketi,
v) Tahmini gelir: Bir trenin işletilmesi ile elde edilen bilet gelirlerini,
y) Tahmini maliyet: Bir trenin işletilmesi için gerekli olan enerji, tren üstü personel, demiryolu araçlarının bakım, amortisman veya kiralama, altyapı kullanım, biletleme ve genel yönetim maliyetlerinin toplamını,
z) Teklif: Bu Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelerde veya doğrudan temin yönteminde isteklinin Bakanlığa sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgileri,
aa) Ticari şartlar: Ulusal ulaştırma politikaları çerçevesinde toplumsal ihtiyaçları karşılayabilecek sayı, kapasite, kalite ve bedel ile kabul edilebilir bir kârlılık düzeyi itibarıyla demiryolu yolcu taşımacılığı hizmeti sunulabilmesini mümkün kılan serbest piyasa ortamını,
bb) Tren: İlgili mevzuata göre hazırlanarak seyredecek bir veya birkaç çeken araç ile bir veya birkaç çekilen araçtan ya da bir veya birkaç çeken araçtan oluşturulan ve personeli tarafından teslim alınmış olan diziyi,
cc) Tren seferi: Bir trenin planlanan kalkış-varış istasyonları arasında tek yönlü gidiş veya gelişlerinden her birini,
çç) Tren üstü personel: Makinist, tren şefi, kondüktör, hostes, temizlik personeli, güvenlik görevlisi gibi tren içinde sefer boyunca çalıştırılan personeli,
dd) Tren-km: Bir trenin bir kilometre mesafeye taşınması ile elde edilen hizmet ölçü birimini,
ee) Ulusal demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları içerisinde bulunan il ve ilçe merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile limanlar, hava meydanları, organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük merkezlerini birbirine bağlayan, kamuya veya şirketlere ait bütünleşik demiryolu altyapı ağını,
ff) Uzun mesafe: Kalkış-varış noktası arası 350 kilometre ve üzeri demiryolu altyapı ağını kapsayan yolcu taşımacılığı hizmet mesafesini,
gg) Yardımcı ve tamamlayıcı hizmetler: İşletilen trende verilen yiyecek, içecek, temizlik, bilet satışı, engelli ya da hareket kabiliyeti kısıtlı yolculara sunulan hizmetler ile buna benzer yolcu ihtiyaçlarını doğrudan karşılayacak diğer ilave hizmetleri,
ğğ) Yolcu-km: Yolcu sayısı ile o yolculara yönelik kat edilen mesafenin çarpımını,
hh) Yüksek hızlı yolcu taşımacılığı: Coğrafi bölgesi fark etmeksizin 250 km/s’ye kadar hız yapılabilen kısa veya uzun mesafeli yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
ifade eder.