Madde 5 — Genel esaslar
MADDE 5 –(1) Kılık, bir kişinin duruşu ve dış görünüşünü, kıyafet ise giyim ve kuşamını ifade eder. Uygun bir kılık ve kıyafet öncelikle personelin kendisine, ait olduğu kurum ile mesleğine ve topluma olan saygısının bir ifadesidir.
(2) El, yüz ve saç bakımı ile saç biçiminde sadelik esastır.
(3) Erkek personel, sakal, bıyık ve favori bırakamaz, her gün sakal traşı olur. Favorinin alt çizgisi, kulak iç kıvrım kıkırdağının üst sınır hizasında bulunur. Saçlar, kulak üzerine düşmeyecek, tarandığında, şapka veya bere içinden dışarı taşmayacak şekilde tıraş olunur, göze çirkin görünmeyecek şekilde taranır.
(4) Kadın personelin saçları, isteğe bağlı olarak, kısa veya uzun olabilir. Saçlar kısa ise, saç boyu, ensede ceket yakası hizasını geçemez. Saçını uzatmak isteyen kadın personel, yan topuz yaparak aksesuarsız toka ile veya topuz filesi ile, saç boyu ceket yakası altına düşmeyecek şekilde saçlarını toplar. Alında, şakak ve yanaklarda bukle veya benzeri süs yapılmaz, saç düşürülmez.
(5) Başlarını örten kadın personel, şapka, kep veya örgü bere altına, yüzünü kapatmayacak şekilde, resmi üniforma rengindeki desensiz kumaş başörtüsü takabilir. Bu personele, talepleri halinde, kısa kollu olarak verilen gömleklerin yerine, aynı kumaştan yapılmış uzun kollu olanı verilir. Etekli üniforma seçeneklerinde, pantolon tercih edebilir.
(6) Resmi üniformaların içerisine ve üzerine sivil giysi, sivil palto, pardösü ve benzerleri ile sivil aksesuar giyilemez.
(7) Tırnaklar uzatılmaz, temiz ve bakımlı olur.
(8) Resmî kıyafet ile söz, nişan, evlilik, devre yüzüğü dışında, memuriyetin ciddiyeti ile bağdaşmayan yüzük, bileklik, künye, kolye, rozet ve ziynet eşyası gibi takılar takılmaz.
(9) (Değişik:RG-6/1/2024-32421)İlgili mevzuat kapsamında vazifenin sebep ve tesiriyle malul olan ve göreve devam eden personel istekleri halinde ve kendileri tarafından temin edilmek suretiyle bu Yönetmelik esaslarına göre sivil kıyafet giyebilir.
(10) Şapka, kep, bere gibi başlıklar, ön kenarları/siperleri ile kaş arasında en az bir, en fazla bir buçuk parmak kalınlığında mesafe bırakılarak, kaşlara paralel olarak giyilir.
(11) Bina ve müştemilatı ile araç dışında şapka, kep, bere veya örgü başlık giyilmesi zorunludur. Birlik içinde, âmirin müsaade ettiği alanlarda başlıksız olarak dolaşılabilir.
(12) Araç içinde, resmi kıyafetli olarak yolculuk yapılırken şapka çıkarılabilir. Bu konuda, araç içerisinde birlik ve beraberlik esastır.
(13) Atkı, pardösü ve mont ile beraber kullanılabilir. Atkı, mont ve pardösünün yaka kısmından iki parmak kalınlığından fazla taşmayacak şekilde takılır, baş ve yüze sarılmaz.
(14) Ceket, pardösü, mont ve parka giyildiğinde, düğme ve fermuarları ilikli/kapalı bulundurulur. Pardösü ve yağmurlukların yakaları kaldırılmaz, kuşak ceplere sokulmaz, daima bağlı durumda olur.
(15) Ceket ve yazlık kısa kollu gömleğin metal düğmeleri, sarı renkli ve parlaktır. Düğmeler, elbiseye metal halka ile tutturulur.
(16) Karargah gömleği, üst düğmesi ilikli ve kravat karşıdan bakıldığında gömlek yakasını ortalamış şekilde giyilir. Kışın, gömlek üzerine karargah yeleği giyilir. Gömlek cepleri boş bulundurulur.
(17) Resmî kıyafet içine dışarıdan görünecek şekilde atlet giyilmez.
(18) Kravat, alt ucu pantolon kemer tokasının üst hizasına denk gelecek şekilde, kravat iğnesi ise, gömlek ceplerinin alt hizasına denk gelecek şekilde takılır.
(19) Pantolon, belirlenmiş ölçü ve modeli dışında giyilmez. Düşük bel, dar, kısa veya dökümlü paça yaptırılmaz. Arka cepler kapaklı olur.
(20) Pantolon kemerine veya palaskaya cep telefonu, gözlük, çakı takımı, sigaralık benzeri aksesuar/malzeme takılmaz, ceplerinde sigara, cüzdan gibi malzeme taşınmaz.
(21) Çizme, bot veya ayakkabılar temiz ve boyalı giyilir.
(22) Erkek personelin siyah, kadın personelin ise ten rengi, şeffaf ve parlamayan çorap giymesi zorunludur. Ancak, kışlık kıyafet ile görev yapılan dönemlerde bayan personel pantolon veya etek altında tamamı siyah gözükecek şekilde siyah çorap da giyebilir.
(23) Resmî kıyafetin teçhizat ve aksesuarları, belirlenen vasıf ve şekillere uygun olarak giyilir, takılır ve taşınır. Hak sahibi olunmayan veya mevzuatta belirtilen özelliklere uymayan şerit rozet ve bröveler takılmaz.
(24) Kıyafet üzerinde yer alacak olan yumuşak fermatüreler, kendisine takılacak olan kıyafet aksesuarı ile bire bir aynı ölçüde olacaktır.
(25) Sökük, yırtık, rengi solmuş ve yıpranmış kıyafet ve kıyafet aksesuarı kullanılmaz. Eskimiş kıyafetler ilgili saymanlığa teslim edilir.
(26) Rütbe ve diğer işaretler sökülmek suretiyle, resmî kıyafetler sivil kıyafete dönüştürülüp kullanılamaz. Resmî pantolon, sivil gömlek, kazak, ceket gibi giyeceklerle birlikte giyilemez.
(27) Zati demirbaş tabanca veya geçici olarak verilen demirbaş tabancanın üzerinde orijinalliğini bozacak boya, kaplama, gravür veya ciddiyetle bağdaşmayacak şekil, desen, resim ve karakter gibi değişiklikler yapılamaz.
(28) Personel, hizmet dışında, sivil elbise ile tabancalarını göze görünmeyecek şekilde taşıyabilir.
(29) Eğitim ve asayiş kıyafeti giyen personel hava sıcaklığı göz önünde bulundurularak, soğuk ve yağışlı havalarda, kep, bere, şapka yerine örgü başlık kullanabilir.
(30) Resmi kıyafetle umuma açık yerlerde alkollü içki içilmez. Resmî kıyafetli olarak gizlenemeyecek derecede sarhoş görünmek disiplin cezasını gerektirir.
(31) Resmî elbise ile sakız çiğnenmez, poşet taşınmaz, şapka çıkarılmaz, kol kola girilmez, el ele tutuşulmaz, ağızda sigara veya eller cepte dolaşılmaz. Üniformanın şeref ve saygınlığını zedeleyecek, göze çirkin görünen veya toplum tarafından yadırganabilecek tavır ve davranışlarda bulunulmaz.
(32) Üniforma rengi veya koyu renklerdeki evrak çantası görünümlü çantalar hariç, resmî kıyafet ile çanta kullanılmaz. Bu hallerde çanta sol el ile taşınır, sırtta veya omuza asılmak suretiyle kullanılmaz.
(33) Nöbetçi personelin kullanacağı kıyafet ve kıyafet üzerinde kullanılacak nöbetçi kolluk ve teferruatlarına ilişkin hususlar, Jandarma Genel Komutanlığı tarafından belirlenir.
(34) (Ek:RG-4/11/2025-33067) Personel, yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dâhil kollarda kısa kollu gömlek veya dizden itibaren etek ile görünecek şekilde dövme yaptıramaz.