Madde 16 — Fiyat karşılaştırması
MADDE 16 – (1) Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen, normal değer ile ihraç fiyatı mümkün olduğu ölçüde fabrika çıkış aşamasına getirilerek aynı aşamada karşılaştırılmıştır.
(2) Yönetmeliğin 10 uncu maddesi hükmü gereğince, ilgili taraflarca fiyat karşılaştırmasını etkilediği ileri sürülen hususlar değerlendirilmiş ve kalite sınıflandırması, taşıma, sigorta, yükleme ve bindirme masrafları, paketleme giderleri, ödeme koşulları, ticarî aşama farklılığı, indirim, geri ödeme, banka masrafları, vergi iadesi gibi belgelendirilen, uygulanabilir ve haklı görülen ayarlamalar yapılmıştır.
(3) Foshan Vinmay firması nihai bildirime ilişkin olarak gönderdiği yanıtta ihraç fiyatı olarak firmanın aracı ihracatçı firmalara kestiği faturalarda yer alan fiyatların dikkate alınmasına itiraz ederek, değerlendirmenin ilgili aracı ihracatçı firmanın Türkiye’deki alıcılara kestiği fatura bedeli üzerinden yapılması gerektiğini savunmuştur.
(4) Yukarıda da ifade edildiği üzere, fiyat karşılaştırmasının adil şekilde yapılabilmesi için normal değer ile ihraç fiyatının mümkün olduğunca fabrika çıkış aşamasında yapılmasına çalışılmıştır. Foshan Vinmay firması soru formuna verdiği yanıtlarda aracı ihracatçı firmaya kesilen faturada yer alan fiyatın fabrika çıkış aşamasındaki fiyat olduğunu açık bir şekilde belirtmiştir. Öte yandan, aracı ihracatçı firmaya kesilen faturada yer alan fiyatların nihai fiyatlandırmaya esas teşkil ettiği de açıktır. Nitekim firmanın aracı ihracatçı firmaya ayrıca fatura kesmeyerek komisyon bedeli ödemesi durumunda da aynı ayarlamanın Türkiye’deki ithalatçıların ödediği bedel üzerinden yapılması gerekecektir. Bu nedenle firmanın itirazının kabul edilmesi uygun görülmemiştir.
(5) Foshan Vinmay firmasının diğer itirazı ise hesaplamalarda ödeme vadesinin firmanın Türkiye’deki ithalata ilişkin olarak beyan ettiği 20 gün yerine 60 gün olarak kabul edilmesi olmuştur.
(6) Ödeme vadesinin tespitinde aracı ihracatçı firmanın Türkiye’deki alıcılara yaptığı satışların değil Foshan Vinmay firmasının aracı ihracatçı firma ile yaptığı satış kontratında belirtilen vadeler kullanılmıştır. Söz konusu kontratların incelenmesi sonucunda vadenin 60 gün olarak belirlendiği tespit edildiğinden ödeme vadesi olarak bu süre dikkate alınmıştır.
(7) ÇHC’de yerleşik işbirliğinde bulunan diğer firma olan Foshan Nanhai firması nihai bildirime ilişkin olarak herhangi bir görüş iletmemiştir.
(8) Tayvan’da yerleşik Froch firması nihai bildirime ilişkin olarak sunduğu görüşlerinde kendisi için oluşturulan üretim maliyetlerinin makul olamayacak ölçüde yüksek olduğunu öne sürmüş aynı düzeyde kalite ve et kalınlığına sahip ürün tipleri arasında sadece ürün çapına bağlı olarak ciddi üretim maliyeti farklılığının bulunduğunu belirterek bu durumun hesaplamalarda maddi bir hata olduğunu gösterdiğini ifade etmiştir.
(9) 8 inci maddede de belirtildiği üzere bu firma için damping belirlemesi yapılırken doğrulaması yapılabilmiş mevcut en iyi veriler kullanılmış, ürün tipi bazında maliyetler de soruşturma çerçevesinde elde edilen veriler kullanılarak oluşturulmuştur. Hesaplamalar yapılırken ürün kalitesi, et kalınlığı ve dış çap gibi unsurlara göre ortalama maliyet hesaplaması yapılmamış soruşturma kapsamında işbirliğine gelen tarafların sunduğu gerçek veriler kullanılmıştır.
(10) Doğrulanabilen veriler arasında Froch firmasının ürettiği ürün tipleri ile birebir uyuşan ürün tipleri olması durumunda üretim maliyetleri çeşitli ayarlamalar yapılmak suretiyle aynen alınmış, ürün tipleri arasında birebir örtüşme olmadığı hallerde Froch firmasının ürettiği ürün tipine en yakın olan ürün tipinin maliyeti yine çeşitli ayarlamalar sonrasında esas alınmıştır. Yakın ürün tiplerinin olmadığı istisnai hallerde ise firma lehine olacak şekilde Froch firmasının sunduğu verilerin doğru olduğu varsayılarak ortalama maliyet verileri kullanılmıştır. İmalat maliyetinin üzerine eklenen satış, idari ve genel giderlerin tespitinde ise yine firmanın lehine bir uygulamaya gidilerek firmanın yerinde doğrulama esnasında hazırlayıp sunduğu veriler kullanılmıştır.
(11) Firmanın itirazına ilişkin olarak, kullanılan verilerin dönemsellik arz etmesinin ve söz konusu maliyet verilerinin verisi kullanılan tarafların üretim miktarı, yöntemi, hammadde tedarik koşulları gibi unsurlarından etkilenmesinin muhtemel olduğu düşünülmektedir. Yapılan itiraza yönelik incelemelerde herhangi bir maddi hataya da rastlanmamıştır.
(12) Damping marjı tespitinde soruşturma konusu ürünlerin tip bazındaki maliyetleri büyük önem taşımakta, tip bazındaki maliyet verileri yapılan hesaplamalarda esas unsurlardan birisi olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle üretici/ihracatçı firmalara gönderilen soru formlarında tip bazında maliyete ilişkin detaylı bilgi talep edilmektedir. Froch firması tip bazında maliyet verilerini soru formuna verdiği yanıtlarda sunmadığı gibi, talep edilmesine rağmen bu eksikliği giderecek bir çalışma içine de girmemiştir. Buna ilaveten firma, soru formunda yer alan ve damping marjı hesaplamasında dikkate alınan kâr-zarar beyanı tablolarını kendisinden ikinci defa talep edilmesine rağmen doldurmamıştır. Mevcut halde, firmanın işbirliğine gelmemiş kabul edilebilmesine olanak sağlayacak koşulların mevcut olduğu değerlendirmesine rağmen firmanın lehine olacak şekilde bir yaklaşım benimsenmiş ve firma için damping marjı tespitine çalışılmıştır.
(13) Damping marjı tespitinde oluşturulmuş normal değer yönteminin kullanılması istisnai bir yöntemdir. Normal şartlar altında bu yönteme başvurulduğunda firmaların sunduğu maliyet verileri esas alınarak hesaplama yapılırken Froch firmasının maliyet verilerini kendisinden istenildiği şekilde sunmaması nedeniyle oluşturulmuş normal değer hesaplamaları oluşturulmuş maliyet verilerine dayandırılmak zorunda kalınmıştır. Bu koşullar altında yapılan hesaplamaların ideal koşulları yansıtmaması olağandır.
(14) Bu itibarla, firmanın işbirliği düzeyi ve yapılan incelemede maddi bir hataya rastlanılmaması dikkate alınarak yapılan itiraza ilişkin olarak bir değişiklik yapılmasına gerek görülmemiştir.
(15) YC firması nihai bildirime ilişkin olarak sunduğu yanıtta toplam net ihracat değerinin tespitinde dikkate alınan satış indirimlerinin soru formuna verilen yanıtta Tayvan doları olarak beyan edildiğini buna karşılık hesaplamalarda Amerikan doları cinsinden hesaplamaya dahil edilerek toplam ihraç fiyatının olduğundan düşük belirlendiğini ifade etmiş ve söz konusu maddi hatanın düzeltilmesini talep etmiştir. Yapılan incelemede firmanın itirazının yerinde olduğu tespit edilmiş ve gerekli düzeltme yapılmıştır.
(16) YC firmasının diğer itirazı hammadde tedarik ettiği üreticilerden aldığı “ihracat işleme iadesi”nin fiyat karşılaştırması aşamasında dikkate alınmaması üzerine olmuştur. Firma soru formuna verdiği yanıtta, ihraç ettiği ürünlere ilişkin olarak hammadde tedarik ettiği üreticilerden iade almaya hak kazandığını beyan etmiş ve alınan bu iadelere karşılık olarak ihraç fiyatının ortalama iade tutarı kadar artırılmasını veya normal değerin aynı tutarda düşürülmesini talep etmiştir. Firma bu ayarlamanın normal değer ile ihraç fiyatının adil karşılaştırılması koşulunun yerine getirilmesi için gerekli olduğunu savunmuştur.
(17) Firmanın bu talebinin kabul edilebilmesi için ihracat ve yurt içi satışlara ilişkin maliyet kayıtlarının ayrı ayrı tutulması ve alınan iadelerin sadece ihracata konu olan ürün tiplerinin maliyetine yansıtılmış olduğunun gösterilmesi gerekmektedir. Buna karşılık gerek firmanın verdiği yanıtlardan gerekse yerinde doğrulama aşamasında yapılan incelemelerde maliyet muhasebesi kaydının yurt içi satışlar-ihracat ayrımı yapılmadan tutulduğu anlaşılmıştır. Diğer bir ifadeyle, firmanın üretim maliyeti verilerinin yurt içi satışlar-ihracat ayrımı gözetmeksizin her bir ürün tipinin ortalama maliyetini yansıttığı, hammadde tedarikçilerinden ihracat işlemleri için alınan iadelerin tüm hammadde alımlarına ortalama olarak yansıtıldığı belirlenmiştir. Bu nedenle alınan bu iade ve indirimlerin ihracat ve yurt içi satış fiyatları üzerindeki münhasır etkisinin tespiti mümkün olmamıştır.
(18) YC firmasının Dünya Ticaret Örgütü Anti-Damping Anlaşması’nın 2.4 üncü maddesinde bahsi geçen adil karşılaştırma ilkesine atfen talep ettiği ayarlamanın yapılabilmesi için alınan iadenin sadece ihracat fiyatlandırmasını etkilediğinin buna karşılık söz konusu uygulamanın yurt içinde yapılan satışlarda üretim maliyetine ve dolayısıyla fiyatlandırmaya etki etmediğinin net bir şekilde gösterilmesi gerekmektedir. Buna karşılık firma sadece alınan iadeye ilişkin kanıt sunmuş, bu iadenin fiyatlandırma üzerindeki farklı etkisini gösterememiştir. Firma bunun yerine genel olarak hesaplanan bir oranın kullanılarak üretim maliyetlerinin artırılmasını önermiştir.
(19) Buna karşılık, söz konusu iadelerin ürün tipi bazında maliyetlere ve fiyatlandırmaya etkisi görülmeden genel bir oran kullanılarak maliyet ve fiyatlarda ayarlama yapılmasının ürün tipi bazında yapılan normal ticari işlem değerlendirmesinin yanı sıra toplam kârlılık ve dolayısıyla normal değer hesaplamalarını da etkilemesi kaçınılmazdır. Maliyet ve dolayısıyla fiyatlandırma üzerindeki etkisi net bir şekilde gösterilemeyen söz konusu iadeler için böyle bir ayarlama yapılması fiyat karşılaştırmasının adil olmasını sağlayamayacağı gibi böyle bir yöntemin yapılan değerlendirme ve hesaplamaların sıhhatini de olumsuz etkileyeceği düşünülmektedir. Dolayısıyla bu ayarlama talebinin kabulü uygun görülmemiştir.
(20) YC firması kendisine gönderilen firma özel bildirimine atıf yaparak toplam satışları dikkate alınarak yapılan değerlendirmede ağırlıklı ortalama satış fiyatının ağırlıklı ortalama kâr marjından yüksek ve kârlı gerçekleştirilen satışların oranının toplam satışlar içerisindeki payının %80’nin üzerinde olduğunu vurgulamış ve bu itibarla kâr marjı tespiti yapılırken kârlı kârsız tüm satışların toplam kârlılık oranının dikkate alınmasını ve belirlenen bu oranın damping marjı tespitinde kullanılmasını talep etmiştir.
(21) Ağırlıklı ortalama satış fiyatlarının ağırlıklı ortalama maliyetlerin üzerinde olup olmadığının değerlendirilmesi ile kârlı satışların toplam satışlar içerisindeki payının tespiti ürün tipi bazında yapıldığından bu talebin kabulü uygun görülmemiştir.
(22) Firma buna karşılık olarak, yukarıda bahsi geçen değerlendirmenin ürün tipi bazında yapılması halinde kârlılık oranının tespitinin inşaat borusu satışları dikkate alınarak yapılmasını talep etmiştir. Buna gerekçe olarak ise Türkiye’ye gerçekleştirilen ihracatın önemli bir kısmının bu tip ürünleri içerdiği, yurt içi satışlara konu olan ürünlerin ise sınai borulardan oluştuğu ve bu iki ürün tipi arasında farklı maliyet, fiyat ve pazar koşullarının bulunması gösterilmiştir. Firma iddialarına destek olarak Dünya Ticaret Örgütü Anti-Damping Anlaşmasının 2.2.2 nci maddesi ile Yönetmeliğin 2 ve 6 ncı maddelerine atıf yapmıştır. Firma idarenin Yönetmeliğin 6 ncı maddesi çerçevesinde satış giderleri, genel ve idari giderler ile kârın belirlenmesinde sayılan alternatif yöntemler arasında seçim yaparken takdir yetkisinin sınırlı olduğunu, aynı sonucu verecek başka bir yöntem belirlenmediği sürece firmanın yukarıda açıklanan önerisini kabul etmek zorunda olduğunu savunmuştur.
(23) Firmanın Türkiye’ye gerçekleştirilen ihracata konu olan tiplerin inşaat borusu buna karşılık yurt içine satışı yapılan ürün tiplerinin sınai boru olduğu yönündeki iddiası ne soru formuna verilen yanıtlarda ne de yerinde doğrulama aşamasında dile getirilmiştir. Ürün tiplerinin kodları ve faturalarda yer alan veriler de böyle bir farklılığa işaret etmemektedir. Buna ilaveten bu iki ürün kategorisi arasında fiyatlandırma, maliyet ve pazar koşullarına ilişkin olarak herhangi bir farklılığın söz konusu olduğuna dair bir bilgi de nihai bildirim sonrasına kadar sunulmamıştır. Dolayısıyla soruşturmanın bu aşamasında bu iddiaların doğrulanması mümkün olmamıştır.
(24) Öte yandan firma tarafından nihai bildirim sonrasında sunulan itirazda iki ürün kategorisi arasında üretim maliyetlerinin, kârlılığın ve pazar koşullarının farklı olduğu savunulmuş olsa da satış giderleri, genel ve idari giderler ile finansal giderler ile diğer giderlerin tüm ürün tipleri için ciro içindeki payları gözetilerek dağıtılmasına itiraz edilmemiştir. Firmanın ilk defa nihai bildirim sonrasında öne sürdüğü bu iddianın kabul edilmesi daha önce firma tarafından sunulan tüm maliyet verilerinin sorgulanmasını ve buna göre gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır. Dolayısıyla soruşturmanın bu aşamasında doğrulanabilir nitelikte bulunmadığından bu itirazın kabulü uygun görülmemiştir.
Damping marjları