Madde 7 — Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün
Madde 7 - 3907.60.20.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) altında sınıflandırılan soruşturma konusu PET cips, polimerin genel yapısı teraftalik asit (PTA) ile etilen glikolun (MEG) esterleşmesi ile veya etilen glikol ile dimetil tereftalatın reaksiyonu sonucu elde edilen polimerlerdir. Enjeksiyon ve çekim (ekstruzyon) teknikleriyle kurutma, eritme, kalıplama, gerdirme ve şişirme aşamaları sonucunda katı ve sıvı gıda ambalajına uygun olarak preform, şişe ve plaka üretiminde kullanılmaktadır.
PET cips, 78 ml/g veya daha fazla viskozitesi olan ve bu değer 0,7 dl/g veya daha yüksek intrinsic viscosity numarasına tekabül eden maddedir. PET cipsin kalitesi makromolekül uzunluğuna göre (moleküler ağırlık) değişmektedir. Bu değer de viskozite numarası (VN-viskozite katsayısı) veya intrinsic viskozite (IV) olarak hesaplanmaktadır. VN hesaplaması, Uluslararası Standart ISO 1628/5 ve Alman Ulusal Standardı DIN 53728’de tanımlanmıştır. Buna göre VN genel olarak, 0,005g/ml rezin solusyonunun fenol/1.2-diklorobenzen (kütle olarak 50/50) içerisinde ve 25 oC’daki akış zamanının ölçümünü ifade etmektedir. IV için ise uluslararası veya ulusal bir standart bulunmamaktadır. IV sadece, sanayi tarafından kullanılan dahili bir yöntemdir. IV hesaplaması, yoğunluk ile nispi viskozite fonksiyonu olan deneysel denklemle (Billmeyer) yapılmaktadır. Bu şekilde hesaplanan VN ve IV arasındaki deneysel korelasyona göre VN 78 ml/g, IV 0,7’ye tekabül etmektedir.
Ayrıca, polyester elyaf üretimde kullanılan diğer bir polietilen tereftalat türü daha bulunmaktadır. Bu iki türün üretim süreçleri belli bir safhaya kadar aynıdır. Her ikisi de PTA ile MEG’in esterleşmesi ile üretilmektedir. İki türü birbirinden ayıran nokta, üretim sürecinde ortak safha olan devamlı polimerizasyonun (Continuous Polymerization) ilk aşamasında kullanılan katkı maddeleri ile soruşturma konusu PET cipsin daha ileri bir safha olan ve IV değerini yükselten katı fazda işlem (Solid State Process-SSP) görmesidir. Her iki tür birbirinden vizkozite oranlarına göre ayırt edilmekte olup, viskozitesi 78 ml/g ya da IV numarası 0,7 dl/g’nin altında olan tekstil tipi polietilen tereftalat 3907.60.80.00.00 GTİP altında sınıflandırılmaktadır. Dolayısıyla, IV değeri, 0,7 dl/g’nin ya da viskozitesi 78 ml/g’nin altında olan polietilen tereftalat, bu soruşturma kapsamı dışındadır.
Ürünün kullanıcısı durumundaki sanayiciler, ihtiyaç duydukları PET cipsi ya doğrudan üreticilerden ya da PET cips ticareti yapan aracı firmalardan temin etmektedir. Dağıtım kanalları, yerli ve ithal ürünler için aynıdır.
Öte yandan, Yönetmelik’in 4 üncü maddesi çerçevesinde soruşturma konusu ülkelerden ithal edilen ürün ile yerli üretici tarafından üretilen ürünün benzer ürün olup olmadığı incelenmiştir. Anılan madde uyarınca benzer ürün, dampinge veya sübvansiyona konu mal ile aynı özellikleri taşıyan bir mal, böyle bir malın bulunmaması halinde ise benzer özellikleri taşıyan başka bir mal şeklinde tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, yerli ve ithal ürünlerin “benzer ürün” olup olmadığı hususu tespit edilirken, öncelikle aynı özelliklere sahip olup olmadıkları, daha sonra da kullanım alanları ve özellikleri itibariyle benzer olup olmadığı hususu incelenmiştir. Bu incelemede ürünlerin fiziksel özellikleri ve kullanım alanları, birbirinin yerine geçebilme özellikleri, dağıtım kanalları, üretici ve tüketicinin ürünü algılamaları ve üretim süreci hususları değerlendirilmiştir.
Bu kapsamda yapılan değerlendirmeler sonucunda, yerli üretici tarafından üretilen ürünler ile soruşturmaya konu ülkeler menşeli ürünler arasında fiziksel özellikleri, ürün çeşitliliği ve kullanım alanları hususlarında ayrım yaratan herhangi bir farklılık gözlemlenmemiştir. İthalatçı bir firma, yerli üreticinin yalnızca maliyet açısından avantaj yaratan “fast reheated XT grade” maddesini üretemediğini belirtmiştir. Ancak, yapılan incelemede yerli üreticinin bu özellikteki ürünü de ürettiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, yapılan incelemeler neticesinde, yerli üretim dalı tarafından üretilen PET cips ile soruşturma konusu ülkelerden ithal edilenlerin, teknik ve fiziki özellikleri, çeşitleri, dağıtım kanalları ve kullanım alanları itibariyle benzer özelliklere sahip olduğu ve soruşturmaya konu ülkelerden ithal edilen ürünlerin gerek birbirleriyle gerekse yerli üretim dalının ürünüyle doğrudan rekabet içinde olduğu, bu nedenle de benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.
Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır.