Madde 24 — Genel
MADDE 24 – (1) Yönetmelik’in 35’inci maddesi hükümleri gereğince, bu bölümde önlemin sona ermesi halinde zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatları, önlem konusu ülkelerdeki kapasite ve önlemin yürürlükten kalkması durumunda soruşturmaya konu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki muhtemel etkileri incelenmektedir.
(a) Soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatları
(1) Soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatlarına yönelik incelemede özellikle Hindistan ve Çin Tayvanı’nda yerleşik kapasite, üretim ve ihracat rakamları dikkate alındığında dampinge karşı önlem veya benzeri nitelikte haksız rekabeti bertaraf etmeye yönelik uygulamaların mevcut olmadığı piyasalarda anılan ülkelerin ihracat miktarlarını artırdıkları ve soruşturma konusu ürün birim fiyatlarını düşürdükleri görülmektedir. Nitekim Çin Tayvanı menşeli polyester elyaflara yönelik Aralık 2006-Haziran 2007 tarihleri arasında Avrupa Birliği tarafından uygulanan geçici önlem niteliğindeki dampinge karşı önlemin etkisi Çin Tayvanı ihracatına yansımış ve EUROSTAT verilerine göre 2006 yılında 161.622 ton olan ithalat, 64.924 ton seviyesine gerilerken birim fiyat %17 oranında artmıştır. Haziran 2007’de Birlik menfaatinin mevcut olmadığı gerekçesiyle yürürlükten kaldırılan geçici önlem sonrasında Çin Tayvanı menşeli ithalat Avrupa Birliği’nde 2008 yılının ilk onbir ayında %43 artarak 93.135 ton seviyesine ulaşmıştır.
(2) UTM verilerine göre, soruşturma konusu üründe dünyanın beşinci büyük ihracatçısı konumunda olan Hindistan’ın 2006-2007 döneminde tüm ülkelerden gerçekleşen ihracatın ortalama fiyatının %6-%7 altında ihracat gerçekleştirdiği görülmüştür. 2005 yılıyla kıyaslandığında 2007 yılında ihracatını %226 artırmış olan Hindistan’da soruşturma konusu ürüne yönelik kapasite ve yüksek ihracat kabiliyeti dikkate alındığında dampinge karşı önlemin mevcut olmadığı bir ortamda Hindistan’daki üreticilerin, düşük düzeydeki fiyatlardan yüksek miktarda ihracat yapabilecek koşullara sahip olduğu anlaşılmaktadır.
(3) Tayland ise dünyanın dördüncü büyük polyester elyaf üreticisi olarak tüm ülkelerden gerçekleşen ihracatın ortalama fiyatının altında ihracat gerçekleştirmektedir. Diğer ülkeler için ortaya konulan tespitler dünya toplam polyester elyaf ihracatının %6’sını gerçekleştiren Tayland için de varittir.
(4) Gözden geçirme dönemine ilişkin ithalat verileri ışığında ve 2007 yılı için hesaplanan fiyat baskısının önemli düzeyde olduğu dikkate alındığında, önleme konu ürünün soruşturma konusu ülkelerden ithalatında oluşan fiyatların önlemin devam etmemesi durumunda yerli üretim dalı fiyatlarını baskı altında tutarak satış fiyatlarının olması gereken seviyede belirlenmesine engel olacağı muhtemeldir.
(5) Diğer taraftan, küresel krizin de etkisiyle soruşturma konusu ülkelerdeki talep daralmasının ve dış piyasaların kaybedilmemesine yönelik endişelerin, ihracat fiyatlarını olumsuz yönde etkileyerek ihracatçıların Türkiye’ye ihracat fiyatlarını yükseltme ihtimalini ciddi biçimde düşürmektedir. Bir temel ürün niteliğindeki önleme konu üründe rekabetin fiyata hassas olduğu dikkate alındığında, meri dampinge karşı önlemin mevcut olmadığı bir ortamda uluslar arası durumun da tesiriyle oluşacak fiyatların yerli üretim dalını olumsuz etkilemesinin muhtemel olduğu mütalaa edilmektedir.
(b) Soruşturma konusu ülkelerdeki mevcut kapasitenin Türkiye’ye yönlendirilebilme olasılığı
(1) Soruşturma konusu ülkelerdeki yerleşik kapasite işbu Tebliğ kapsamında incelenmiş olup, soruşturmaya konu ülkelerdeki yerleşik ve atıl kapasitenin mevcudiyetinin kolaylıkla üretime yönlendirilebileceği ve üretim miktarındaki vaki artışın mezkur ülkelerden kaynaklı ihracatı önemli derecede arttırdığı tespit edilmiştir.
(2) Soruşturma konusu ülkelerde yerleşik kapasitenin Türkiye’ye kolaylıkla yönlendirilebileceği ve Türkiye piyasasını iyi tanıyan, yerleşik dağıtım kanalları olan soruşturma konusu ülkelerdeki üretici/ihracatçıların Türkiye piyasasına hızla nüfuz edebilecekleri değerlendirilmektedir. Nitekim ithalatçılar tarafından da belirtildiği üzere soruşturma konusu ürünün fiyat hassasiyetinin yüksek olduğu düşünüldüğünde meri önlemin yürürlükten kaldırılması halinde Türkiye piyasasına yüksek miktarlarda ve yerli üretim dalı iç satış fiyatlarını daha da baskılayan fiyatlarla ithal edilebilecek soruşturma konusu ülkeler menşeli ürünün yerli üretim dalını olumsuz etkileyebileceği mütalaa edilmektedir.
(3) Gerek soruşturma konusu önlem gerekse Suudi Arabistan ve Çin Halk Cumhuriyeti’ne yönelik yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemin etkisiyle oluşan ticari ortamın yerli üretim dalı ekonomik göstergelerini kısmi olarak olumlu yönde etkilediği görülmektedir. Önlemin yürürlükten kaldırılması halinde kapasite, üretim ve ihracat miktarları yerli üretim dalı için tehlike oluşturan soruşturmaya tabi ülkelerdeki üretici/ihracatçıların reel ekonomideki etkileri derinleşmeye başlayan finansal krizin de etkisiyle fiyatlarını yükseltmeyecekleri olası göründüğü gibi fiyatları düşürme yönünde bir baskı altına girmelerinin de kaçınılmaz olduğu tespit edilmiştir.
(c) Değerlendirme
(1) Yapılan değerlendirmeler neticesinde soruşturma konusu ülkelerin zarar inceleme döneminde Türkiye pazarındaki pazar paylarını artırdıkları; yerli üretim dalının pazar payı kaybına uğradığı; soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın yerli üretim dalı iç satış fiyatlarını önemli ölçüde baskıladığı; meri önlemin etkisinin söz konusu olmadığı bir ortamda soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın miktarının mezkur ülkelerdeki kapasiteler dikkate alındığında önemli ölçüde artabileceği; ithalatın fiyatlarının ise mevcut finansal krizin de etkisiyle Türkiye pazarının kaybedilmemesi için düşürülebileceği; soruşturmaya konu ülkeler menşeli üretici/ihracatçıların Türkiye piyasasını iyi tanımaları ve yerleşik dağıtım kanallarına sahip olmaları nedeniyle kısa sürede piyasaya nüfuz edebilecekleri, bu nedenlerle meri önlemin yürürlükten kaldırılması halinde yerli üretim dalının karşı karşıya kalması muhtemel fiyat baskısı ve pazar kaybı neticesinde ekonomik göstergelerini mevcut haliyle muhafaza edemeyeceği düşünülmektedir. Bu itibarla mevcut önlemin yürürlükten kaldırılması halinde zararın devam edeceği veya tekrarlanabileceği tespit edilmiştir.