Madde 17 — ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Zararın Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali
MADDE 17 – (1) Yönetmelik’in 35’inci maddesi hükümleri gereğince, bu bölümde önlemin sona ermesi halinde zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, taraflarca ortaya konulan ve yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen veriler çerçevesinde; soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatları ile bunun yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki beklenen etkisi, önlem konusu ülkelerdeki sektörün durumu ve Türkiye’ye yönlendirebilecekleri kapasitelerinin bulunup bulunmadığı ve önlemin yürürlükten kalkması durumunda soruşturmaya konu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki muhtemel etkileri incelenmektedir.
a) Soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatları
(1) Soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesine ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesini teminen ithalat istatistikleri 2006, 2007 yılı ile 2008 yıllarının ilk altı ayına yönelik olarak değerlendirilmiştir.
(2) Bu çerçevede 2007 yılının ilk altı ayındaki ithalat ile 2008 yılının ilk altı ayındaki ithalat karşılaştırıldığında tüm ülkelerden gerçekleşen ithalatın miktar temelinde % 23 oranında artış kaydettiği görülmüştür. Soruşturmaya konu ÇHC’den gerçekleşen ithalat anılan dönemde miktar bazında % 24 artış kaydederken Çin Tayvanı menşeli ithalatın artış oranı % 19 düzeyinde gerçekleşmiştir. Öte yandan, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürünün birim fiyatı % 33 oranında artış kaydederken Çin Tayvanı menşeli cırt bandın birim fiyatı ortalama % 14 oranında düşmüştür.
(3) Miktar temelinde ithalattaki gözle görülür artışa rağmen soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarının ithalat miktarına kıyasla çok daha yavaş bir artış sergilemesi veyahut Çin Tayvanı’ndan gerçekleşen ithalatta görüldüğü üzere fiyatların gerilemesi meri önlemin yürürlükten kalkması halinde soruşturma konusu ülkelerden gerçekleşecek ithalatın miktar temelinde artan; birim fiyat temelinde ise yatay veya gerileyen bir seyir izleyeceğine gösterge niteliği taşımaktadır.
b) Önleme tabi ülkelerdeki sektörün durumu, mevcut kapasitenin Türkiye’ye yönlendirilebilme olasılığı
(1) İşbu Tebliğin önceki bölümlerinde de ortaya konulduğu üzere, soruşturmaya tabi ÇHC ve Çin Tayvanı’nda soruşturma konusu ürünleri de kapsayan dar dokuma ürünlerdeki üretim kapasitesindeki artışın anılan ülkelerin ihracat rakamlarına yansıdığı tespit edilmiştir. Nitekim, Uluslararası Ticaret Merkezi verileri çerçevesinde ÇHC menşeli dar dokuma ürünleri ihracatının 2002–2006 yılları arasında %164 oranında, Çin Tayvanı menşeli dar dokuma ürünlerinin ihracatının ise 2003–2005 döneminde %20 nispetinde artış kaydettiği görülmektedir.
(2) Söz konusu ülkelerin ihracatlarında kaydedilen artışın mevcut önleme rağmen Türkiye’ye olan ihracata da yansıdığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, önceki bölümlerde vurgulandığı üzere bilhassa ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının 2008 yılının ilk altı ayı itibariyle miktar olarak bir önceki yılın aynı dönemine nazaran % 24 oranında, Tayvan menşeli ihracatın ise % 19 oranında artış kaydetmiş olması mezkur ülkelerde yerleşik kapasitenin kolaylıkla Türkiye’ye yönlendirilebileceğine bir gösterge teşkil etmektedir.
c) Değerlendirme
(1) Önceki bölümlerde incelendiği üzere 2007 yılında soruşturma konusu cırt bant maddesine yönelik ayrı bir GTİP ihdas edilmesi sonrasında soruşturma konusu maddenin farklı GTİP’lerden ithal edilebilme ihtimali meri önlemin etkinliğine zarar veren bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır. Nitekim bu husus 2007–2008 döneminde şikayet konusu ülkelerden gerçekleşen ithalatın kompozisyonuna da yansımaktadır. Bu çerçevede soruşturma konusu ürün tanımının 5806.32.10.00.00 ve 5806.32.90.00.19 GTİP’lerini de içine alması gerektiği sonucuna varılmıştır.
(2) Gözden Geçirme Döneminde yerli üretim dalının durumu dikkate alındığında ise Türkiye piyasasının önde gelen iki firmasından bir tanesinin üretimden çekildiği; soruşturmada şikayetçi yerli üretici durumunda olan bir diğer firmanın ise makine ve ekipmanlarını satarak üretimi bıraktığı görülmüştür.
(3) Yerli üretim dalı ekonomik göstergelerinin incelenmesi neticesinde yerli üretim dalını üretim ve iç satış rakamlarının göreceli bir gelişimi işaret etmesine karşın soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerinde fiyat kırılmasına neden olduğu görülmüştür. Bu çerçevede meri önlemin ortadan kalkması halinde işbu Tebliğ’in 18’inci maddesinin (a) bendinde soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın miktar ve fiyat yönelimleri de dikkate alındığında fiyat kırılmasının artarak ekonomik göstergelerini olumsuza dönüştürebileceği mütalaa edilmektedir.
(4) Nitekim işbu Tebliğ’in önceki bölümlerinde incelendiği üzere soruşturmaya konu ülkelerden dampingin devam edeceğine veya tekrarlanabileceğine ilişkin göstergelerin mevcudiyeti çerçevesinde halihazırda üretim ve satışları olumlu seyreden yerli üretim dalını oluşturan firmaların fiyat kırılması nedeniyle bu olumlu seyri devam ettiremeyecekleri düşünülmektedir.
(5) Yerinde doğrulama soruşturmaları esnasında “yarı-mamul” olarak tabir edilen dokuma işlemi gerçekleştirilmiş mamulden üretilen cırt bantlarda dokuma sonrası işlemi gerçekleştiren firmanın katma değerine yönelik olarak yerli üretim dalından bilgi alınmıştır. Bu çerçevede yerli üretim dalı tarafından dokuma sonrası katma değerin belirli bir eşiğin üzerinde olduğu ifade edilmiş ve bu husus yerinde doğrulama sırasında kayda geçirilmiştir. Diğer taraftan, soruşturma konusu ürünün farklı biçimlerde farklı GTİP’ler altında Türk Gümrük Bölgesi’ne sokulmasının önlemin etkinliğini zafiyete uğrattığı da görülmektedir.
(6) Mevcut tespitler ve veriler çerçevesinde meri önlemin ortadan kalkması halinde yerli üretim dalının, meri önlemin de etkisiyle içinde bulunduğu görece olumlu gelişimini, soruşturma konusu ülkeler menşeli ürünün fiyatların yarattığı baskı karşısında uzun süre sürdüremeyeceği; ürün karlılığının bozulması neticesinde tüm ekonomik göstergelerde olumsuzluklar yaşanabileceği dikkate alındığında meri önlemin yürürlükten kalkması halinde zararın devam edeceği veya yeniden tekrarlanabileceğine kanaat getirilmiştir.