Madde 8 — ÜÇÜNCÜ KISIM — Dampingin Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali
MADDE 8 – (1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü gereğince, yürürlükteki önlemin sona ermesi halinde dampingin devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir.
a) Önleme tabi ülkenin dünya pazarındaki durumu
Uluslararası Ticaret Merkezi (International Trade Center- ITC) verilerine göre önleme konu ülkenin gözden geçirme döneminde toplam ihracatı 2003 yılında 85,3 milyon adet iken 2006 yılında 97,3 milyon adete çıkarak %14’lük artış göstermiştir. Bununla birlikte ülkenin değer bazındaki dünya ihracatı içerisindeki payı 2003 yılında %44 iken artış eğilimini devam ettirerek 2005 yılında %49’a çıkmıştır. İhraç fiyatları ise 2003 yılında 1,54 ABD Doları/adet iken artarak 2006 yılında 1,79 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.
b) Önleme tabi ülkenin belirli ülke pazarlarındaki durumu
Önleme tabi ülkenin en büyük ihraç pazarlarını ABD ve AB oluşturmaktadır. ITC verilerine göre söz konusu ülkelerin ÇHC’nin ihracatı içerisindeki payı 2003’de %38 iken 2006’da %43’e çıkmıştır. ÇHC’nin ABD’ye yaptığı elektrikli duvar saati ihracatı 2003 yılında 17,9 milyon adet iken, %19 artarak 2006 yılında 21,2 milyon adete çıkmıştır. ABD’nin toplam ÇHC ihracatı içerisindeki payı ise 2003-2006 yılları arasında %4 artmıştır. İkinci büyük pazar olan AB’ye bakıldığında ise ÇHC’nin söz konusu pazara yaptığı elektrikli duvar saati ihracatı, 2003 yılında 15,5 milyon adet iken %40 artarak 2006 yılında 21,7 milyon adet olarak gerçekleşmiş, aynı yıllar arasında önleme konu ülkenin toplam ihracatı içerisindeki payı %29 artmıştır.
Önleme tabi ülkenin ihraç pazarlarındaki fiyatlarına bakıldığında, ABD pazarında oluşan ihraç fiyatı ortalamanın üzerinde seyretmiş ve 2003 yılında 2,15 ABD Doları/adet iken sürekli artarak 2006 yılında 2,41 ABD Doları/adet seviyesine çıkmıştır. AB piyasasında oluşan fiyatlar ise 2003 yılında 1,52 ABD Doları/adet ve 2005 yılında 1,65 ABD Doları/adet ile ÇHC’nin ortalama ihraç fiyatlarının altında kalırken, 2006 yılında yükselerek 1,80 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.
c) Önleme tabi ülkenin Türkiye pazarındaki durumu
ITC verilerine göre önleme konu ülke, 2003 yılında 308 bin adet ile toplam ihracatının %0,4’ünü Türkiye’ye gerçekleştirirken, 2004 yılında 338 bin adet, 2005 yılında 324 bin adet, 2006 yılında ise 414 bin adet ihracat yaparak %0,4 seviyesini korumuştur. ÇHC’den Türkiye’ye yapılan elektrikli duvar saati ihracatında ortalama fiyatlar 2003 yılında 1,74 ABD Doları/adet, 2004 yılında 1,65 ABD Doları/adet, 2005 yılında 1,69 ABD Doları/adet, 2006 yılında ise tekrar düşerek 1,65 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu fiyatlar 2003 ve 2004 yıllarında ÇHC’nin tüm dünyaya yaptığı ortalama ihraç fiyatına yaklaşmış, 2005 ve 2006 yıllarında ise ortalama ihraç fiyatının altına düşmüştür.
ç) Talebi etkileyen fiyat unsuru
Yerli üretim dalında yapılan incelemeler sonucunda yerli duvar saati imalatçılarının yeterli deneyim ve üretim teknolojisine sahip olduğu ve çeşitli tipte duvar saati imal edebildikleri tespit edilmiştir. ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmaların internet sitelerinden edinilen bilgilere göre söz konusu firmaların stratejilerinde düşük fiyatın önemli bir unsur olduğu anlaşılmıştır. Buna paralel olarak söz konusu sektörde faaliyet gösteren ithalatçılardan alınan bilgilere göre talebi etkileyen en önemli unsurun fiyat olduğu ve pazar payını artırmak isteyen ihracatçılar için fiyata dayalı rekabetin temel yöntem olduğu belirlenmiştir.
Bir çok ithalatçı firma yerli üretim dalının basit özellikte olan duvar saati ürettiğini, ancak dijital, ısı ve basınç ölçen cihazları ihtiva eden, takvim içeren, ışıklı, melodili veya sarkaçlı olan ve fonksiyonlu duvar saati olarak tanımlanan saat tiplerini üretemediğini, bu nedenle yürürlükte olan verginin sadece basit saatlere yönelik olması gerektiğini belirtmiştir. Ancak, yapılan incelemede yerli üretim dalının bahse konu fonksiyonlu duvar saati tiplerini imal edebildiği tespit edilmiştir.
d) Esas soruşturmada tespit edilen damping marjı
Esas soruşturma esnasında tespit edilen damping marjı, ihracatçı firmaların önlemin yürürlükten kalkması halindeki muhtemel fiyat politikalarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığından soruşturmada dikkate alınmıştır. ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçılardan herhangi bir işbirliği sağlanmadığından söz konusu firmaların gelecekteki fiyat davranışlarını daha iyi yansıtabilecek başka bir gösterge bulunmamaktadır. Esas soruşturma sırasında söz konusu üretici/ihracatçı firmalar için damping marjı CIF bedelin %180’i olarak tespit edilmiştir.
e) Genel değerlendirme
Soruşturma konusu ürüne ilişkin uluslararası pazarda büyük paya sahip olan ÇHC’nin bu payını daha da artırdığı ve gözden geçirme döneminde değer bazında dünya pazarının yarısına sahip olacak kapasiteye ulaştığı görülmüştür. ÇHC’nin Avrupa bölgesine yaptığı ihracatı ve bunun toplam ihracatı içerisindeki payı gözden geçirme dönemi boyunca diğer büyük ihraç pazarı olan ABD’ye kıyasla daha büyük ölçüde artmış, bununla birlikte önleme konu ülkenin ABD pazarından farklı olarak AB ülkelerine gerçekleşen ihraç fiyatı ortalama ihraç fiyatına yakın seyretmiş hatta belirli dönemlerde ortalama fiyatın altına inmiştir. ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçıların Türkiye pazarına yönelik fiyat politikaları, Türkiye’nin AB pazarına yakınlığı ve AB ile sürdürmekte olduğu Gümrük Birliği nedeni ile üçüncü ülkelere karşı uygulamakta olduğu ortak gümrük tarifesi sonucu benzer stratejiyi Türkiye’ye de uygulamasının muhtemel olduğunu ve önleme konu ülkenin Avrupa pazarına olduğu gibi Türkiye pazarına da rahatlıkla nüfuz edebileceğini göstermektedir. Ayrıca, ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçıların rekabette düşük fiyatı ön plana alan bir strateji sürdürdükleri ve ithalatçıların ÇHC menşeli ürünü tercih etmelerinin temel nedeninin öncelikli olarak düşük fiyat olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte yürürlükte bulunan önleme rağmen ÇHC’nin artan ihracatının Türkiye’ye de yansıdığı, ihracat miktarında artış yaşandığı ve ihraç fiyatlarının ÇHC’nin ortalama fiyatlarının altında seyrettiği tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında yürürlükte bulunan önlemin kalkması durumunda ÇHC’den yapılan ithalatta dampingin devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.