Madde 8 — ÜÇÜNCÜ KISIM — Dampingin Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali
MADDE 8- (1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir.
a) Önleme tabi ülkede sektörün durumu ve kapasite
(1) Ç.H.C.’de yerleşik bulunan üretici/ihracatçı firmalar arasından kendilerine gönderilen soru formuna yanıt vererek işbirliğinde bulunan bir firma olmamıştır. Dolayısıyla önleme konu ülkedeki sentetik veya suni devamsız liflerden dokunmuş mensucatın üretim ve satış miktarı ile üretim kapasitesi hakkında birincil kaynaklardan veri elde edilememiştir.
(2) Uluslararası Ticaret Merkezi (International Trade Center- ITC) verilerine göre, Ç.H.C. 2005 yılında 541.288 ton ihracatı ile soruşturma konusu üründe dünyanın en büyük ihracatçısı konumundadır. Bu miktar ilgili üründe dünya ihracatının %38’ine eşittir. Dolayısıyla bahse konu ülkenin, ilgili maddenin dünya üretiminin önemli bir kısmını gerçekleştirdiği ve ciddi bir üretim kapasitesine sahip olduğu değerlendirilmektedir.
(3) ITC’den elde edilen ihracat verileri önleme konu GTP’ler bazında da incelenmiştir. Buna göre Ç.H.C.’nin 55.13 GTP’sinde 2001 yılında 129.016 ton olan ihracatı 2001-2005 döneminde %138 oranında artarak 2005 yılında 307.232 tona ulaşmıştır. 2005 yılında Ç.H.C.’nin ilgili GTP’de dünya ihracatından aldığı pay ise %54 seviyesindedir. Söz konusu GTP’de ihracat birim fiyatları incelendiğinde ise Ç.H.C.’nin 2001 yılında 6.399 ABD Doları/Ton olan ortalama birim ihraç fiyatının takip eden yıllarda ciddi oranlarda düşerek 2005 yılı itibariyle 3.635 ABD Doları/Ton seviyesine indiği görülmektedir.
(4) Önleme konu diğer bir GTP olan 55.14’te Ç.H.C.’nin 2001 yılında 25.856 ton olan ihracatı ise 2001–2005 döneminde %176 oranında artarak 2005 yılında 71.396 tona ulaşmıştır. 2005 yılında Ç.H.C. ilgili GTP’de dünya ihracatından aldığı %30’luk pay ile ilk sırada yer almaktadır. Bununla beraber, 2001 yılında 8.194 ABD Doları/Ton olan ortalama birim ihraç fiyatının 2005 yılı itibariyle 4.261 ABD Doları/Ton’a gerilediği gözlenmektedir.
(5) ITC verilerine göre önlem konusu 55.15 GTP’ de ise Ç.H.C.’nin 2001 yılında 26.699 ton olan ihracatı 2001–2005 döneminde %208 oranında artarak 2005 yılında 82.258 tona ulaşmıştır. 2005 yılında Ç.H.C. ilgili GTP’de de dünya ihracatından aldığı %20 pay ile ilk sırada bulunmaktadır. Buna karşılık Ç.H.C.’nin 2001 yılında 9.256 ABD Doları/Ton olan ortalama birim ihraç fiyatının takip eden yıllarda düşerek 2005 yılı itibariyle 6.959 ABD Doları/Ton seviyesine indiği görülmektedir.
(6) Önleme tabi son GTP olan 55.16’da ise Ç.H.C.’nin 2001 yılında 40.215 ton olan ihracatı 2001–2005 döneminde %100 oranında artarak 2005 yılında 80.402 tona ulaşmıştır. 2005 yılında Ç.H.C. ilgili GTP’de dünya ihracatından aldığı %35 pay ile ilk sırada bulunmaktadır. Söz konusu GTP’de ihracat birim fiyatları incelendiğinde ise Ç.H.C.’nin 2001 yılında 9.850 ABD Doları/Ton olan ortalama birim ihraç fiyatının takip eden yıllarda düşerek 2005 yılı itibariyle 8.199 ABD Doları/Ton seviyesine indiği görülmektedir.
(7) Textile Outlook International dergisinin Temmuz-Ağustos 2005 sayısında dünya tekstil makineleri sevkiyatına ilişkin veriler incelenmiştir. Söz konusu dergide dünya çapında sevkiyatı yapılan her dört dokuma tezgâhından üçünün Ç.H.C.’de yerleşik fabrikalara gönderildiği ifade edilmektedir. Nitekim derginin Uluslararası Tekstil Üreticileri Federasyonu (International Textile Manufacturers Federation-ITMF)’ndan derlediği verilere göre Ç.H.C. 2003 yılında 44.376 adet mekiksiz dokuma tezgâhı ithal etmiş, bu rakam 2004 yılında %8,7 artarak 48.231 adete yükselmiştir. 2004 yılı verilerine göre Ç.H.C.’nin tüm dünyadaki mekiksiz dokuma tezgahı sevkiyatı içerisindeki payı %73,6 olarak gerçekleşmiştir. Bahse konu derginin aynı sayısında belli başlı ülkelerin ITMF’ten derlenen mekiksiz dokuma tezgâhında kurulu kapasite verilerine de yer verilmiştir. Buna göre Ç.H.C. 2003 yılında 113.600 adet olan kapasitesini 2004 yılında %86,5 oranında arttırarak 211.900 adete çıkarmıştır. Bu verilere göre Ç.H.C.’nin mekiksiz dokuma tezgâhında dünya kurulu kapasitesinin %26,7’sini elinde bulundurduğu görülmektedir.
(8) Adı geçen dergide 1995–2004 yılları arasında gerçekleştirilen mekikli ve mekiksiz dokuma tezgâhlarındaki toplam sevkiyat verilerine de yer verilmiştir. Buna göre Ç.H.C.’ye 1995–2004 döneminde 258.408 adet mekiksiz dokuma tezgâhı, 98.419 adet de mekikli dokuma tezgahı sevk edilmiştir. Bu dönemde mekiksiz ve mekikli dokuma tezgahlarının dünya sevkiyatı içerisinde Ç.H.C.’nin payı sırasıyla %50,4 ve %82 seviyesindedir. Tüm bu bilgiler ışığında, Ç.H.C.’de kurulu kapasitenin önemli oranda arttığı, dokuma endüstrisinde yatırımların devam ettiği, buna mukabil soruşturmaya konu ürün fiyatlarının önemli ölçüde azaldığı tespit edilmiş olup önlemin yürürlükten kalkması durumunda Türkiye’ye yönlendirilebilecek önemli bir kapasitenin bulunduğu değerlendirilmektedir.
b) Önleme tabi ülkenin diğer ülke pazarlarındaki durumu
(1) Ç.H.C.’nin en çok ihracat yaptığı ülkelerin başında, Hong Kong, Amerika Birleşik Devletleri, Güney Kore, Bangladeş ve Tayland gelmektedir. Ç.H.C.’nin bu ülkelere yaptığı ihracatın genel ihracat rakamlarına paralel olarak önemli oranlarda arttığı görülmektedir. Ç.H.C.’nin gerçekleştirdiği yatırımlarla kurulu kapasitesini önemli oranda artırdığı, artan kapasitesi doğrultusunda ihracat miktarını da önemli oranlarda arttırmış olduğu değerlendirilmektedir.
c) Türkiye pazarının önemi
(1) Türkiye, Avrupa Birliği (AB)’nin en önemli tekstil tedarikçilerinden biri olup makine parkı ve yatırımları ile tekstil ve hazır giyimde dünyadaki önemli ülkelerden biri olmaya devam etmektedir. Bu nedenle, Ç.H.C. için AB pazarına yakınlığı ve önemli bir hazır giyim tedarikçisi olması sonucu tekstil ürünlerine yönelik talebin canlılığı nedeniyle Türkiye pazarının önemini koruduğu, bütün bunların yanı sıra, Türkiye pazarının rekabet şartlarının, dağıtım ve pazarlama kanallarının Ç.H.C.’li üretici/ihracatçılar tarafından iyi bilinmesinin de Türkiye’yi bu üretici/ihracatçılar için daha cazip kıldığı değerlendirilmektedir.
ç) Talebi etkileyen fiyat unsuru
(1) Yerli üretim dalı yaygın olarak kullanılan bir teknoloji ile üretim yapmakta olup ithalatçı firmalara gönderilen soru formlarına gelen cevaplardan yerli ürün ile önlem konusu ürün arasında tip ve çeşitlilik bakımından bir fark bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, ithalatçı firmalardan gelen yanıtlardan anlaşıldığı üzere talebi etkileyen ana unsurun fiyat olduğu, yerli ürün ile ithal ürün arasındaki rekabetin odağında fiyat unsurunun bulunduğu anlaşılmaktadır.
(2) Soru formuna yanıt veren bazı ithalatçılar düşük metrajlı talepleri nedeniyle ithalata yöneldiklerini ifade ederken bazı firmalar talep ettikleri özel nitelikli mensucatın yerli üretim dalı tarafından üretilemediğini, ithal ürünlerin daha kaliteli olduğunu öne sürmüşlerdir. Buna karşılık yerli üreticiler nezdinde gerçekleştirilen yerinde doğrulamalar esnasında bu iddialar yerli üreticilere iletilmiştir. Yerli üretici firmalar söz konusu iddialara cevaben yerli üretim dalı olarak yüksek kalitede üretim yapıldığını, özel nitelikli ürünlerin de ekonomik olarak yeterli talep gelmesi halinde üretilebileceğini belirtmişlerdir. Esasen herhangi bir sektörde faaliyet gösteren üreticilerin üretimini yaptıkları ürün grubunun tüm çeşitlerini üretmesi beklenemez. Firmaların herhangi bir ürün tipinin üretim kararını verirken maliyetlerini karşılayacak seviyede üretim yapmalarını mümkün kılacak talep koşullarının oluşmasını beklemeleri olağandır.
d) Esas soruşturmada tespit edilen damping marjı
(1) Esas soruşturma esnasında tespit edilen damping marjı, firmaların önlemin yürürlükten kalkması halindeki muhtemel davranışlarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığından dikkate alınmıştır. Esas soruşturma sırasında Ç.H.C.’de yerleşik üretici/ihracatçı firmalar için tespit edilen damping marjı %87 ile önemli düzeydedir.
e) İşbirliğinin olmaması
(1) Soruşturma sırasında gönderilen soru formlarına cevap alınamamış olması, Ç.H.C.’de yerleşik üretici/ihracatçı firmaların Türkiye’ye ihracat ilgisinin devam ettiği dikkate alındığında, önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingli ihracatın devam etmesinin muhtemel olduğuna işaret etmektedir.
f) Diğer ülkelerce uygulanmakta olan dampinge karşı önlemler
(1) Ç.H.C.’ye karşı Güney Afrika Cumhuriyeti tarafından yürütülen damping soruşturması neticesinde 55.15 gümrük tarife pozisyonu altında yer alan 5515.29 ve 5515.91 gümrük tarife pozisyonlarındaki maddeleri de içeren eşyanın %4,49 ila %192,41 oranlarında dampingli fiyatlarla ithal edildiği tespit edilmiş, 12/11/2004 tarihinde söz konusu ürünlerin ithalinde 11,91 Rand/KG dampinge karşı vergi yürürlüğe konulmuştur. Söz konusu önlem Ç.H.C.’nin sadece ülkemize değil diğer ülkelere de dampingli ihracat yaptığını ve önlemin yürürlükten kalkması durumunda benzer eğilimin devam etmesinin muhtemel olduğunu ortaya koymaktadır.
Değerlendirme