Madde 18 — Teminatların tesisi
MADDE 18 – (1) MKT üyeleri, kendileri veya müşterileri adına aldıkları pozisyonlar için Takasbank tarafından kullanılan ve ilgili piyasa yönergeleriyle belirlenen yöntemler çerçevesinde hesaplanan tutarda teminatı Takasbank tarafından belirlenen hesap ve/veya hesaplara yatırmak zorundadırlar.
(2) MKT üyesine bağlı tekil pozisyon hesaplarında izlenen müşteri pozisyonlarıyla ilişkili teminatlar sadece ilgili müşterinin yükümlülüklerinin tasfiyesinde kullanılabilir.
(3) Teminatlar; başlangıç teminatı ve değişim teminatlarından oluşur. Başlangıç teminatı, gelecekte herhangi bir temerrüt durumunun ortaya çıktığı hallerde, temerrüdün ortaya çıktığı tarihten pozisyonların kapatılmasına kadarki süre içinde maruz kalınabilecek risklerin karşılanabilmesini teminen başlangıçta talep edilen teminattır. Değişim teminatı; mevcut pozisyonların piyasa fiyatlarıyla değerlenmesi sonucunda ortaya çıkan farklar nedeniyle ihtiyaç duyulan teminatları ifade eder.
(4) Piyasa veya sermaye piyasası aracı bazında teminat tutar ve oranları, teminata kabul edilebilecek varlıklar, teminatların kompozisyonu, bunların değerleme esasları ve teminat yatırma süreleri ile teminatlarla ilgili diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar piyasa yönergeleriyle belirlenir.
(5) MKT üyelerinin aldıkları pozisyonların, Takasbank tarafından belirlenen limitleri aşmaması esastır. Ancak Takasbank’ın gereken hallerde ilgili piyasa yöneticisini de bilgilendirmek suretiyle belirli piyasa ve sermaye piyasası araçlarında limitlerin aşılabildiği işlemlerin gerçekleştirilmesine imkân tanıması mümkündür. Bu işlemler ve bu işlemler için alınacak teminatlara ilişkin usul ve esaslar ilgili piyasa yönergelerinde belirlenir.
(6) Takasbank; Kurulca onaylanan piyasa yönergelerinde yer alan oran veya tutarların altında kalmamak kaydıyla MKT hizmeti verdiği piyasa, sermaye piyasası aracı veya üye bazında farklı teminat oran ve tutarları belirleyebilir.
(7) Sermaye piyasası aracı ya da sermaye piyasası araçlarının işlem gördüğü piyasalar bazında teminatların hesaplanmasında asgari %99’luk tek taraflı güven aralığının kullanılması esastır. Teminatların hesaplanmasında kullanılacak nakde dönüştürme süresi asgari 2 iş günüdür. Volatilite hesaplamalarında kullanılacak tarihsel veriler temin edilebildiği ölçüde asgari 12 ayı kapsar.
Teminat türleri