Madde 12 — Arazi, arsa ve konut edindirme, borçlandırma ve mahsup işlemleri
MADDE 12 – (1) Kanunun 10, 11 ve 12 nci maddelerine göre iskân edilecek hak sahipleri; verilen taşınmazlar sebebiyle, kamulaştırılan veya satın alınan taşınmazların kamulaştırma veya satın alma bedelleri, yapılar için maliyet bedelleri ve Hazine arazileri için rayiç bedelleri üzerinden borçlandırılırlar. Ancak, iskân amacıyla kamulaştırılmış, satın alınmış, inşa edilmiş olup, bir yıl içinde devri yapılmamış veya herhangi bir sebeple geri alınmış taşınmazlar için, yeni hak sahiplerine veriliş tarihindeki râyiç bedeller üzerinden borçlandırma işlemi yapılır. Altyapı tesisleri, sosyal, kültürel, idarî ve ortak kullanıma mahsus ekonomik tesisler ile benzer maksatlarla kurulan tesislerin, imar plânlarının ve teknik yardım niteliğindeki tip projelerin bedelleri borçlandırmaya dâhil edilmez.
(2) İskân edilenlere verilen taşınmazlar sebebiyle tespit edilen borca, açılan donatım ve işletme kredileri ile faizlerinin eklenmesi sûretiyle bulunan toplam borç tutarından, iskân edilen adına Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırılan ve borçlandırma tarihine kadarki (Değişik ibare:RG-16/9/2022-31955) Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE-Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı) değişim oranına göre güncelleştirilmesi yaptırılan kamulaştırma bedelleri mahsup edilir. Yatırılan kamulaştırma bedeli, toplam borç tutarından fazla ise, fazlası ilgilisine iade edilir. Belirlenen borç miktarı iskân edilen aile adına yatırılan kamulaştırma bedellerinden fazla ise, kalan borç tutarı için, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri dâhilinde borçlandırma işlemi yapılır.
(3) Bu madde hükümlerine göre iskân edilenlere verilen taşınmazların borçlandırma bedelleri, borçlandırmayı takip eden altmışıncı ayda ilk taksidi alınmak üzere onbeş yılda ve onbeş eşit taksitle faizsiz olarak tahsil olunur. (Ek cümleler:RG-16/9/2022-31955) Ancak, Kanunun 10 uncu, 11 inci ve 12 nci maddeleri kapsamına giren hak sahibi ailelere, kendilerine tahsis edilen taşınmazların bedellerini sözleşme aşamasında peşin olarak ödemek istemeleri hâlinde, borçlandırma bedeli üzerinden yüzde altmış beş oranında indirim yapılır. Bu durumdaki ailelerin varsa İskân Gelir Hesabına yatırdıkları kamulaştırma bedelleri sözleşme tarihi itibarı ile güncellenerek indirim uygulanmış borç bedeli üzerinden mahsuplaştırılır, fazlası varsa iade edilir. Sözleşmenin imzalanmasından sonra ödemesiz süre içerisinde borcun peşin olarak kapatılmak istenmesi halinde ise Ek-1’de yer alan indirim oranları, sözleşme tarihi ilk ay kabul edilmek suretiyle borcun kapatıldığı tarihe kadar geçen sürenin karşılığındaki oran nispetinde uygulanır. Bu durumda yatırılmış olan kamulaştırma bedelleri sözleşme tarihine kadar güncellenir, sözleşme tarihi itibarıyla borç bedeli ve kamulaştırma bedeli güncellemeden mahsuplaştırma yapılır.
(4) (Mülga:RG-8/5/2010-27575)(1)
(5) Konut, iş yeri ve tarım arazisinin hak sahiplerince bulunarak, talep ve teklif edilmesi ve talebin Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde, hak sahipleri, tespit tarihinde onaltı yaşından büyük işçiler için yürürlükte olan asgarî ücretin otuz günlük brüt tutarının yüzyirmi aylık karşılığını geçmemek üzere satın alınarak veya tahsisen temin edilerek borçlandırılırlar.
(6) Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, iskân maksadı ile verilen taşınmazların temlik tarihinden itibaren (Değişik ibare:RG-16/9/2022-31955) beş yıl süre ile hiçbir suretle satılamayacağı, bağışlanamayacağı, terhin edilemeyeceği, tapu kütüğüne satış vaadi şerhi konulamayacağı ve haczolunamayacağı hususlarında taşınmazların tapu kayıtlarına şerh düşülür.
(7) İskân edilecekler, şahsen veya temsilcisi vasıtası ile, müdürlükçe yapılan tebligat tarihinden itibaren altmış gün içerisinde borçlanma sözleşmesini imzalamadığı takdirde, başkaca hiçbir şart aranmaksızın hak sahipliği iptal edilir. Ancak, tabiî âfet, uzun süreli tedavi, tutukluluk ve benzeri belgelendirilmiş zorlayıcı sebeplerin bulunması hâlleri saklı olup, borçlanma sözleşmesi için öngörülen süre zorlayıcı sebeplerin ortadan kalkmasından itibaren başlar. (Ek cümle:RG-16/9/2022-31955) Hak sahipliği iptal edilen ailelerin varsa yatırdıkları kamulaştırma bedelleri güncellenerek iade edilir.
Proje kredileri