Madde 70 — Kılavuz kaptan yeterliklerinin geçerliliği, yeterliğin askıya alınması ve iptali
MADDE 70-(1) Liman veya boğaz kılavuz kaptanları en az iki yılda bir defa, aday kılavuz kaptanlar ise en az beş yılda bir defa kılavuz kaptan yenileme eğitimlerini Ulusal Deniz Emniyeti Başkanlığında alır. İdarece kabul edilen ve resmî belgeye dayanan mücbir sebepler dışında herhangi bir sebeple yenileme eğitimlerine katılmayan kılavuz kaptanların kılavuz kaptan yeterliği askıya alınır. Kılavuz kaptan yeterliğini askıdan çıkarmak için bu kişilerin yenileme eğitimlerine katılmaları zorunludur.
(2) Kılavuz kaptanların, beş yıllık süre içerisinde en az on beş gemiyi ve en az bir ay içerisinde kılavuzlamadığı durumlarda ilgili hizmet sahalarına yönelik kılavuz kaptan belgeleri askıya alınır. İlgili hizmet sahasında yetkili kılavuz kaptan nezaretinde on beş gemiden az olmamak ve en az bir ay içerisinde görev başı eğitimini tamamlamaları durumunda askı kaldırılır.
(3) Kılavuz kaptanların, uzakyol kaptanı yeterlik belgesi ve sahip oldukları gemiadamı uzmanlık belgeleri, bu belgelerinin süresi içinde en az bir yıl kılavuz kaptan olarak görev yapmaları halinde yenilenir. Bu sürenin hesaplanmasında, belgelerin süresi içinde uzakyol kaptanı olarak yaptığı deniz hizmeti süreleri de dikkate alınır. Kılavuz kaptanlar, 29 uncu maddenin birinci fıkrasında yer alan deniz emniyeti uzmanlık belgelerini güncel tutmak zorundadır.
(4) Kılavuz kaptanlar Gemiadamları Sağlık Yönergesine göre uzakyol kaptan yeterliği için öngörülen sağlık raporlarını güncel tutmak zorundadır. Altmış yaşın üstünde kılavuz kaptanların sağlık muayeneleri gemiadamı sağlık kurullarınca gerçekleştirilen genel muayene esaslarına göre yapılır. Sağlık raporları güncel olmayan kılavuz kaptanlar, kılavuzluk hizmeti veremez.
(5) Kılavuz kaptan yeterliğine sahip olanların kılavuz kaptan yeterlik belgeleri, aşağıdaki durumlarda İdare tarafından geri alınarak bu durum kütüğe işlenir:
a) Altmış beş yaşını doldurmak.
b) Kılavuz kaptan olabilmek için gerekli olan sağlık ve adli sicil koşullarını kaybetmek.
(6) (Danıştay İDDK’nın 8/10/2025 tarihli ve YD İtiraz No.:2025/265 sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan fıkra:İdare beşinci fıkrada belirlenen altmış beş yaş sınırını en erken 24 ay sonra uygulanmak üzere altmış yaşına kadar indirebilir.)
(7) Gemiadamları Disiplin Komisyonu kılavuz kaptanlara uygulanacak idari yaptırımlar ile ilgili değerlendirmeyi yaparken, İdare tarafından yürütülecek teknik ve idari tahkikatın sonucunu göz önüne alarak;
a) Mesleki ilke ve gerekler ile mesleki etik sorumluluklarına aykırı hareket eden kılavuz kaptanlar için ihtar,
b) Kılavuz kaptanlar ile ilgili meri mevzuatta belirtilen hususlara aykırı hareket eden kılavuz kaptanların yeterlik belgelerinin altı aya kadar askıya alınması,
c) Kılavuzluk hizmeti verdiği gemide gözlemledikleri geminin seyir, can, mal ve çevre emniyeti ile ilgili risk oluşturan hususları, seyir cihazları ile ilgili arızaları, deniz kazalarını ve denizde meydana gelebilecek kirlilikle ilgili uygunsuzlukları tespit ettiği anda sözlü ve yirmi dört saat içerisinde yazılı olarak ilgili liman başkanlığına bildirmeyen kılavuz kaptanlar için yeterlik belgelerinin altı aya kadar askıya alınması,
ç) İdarenin izni dışında birden fazla yerde görev yaptığı tespit edilen kılavuz kaptanlar için yeterlik belgelerinin bir yıla kadar askıya alınması,
idari tedbirlerine karar verir. Gerek görülmesi halinde, idari tedbirlere ek olarak yenileme eğitimi alınmasına da karar verilebilir.
(8) 62 nci maddenin sekizinci ve onuncu fıkralarında düzenlenen tekerrüre ilişkin hususlar kılavuz kaptanlar için de uygulanır.
(9) Kılavuz kaptan olabilme şartlarından en az birini kaybettiği İdarece tespit edilmesi durumunda kılavuz kaptanın, bu yeterliğine ilişkin tüm belgeleri de iptal edilir veya askıya alınır. İptale veya askıya neden olan durumun ortadan kalkması ve ilgilinin başvurması halinde İdare, belgeleri tekrar geri verir.
Kılavuzluk hizmeti vermeyi reddetme hakkı