Madde 5 — Yeterlik sınırları ve gemi cinsleri

MADDE 5-(1) Kaptanlar ve güverte zabitleri ile başmühendis/başmakinistler ve makine zabitlerine, Sözleşmenin ilgili kurallarına uygun olarak verilecek yeterliklerin nitelikleri ve şartları aşağıda belirtilmiştir:

a) Kaptan ve güverte zabitlerinden;

1) 500 GT’den küçük ve yakın kıyısal sefer yapan gemilerde çalışacaklar,

2) 500 GT (dâhil)– 3000 GT (hariç) arası gemilerde çalışacaklar,

3) 3000 GT ve daha büyük gemilerde çalışacaklar,

için yeterliklerin nitelikleri ve şartları ayrı ayrı belirlenir.

b) Başmühendis/başmakinist ve makine zabitlerinden;

1) Toplam 750 kW’den küçük ana makine gücü ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer yapan gemilerde çalışacaklar,

2) Toplam 750 kW (dâhil)– 3000 kW (hariç) arası ana makine gücü ile yürütülen gemilerde çalışacaklar,

3) Toplam 3000 kW ve daha büyük ana makine gücü ile yürütülen gemilerde çalışacaklar,

için yeterliklerin nitelikleri ve şartları ayrı ayrı belirlenir.

(2) İdare bu Yönetmelik ve Eğitim Yönergesinde aranan kriterleri tam olarak sağlayamayan gemiadamları için sefer bölgesi, gemi tipi, gemi büyüklüğü, toplam ana makine gücü ve çalışılacak görev gibi yeterlik hakkının kullanımına yönelik kısıtlamaları Donatım Yönergesi ile belirleyebilir.

(3) Bu Yönetmelikte geçen gemi cinsleri, Bakanlık tarafından düzenlenen gemi belgelerinde belirtilen gemi cinsini ifade eder.

(4) İdare, Türk bayraklı gemilerin gemiadamları ile donatımı bakımından, gemilerin sahip oldukları teknik imkânların çeşitliliği ve kapsamı, seyir sahalarının kendine özgü koşulları, seferin niteliği, yakınlığı ya da süresinin kısalığı, meydana gelen acil ve beklenmedik olaylar ve gemiadamı ihtiyacını göz önünde bulundurarak birinci fıkrada belirtilen yeterliklerin GT ve kW değerlerinde değişiklik yapabilir, gemilerin Donatım Yönergesinde belirlenen gemiadamı sayılarında ve yeterliklerinde indirime gidilerek donatılmasına veya gemiadamlarının daha üst yeterlik kapsamındaki gemilerde ve sefer bölgelerinde görev yapmalarına izin verebilir.

(5) İdare, dördüncü fıkrada belirtilen durumlar haricinde aşağıdaki şartlarda gemilerin indirimli gemiadamı sayı ve yeterlikleriyle donatılmasını belirlemeye yetkilidir:

a) Bir geminin periyodik olarak insansız bırakılan makine dairesi özelliği ve bu çerçevede 24 saat insansız işletilebilen makine dairesine sahip olduğunun belgelendirilmesi halinde.

b) Yurtdışında bir geminin Donatım Yönergesinde belirtilen gemiadamı sayısının herhangi bir nedenle eksilmesi durumunda, seferin niteliği, yakınlığı ya da süresinin kısalığı dikkate alınarak geçici seferlik veya kısa süreli belge yayınlamak suretiyle eksik gemidamı ile seferin tamamlanması uygun görüldüğü hallerde.

c) Yurtdışında bir geminin Donatım Yönergesinde belirtilen gemiadamı sayısının herhangi bir nedenle eksilmesi ve bu fıkranın (b) bendinin uygulanamadığı durumlarda, eksik gemidamı yerine ilk Türk limanına varışında işlerine son verilmesi şartıyla aynı yeterlik derecelerinde yabancı uyruklu gemiadamı çalıştırılabilmesi hallerinde.

ç) Tarihsel ve kültürel değere sahip, ülkenin tanıtımına olumlu bir şekilde katkısı olan, sürekli faal durumda olmayan ve tarifeli sefer yapmayan yolcu gemilerinin donatımında, geminin kamara ve yatak kapasitesi ile sınırlı olmak şartıyla.

d) Uzak sefer bölgesinde belirli seferlere bağlanmış ancak, yabancı bir ülkenin yakın kıyısal sefer bölgesi içinde çalışan gemilerin, o ülke kurallarına aykırı olmamak kaydıyla Donatım Yönergesinde belirtilen yakın kıyısal sefer bölgesi gereklerine göre donatımında.