Madde 26 — Mahsuplaşma işlemleri
MADDE 26 – (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-2/4/2026-33212)1
(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentleri kapsamındaki tüm üretim tesisleri ile 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi tarafından yirminci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla saatlik olarak yapılır. İlgili şebeke işletmecisi, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yapılacak başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için, üretilerek şebekeye verilen elektrik enerjisi miktarını bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit eder.
(2) İlgili şebeke işletmecisi, bu madde kapsamındaki her bir üretici için birinci fıkra kapsamında;
a) İlgili fatura dönemi için saatlik bazda şebekeye verilen ve şebekeden çekilen elektrik enerjisi miktarını,
b) Bu Yönetmelik kapsamında üretilen enerjinin kısmen veya tamamen YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak değerlendirilmesi gereken halleri,
belirler ve her ay uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak ilgili görevli tedarik şirketlerine ve piyasa işletmecisine Piyasa Yönetim Sistemi vasıtası ile belirlenen formatta bildirir.
(3) Bu madde kapsamında piyasa işletmecisi tarafından gerçekleştirilen mahsuplaşma işlemi sonucunda; abone grubu ve kaynak bazında hesaplanan saatlik üretim miktarı, uzlaştırma işlemlerini teminen ilgisine göre oluşturulmuş olan sanal sayaçlara piyasa işletmecisi tarafından kaydedilir.
(4) Birinci fıkrada belirtilen koşulları sağlayarak 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (f), (g), (ğ), (h), (ı) ve (i) bentleri ile 11 inci maddenin birinci ve üçüncü fıkraları kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve işletilen üretim tesislerinde bu madde kapsamında gerçekleştirilen mahsuplaşma sonucunda her bir saatte şebekeye verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi görevli tedarik şirketi tarafından, on yıl süreyle satın alınır. Bu süre ilgili üretim tesisinin 19 uncu maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren hesaplanır. On yıllık sürenin bitiminden itibaren bu tesislerle ilgili uygulamaya ilişkin usul ve esaslar YEK Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
(5) 5 inci maddenin birinci fıkrasının;
a) (ç) bendi kapsamında kurulan üretim tesislerinde,
b) (d) bendi kapsamında kurulan üretim tesislerinde,
c) (ç) ve (d) bentleri kapsamındaki üretim tesislerinin birlikte kurulması durumunda,
ç) (ç) ve/veya (d) bentleri kapsamındaki üretim tesisleri ile aynı fıkranın diğer bentleri kapsamında kurulabilecek üretim tesislerinin birlikte kurulması ve şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerjinin hangi üretim tesisinden verildiğinin tespit edilememesi durumunda,
bu madde kapsamındaki mahsuplaşma sonucunda şebekeye enerji verilmesi halinde, söz konusu enerji miktarı ilgili mevzuat uyarınca YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Ancak bu enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilir ve bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.
(6) Piyasa işletmecisi; görevli tedarik şirketinin, bu madde kapsamındaki her bir üretici ve her bir tedarikçiye fatura dönemi için yapacağı ödeme tutarını hesaplamak için sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapar:
a) Görevli tedarik şirketinin dördüncü fıkra kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı için yapılacak ödemeyi; ikinci fıkraya göre her bir üretici için tespit edilen üretim miktarını ilgisine göre belirlenen fiyatla çarparak belirler.
b) Bu fıkranın (a) bendine göre her bir üretici için bulduğu bedelleri abone grupları ve kaynak bazında toplayarak yapılacak ödemeyi belirler.
c) Bu fıkranın (b) bendine göre abone grupları ve kaynak bazında belirlediği bedellerin toplamını, ilgili fatura dönemi için LÜYTOB tutarı olarak ilgisine göre, görevli tedarik şirketi için oluşturulan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimine kaydeder.
ç) Her bir üreticiye ait üretim ve tüketim miktarının bu madde kapsamında mahsuplaştırılması sonrasında sistemden net olarak enerji çekilen durumlar için ilgili mevzuattan kaynaklı işlemlerin yapılabilmesini teminen, ilgili net tüketim miktarını ve üretim ile mahsuplaşan tüketim miktarını (c) bendi ile eş zamanlı olarak ilgili tedarikçilere bildirir.
(7) Görevli tedarik şirketi, bu madde kapsamında sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapar:
a) Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 27 nci maddesi kapsamında oluşan tutarları LÜYTOB’a alacak veya borç olarak yansıtılmasını teminen, düzenlenmiş takvime uygun olarak Piyasa Yönetim Sistemine bildirir.
b) Sisteme verilen enerjiye istinaden piyasa işletmecisi tarafından kendisine yapılan ödemeye ilişkin olarak, dördüncü fıkra kapsamındaki tesisler için bu madde kapsamında gerçekleştirilen mahsuplaşma sonucunda ihtiyaç fazlası enerji oluşması halinde, altıncı fıkranın (a) bendi kapsamında hesaplanan ödemenin söz konusu ihtiyaç fazlası enerjiye tekabül eden kısmını kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci iş günü ilgili üreticilere öder ve ödemelerin tamamlanıp tamamlanmadığına ilişkin Kuruma bildirimde bulunur.
c) Sisteme verilen enerjiye istinaden piyasa işletmecisi tarafından kendisine yapılan ödemeye ilişkin olarak; mahsuplaşılan tüketim miktarı için, düzenlenmiş tarifede tüketim tesisinin abone grubuna göre hesaplanan bedeli, kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci iş günü ilgili tedarikçilere öder.
ç) Piyasa işletmecisi tarafından eksik ödeme yapılması halinde, kendisine yapılan ödemeyi kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci iş günü ilgili üreticilere ve tedarikçilere, ilgililerin düzenledikleri faturaların fatura düzenleme tarihi dikkate alınarak eskiden yeniye doğru sırasıyla öder. Faturaların tarih sıralamasında, fatura tarihi aynı olan faturaların olması durumunda, aynı tarihli faturalar düşük bedelden yüksek bedel sırasına konularak en düşükten en yükseğe doğru ödemeler gerçekleştirilir.
d) Bu fıkra kapsamında piyasa işletmecisi tarafından yapılan ödemelerin izleyen ayda yapılması durumunda; kendisine yapılan ödemeyi, kendisine ödeme yapılan tarihi izleyen üç iş günü içerisinde ilgili üreticilere ve tedarikçilere öder ve ödemelerin tamamlanıp tamamlanmadığını, bahse konu tarihi takip eden hafta içinde Kuruma bildirir.
(8) Bu madde kapsamında yapılan kWh cinsinden mahsuplaşma işlemi sonrasında sistemden net olarak enerji çekilmesi halinde, ilgili tedarikçilerce görevli tedarik şirketi tarafından yedinci fıkranın (c) bendi uyarınca ödemesi gerçekleştirilecek tüketimden arta kalan kWh cinsinden net tüketim için tedarikçi ve tüketici arasındaki mevcut sözleşme hükümlerine göre fatura tahakkuk ettirilerek bedeller tahsil edilir. Bu fıkra hükmü kapsamında işlem tesis etmeyen tedarikçiler için Kanunun 16 ncı maddesi kapsamında işlem tesis edilir.
(9) Sisteme iletim seviyesinden bağlı tüketim tesisleri için 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (h) bentleri kapsamında sisteme dağıtım veya iletim seviyesinden bağlanan üretim tesisi veya tesisleri kurulması halinde, tüketim tesisine ait elektrik enerjisi çekiş miktarları bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit edilerek TEİAŞ tarafından uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak piyasa işletmecisine bildirilir ve bu madde kapsamındaki iş ve işlemler piyasa işletmecisi ile görevli tedarik şirketi tarafından yürütülür.
(10) Görevli tedarik şirketinin ödemede temerrüde düşmesi halinde, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı iki katı oranında uygulanır. Ayrıca; görevli tedarik şirketi hakkında, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 132/Ç maddesinin on yedinci fıkrası kapsamında işlem tesis edilir.
(11) 30/6/2021 tarihinden itibaren ilk defa işletmeye girecek olan ve şebekeye verdiği ihtiyaç fazlası enerjisi belirli bir fiyattan satın alınan lisanssız üretim tesislerine Türk lirası olarak uygulanacak yerli katkı fiyatları, bu fiyatların güncellenmesi, uygulanacak süre ve uygulamaya ilişkin diğer usul ve esaslar YEK Kanununun 6/B maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
(12) Sisteme dağıtım seviyesinden bağlı tüketim tesisleri için 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında sisteme iletim seviyesinden bağlanan üretim tesisi veya tesisleri kurulması halinde, üretim tesisine ait elektrik enerjisi veriş miktarları bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit edilerek TEİAŞ tarafından her ay uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak piyasa işletmecisine bildirilir ve bu madde kapsamındaki iş ve işlemler piyasa işletmecisi ile görevli tedarik şirketi tarafından yürütülür.
(13) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında sisteme farklı dağıtım bölgesi sınırları içerisinden bağlanacak şekilde üretim tesisi veya tesisleri kurulması halinde, tüketim tesis veya tesislerine ait elektrik enerjisi çekiş miktarları ve varsa aynı ölçüm noktasında üretim tesisine ait veriş miktarları bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit edilerek ilgili şebeke işletmecisi tarafından her ay uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak ilgili görevli tedarik şirketine veya piyasa işletmecisine bildirilir. Bu madde kapsamında bir veya birden fazla tüketim tesisi için birden fazla üretim tesisi kurulmak istenmesi halinde, farklı görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde de üretim tesisi kurulabilir. Üretim ve/veya tüketim tesislerinin farklı dağıtım ya da görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde olması durumunda mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi tarafından yürütülür.
(14) Bünyesinde lisanslı üretim tesisi bulunduran tüketim tesisleri için, farklı ölçüm noktasında olmak kaydıyla, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki üretim tesisi kurulması halinde, tüketim tesisinin tüketimi ile 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında kurulan tesis için yapılacak bu madde kapsamındaki mahsuplaşma sonrasında şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji ilgili mevzuat uyarınca, YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde lisanssız üretim tesisleri için belirlenen fiyat üzerinden YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Bu fıkra kapsamında yer alan tüketim tesislerinin ayrıca tüketim aboneliğinin bulunmaması halinde, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü olarak ilgili üretim tesisi için imzalanmış olan bağlantı anlaşmalarında yer alan çekiş yönlü güç esas alınır.
(15) Mahsuplaşma işlemleri bu madde kapsamında yürütülen, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında yer alan üretim tesisleri ile farklı ölçüm noktasında olmak kaydıyla, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki üretim tesislerinin birlikte kurulması halinde, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamındaki tesisin çalışması şartıyla; bu madde kapsamındaki mahsuplaşma sonucunda 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki tesisten şebekeye enerji verilmesi halinde, söz konusu enerji miktarı ilgili mevzuat uyarınca altıncı fıkrada yer alan usule uygun olarak YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Bu fıkra kapsamında yer alan üretim tesislerinin toplam kurulu gücü, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca ilişkili tüketim tesisine göre belirlenecek toplam kurulu güçten fazla olamaz.
(16) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında kurulu üretim tesisleriyle, aynı veya farklı dağıtım bölgesinde ve farklı ölçüm noktasında olmak ve 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamındaki üretim tesisinden şebekeye enerji verilmemesi kaydıyla, aynı fıkranın (h) bendi kapsamındaki üretim tesislerinin birlikte kurulması halinde, bu madde kapsamında yapılacak mahsuplaşma sonrasında şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji ilgili mevzuat uyarınca, YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde lisanssız üretim tesisleri için belirlenen fiyat üzerinden YEKDEM kapsamında değerlendirilir.
(17) 12/5/2019 tarihinden itibaren yapılan başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesislerinin bir takvim yılı içerisinde üretebileceği enerji miktarı, ilişkili tüketim tesisi veya tesislerinin yıllık toplam elektrik enerjisi tüketim miktarının iki katını geçemez. Bu sınır;
a) Üretim tesisiyle ilişkili tüketim tesisi veya tesislerinin bir önceki takvim yılında şebekeden çektiği mahsuplaşma öncesi toplam elektrik enerjisi tüketiminin iki katı,
b) (a) bendi kapsamında tüketim tesisi veya tesislerinde bir önceki takvim yılını kapsayacak şekilde tüketim olmaması halinde, mevcut aylık tüketimlerinin ortalaması alınarak yıllık bazda bulunan miktarın iki katı,
c) İlgili tüketim tesisi veya tesislerinin, içinde bulunulan yılda şebekeden çektiği mahsuplaşma öncesi toplam elektrik enerjisi tüketiminin, (a) veya (b) bentleri uyarınca belirlenen toplam elektrik enerjisi tüketimini geçmesi halinde; içinde bulunulan yılda şebekeden çektiği mahsuplaşma öncesi toplam elektrik enerjisi tüketiminin iki katı,
olarak esas alınır. Üretim tesisiyle tüketim tesisinin aynı ölçüm noktasında yer alması durumunda, mahsuplaşma öncesi tüketim miktarı; çift yönlü sayaç üzerinden şebekeden çekilen enerji ile tek yönlü üretim sayacından tüketim tesisine verilen enerjinin toplamı olarak belirlenir. Bu sınırın üzerinde sisteme verilen enerji, mahsuplaşmaya konu edilebilir. Ancak bu sınırın üzerinde olup mahsuplaşma sonrası sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerjinin, görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır. Bu fıkra kapsamında YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınan enerji miktarı için oluşacak sistem kullanım bedeli, görevli tedarik şirketi aracılığıyla ilgili şebeke işletmecisine ödenir ve YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınan enerji için lisanssız üretim tesisi sahibi kişilere herhangi bir fatura tebliğ edilmez. Bu fıkra hükmü, mesken abone grubundaki tüketim tesisleri ile ilişkilendirilen üretim tesisleri için uygulanmaz.
(18) Üretim ve/veya tüketim tesislerinin farklı dağıtım ya da görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde olması halinde, piyasa işletmecisi tarafından yürütülecek mahsuplaşma işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.
(19) On yedinci fıkra kapsamındaki satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası enerji miktarının hesaplanmasına ve takibine ilişkin işlemler, piyasa işletmecisi tarafından yürütülür.
(20) Bu madde kapsamında yapılacak mahsuplaşma işlemleriyle ilgili olarak 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan mesken abonelikleriyle ilişkili olan üretim tesislerinin mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi tarafından aylık olarak yürütülür.
İtirazlar