Madde 21 — Yeni enterkonneksiyon hatlarının tüzel kişiler tarafından yapılması
MADDE 21– (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
(1) Tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler ithalat ve/veva ihracat faaliyeti, üretim lisansı sahibi tüzel kişiler ihracat faaliyeti yapmak amacıyla mülkiyeti ve işletmesine ilişkin tüm hak ve yetkiler Sistem İşletmecisi nam ve hesabına olması kaydıyla enterkonneksiyon tesisleri inşa edebilir ve/veya mevcut NTK’yı arttıracak iletim veya dağıtım tesisleri yapabilirler. Bu madde kapsamında yapılacak kapasite tahsisleri başvuranın lisans süresini geçmemek kaydıyla on yılı geçemez. İlgili lisans sahibi tüzel kişi yapılması planlanan enterkonneksiyon hattına ilişkin Yeni Tesis Edilecek Enterkonneksiyon Hatlarının Tüzel Kişiler Tarafından Tesis Edilmesi Halinde Kapasite Tahsisine İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen bilgi ve belgelerle birlikte Sistem İşletmecisine başvurur. Sistem İşletmecisi gerekmesi halinde başvuru sahibinden yapılması planlanan enterkonneksiyon hattına ilişkin ilave bilgi ve belge talep edebilir. Başvuruya ilişkin Sistem İşletmecisi tarafından Bakanlık görüşü alınır. Sistem İşletmecisi tarafından başvurunun uygun bulunması ve Bakanlık görüşünün olumlu olması halinde, yeni yapılması planlanan hatta ilişkin bilgiler başka tedarik ve/veya üretim lisansı sahiplerinin başvurularının alınabilmesini teminen iletim gerilim seviyesinden yapılan başvurular için doksan gün, dağıtım gerilim seviyesinden yapılan başvurular için otuz gün süre ile Sistem İşletmecisinin internet sayfasında duyurulur. Süresi içerisinde yapılmayan başvurular dikkate alınmaz.
(2) Aynı enterkonneksiyon hattını tesis etmek ve/veya mevcut NTK’yı arttıracak iletim veya dağıtım tesisleri yapmak için birden fazla talep olmaması halinde ilgili tüzel kişi Sistem İşletmecisi tarafından Kuruma bildirilir. Birden fazla talep olması halinde Sistem İşletmecisi tarafından düzenlenecek yarışmada Sistem İşletmecisinin belirleyeceği bağlantı noktası ve hat kapasitesi doğrultusunda söz konusu iletim veya dağıtım tesisi için en kısa kapasite tahsis süresini teklif eden tedarik veya üretim lisansı sahibi tüzel kişinin teklifi kabul edilir. Yapılması planlanan enterkonneksiyon hattını yapmaya hak kazanan lisans sahibi tüzel kişi Sistem İşletmecisi tarafından Kuruma bildirilir. Hak sahibi, lisansının tadil edilmesi amacıyla Sistem İşletmecisi tarafından kendisine yapılan tebliği müteakiben yirmi gün içerisinde 8 inci maddede tanımlanan karşı ülkedeki elektrik enerjisi ithalatı ve/veya ihracatı ile ilgili Bakanlık ve/veya yetkili Kurumla imzalanan anlaşma veya protokolle birlikte ilgili yıla ait lisans tadil bedelini yatırarak Kuruma başvurur. Süresi içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde kazanılan haklar kaybedilir ve yarışmada ikinci olan tüzel kişi hakkında bu fıkra kapsamında belirtilen işlemler uygulanır.
(3) Yeni enterkonneksiyon hattını tesis etmek ve/veya mevcut NTK’yı arttırmak suretiyle ithalat ve/veya ihracat faaliyetinde bulunmak üzere kapasite tahsisine hak kazandığı Kurul kararıyla uygun bulunan tüzel kişiye ilgili Sistem İşletmecisiyle imzalanan Tesis Sözleşmesinin Kuruma ibraz edilmesi durumunda faaliyet izni verileceği ve bu yükümlülüğün altmış gün içerisinde yerine getirilmesi gerektiği yazılı olarak bildirilir. Bu süre Kurul kararı ile uzatılabilir. İlgili tüzel kişi, Tesis Sözleşmesi kapsamında Sistem İşletmecisi tarafından hesaplanacak tahmini keşif bedelinin yüzde yirmibeşi oranında teminat mektubu veya nakit teminatı Sistem İşletmecisine vermekle yükümlüdür.
(4) Üçüncü fıkra kapsamında Tesis Sözleşmesinin Kuruma sunulması halinde, ithalat ve/veya ihracat faaliyetine izin verilmesine ilişkin bilgiler Kurum tarafından ilgili tüzel kişinin lisansına derç edilir ve internet sayfasında yayımlanmak üzere Sistem İşletmecisine bildirilir. Enterkonneksiyon hattının geçici kabulünden önce Sistem İşletmecisi ile hak sahibi arasında Enterkonneksiyon Kullanım Anlaşması imzalanır. İlgili tüzel kişinin lisansına derç edilen hat kapasitesi tahsis süresi lisans tadil tarihi itibarıyla başlar.
(5) Lisansın, tahsis edilen kapasite miktarının artırılması veya düşürülmesi yönünde tadil edilmesi durumunda Enterkonneksiyon Kullanım Anlaşmasında kayıtlı olan kapasite lisansa derç edilen kapasite ile aynı olacak şekilde revize edilir. Tahsis edilen kapasite miktarının düşürülmesine ilişkin lisans tadili başvurusu, kapasite düşürülmesine ilişkin son tadilden itibaren en az 12 ay geçmeden yapılamaz. Lisansın hak sahibinin başvurusu üzerine tahsis edilen kapasite miktarının düşürülmesi yönünde tadil edilmesi durumunda düşürülen kapasiteye ilişkin haklar kaybedilir.
(6) Bu madde kapsamında iletim gerilim seviyesinden kapasite tahsisi yapılan hak sahibi tüzel kişiler, Kurul tarafından onaylanmış tarife tablolarında yer alan tesis edilen enterkonneksiyon hattının bağlı olduğu trafo merkezinin bulunduğu bölgeye ilişkin tarife üzerinden hesaplanan iletim bedellerini hattın geçici kabul tarihi itibarıyla kapasite tahsis süresi boyunca ilgili Sistem İşletmecisine ödemekle yükümlüdür. Dağıtım gerilim seviyesinden kapasite tahsisi yapılan hak sahibi tüzel kişiler Kurul tarafından onaylanmış tarife tablolarında yer alan orta gerilim seviyesinden özel tedarikçiden enerji alan tüketicilere ilişkin ticarethane abone grubunun tek terimli tarifesi üzerinden hesaplanan dağıtım bedelini hattın geçici kabul tarihinden itibaren kapasite tahsis süresi boyunca ilgili Sistem İşletmecisine ödemekle yükümlüdür. Yürütülmekte olan ithalat veya ihracat faaliyetinin 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde belirtilen şartları taşıyan bir mücbir sebep sonucunda gerçekleştirilememesi durumunda hak sahibi ilgili Sistem İşletmecisine başvurur. Başvuruda sunulan gerekçelerin ilgili Sistem İşletmecisi tarafından uygun görülmesi halinde hak sahibinin mücbir sebepten etkilenen yükümlülükleri etkilendikleri oranda ertelenebilir veya askıya alınabilir ve mücbir sebebin etkileri ortadan kalkana kadar hak sahibi tarafından iletim veya dağıtım bedelleri ödenmez.
(7) İletim gerilim seviyesinden yapılan tahsislerde, hak sahibinin tahsis edilen kapasitenin tamamını ticaretin fiilen mümkün olmaması durumu hariç olmak üzere bir yıl veya daha uzun bir süre kullanmayacağını Sistem İşletmecisine bildirmesi durumunda, tahsis edilen kapasitenin tamamına ilişkin sabit iletim bedellerinin yüzde onunun ödenmesi koşuluyla Enterkonnneksiyon Kullanım Anlaşması yürürlükte kalır. Bu durumda hak sahibinin kalan kapasite tahsis süresi etkilenmez. Uygulama hak sahibinin Sistem İşletmecisine başvuru tarihini takip eden fatura dönemi itibarıyla başlar. Bu durumda hak sahibinin hat kapasite tahsis hakları saklı kalmak kaydı ile hak sahibine tahsis edilmiş olan hat kapasitesinin tamamı veya bir kısmı hak sahibinin kapasiteyi kullanmayacağını bildirmiş olduğu süre boyunca başka tüzel kişilere tahsis edilebilir. Hak sahibinin bildirmiş olduğu süre sona ermeden önce kapasitenin tamamını veya bir kısmını kullanmak için Sistem İşletmecisine başvurması durumunda, talebe konu kapasitenin başka bir tüzel kişiye tahsis edilmemiş olması halinde kapasitenin tamamı, talebe konu kapasitenin bir kısmının başka bir tüzel kişiye tahsis edilmiş olması halinde kapasitenin kalan kısmı Sistem İşletmecisi tarafından hak sahibine kullandırılır. Kapasitenin tamamının başka bir tüzel kişiye tahsis edilmiş olması halinde bu durum hak sahibine bildirilerek başvuru reddedilir. Sistem İşletmecisi hak sahibinin başvurusunu en geç 30 gün içerisinde sonuçlandırır. Kapasitenin tamamının veya bir kısmının bir yıldan daha kısa bir süre içerisinde hak sahibi tarafından kullanılması durumunda hak sahibi kapasitenin tamamı üzerinden hesaplanacak olan eksik alınmış olan bedelleri Sistem İşletmecisine ödemekle yükümlüdür. Kapasitenin bir kısmının başka tüzel kişilere kullandırılmış olması nedeniyle hak sahibinin talep ettiği kapasitenin tamamının kullandırılamaması durumunda hak sahibi sadece kullanılan kısma ilişkin eksik bedelleri ödemekle yükümlüdür. Senkron paralel bağlantılar kapsamında yapılan tahsislerde, kullanılacağı bildirim süresi içerisinde hak sahibi tarafından Sistem İşletmecisine bildirilmeyen kapasite Sistem İşletmecisi tarafından başka tüzel kişilere tahsis edilebilir.
(8) Bu madde kapsamında yapılacak yeni enterkonneksiyon hattının geçici kabul tarihinden itibaren sınıra kadar olan mülkiyeti ve işletmesine ilişkin tüm hak ve yetkiler Sistem İşletmecisine, enterkonneksiyon hattının kapasite kullanım hakkı ise kapasite tahsis süresi boyunca hattı tesis eden tüzel kişiye ait olup, tesis edilen enterkonneksiyon hattı geçici kabulle birlikte Sistem İşletmecisinin envanterine kaydedilir. Hak sahibinin kapasite tahsis hakkı kapasite tahsis süresi sonunda sona erer ve hat kapasitesi Sistem İşletmecisi tarafından başka tüzel kişilere tahsis edilebilir. İnşa edilen hattın kapasite tahsis süresi içerisinde hak sahibinin lisansının sonlandırılması veya iptal edilmesi veya kullanım hakkının Sistem İşletmecisinden kaynaklanmayan nedenlerle sona ermesi durumlarında hak sahibi ile Sistem İşletmecisi arasındaki anlaşmalar feshedilir ve hak sahibi bu anlaşmalardan kaynaklanan kapasite kullanım hakkını ve varsa diğer haklarını kaybeder. Anlaşmaların feshedilmesi durumunda hak sahibinin varsa anlaşmaların feshedilmesinden önceki ödeme yükümlülükleri devam eder ve anlaşmalara konu hat kapasitesi Sistem İşletmecisi tarafından başka tüzel kişilere tahsis edilebilir.
(9) Bu madde kapsamında tesis edilecek yeni enterkonneksiyon hattı kapasitesinin tamamının hak sahibine tahsis edilmemesi durumunda, kalan kapasite Sistem İşletmecisi tarafından başka tüzel kişilere tahsis edilebilir. Tüzel kişiler tarafından tesis edilmiş olan enterkonneksiyon hatlarına ilişkin Sistem İşletmecisi tarafından NTK’yı artırıcı yatırım yapılması sonucunda ortaya çıkan kullanıma açık kapasite için ilgili tüzel kişi hak talep edemez.
(10) Sınırda yer alan illerde kurduğu üretim tesisinde ürettiği elektriği iletim veya dağıtım sistemine bağlantı tesis etmeden kuracağı özel direkt hat ile ihraç etmek isteyen üretim lisansı sahibi kişilere Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda Kurul tarafından izin verilebilir.
(11) Senkron paralel olmayan bağlantılar için yapılacak yeni enterkonneksiyon tesisleri ve/veya mevcut NTK’yı arttıracak iletim veya dağıtım tesislerinin yapımı öncesinde gerekmesi durumunda TEİAŞ tarafından ENTSO-E’nin bilgilendirilmesi ve ilgili enterkonneksiyon hatlarının kullanımında onayının alınması gereklidir.
Teknik gereklilik halinde ithalat