Madde 22 — Dengeleme birimleri ve kayıt kuralları
MADDE 22 – (1) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Gerçek zamanlı dengeleme faaliyetlerine katılacak piyasa katılımcıları, dengeleme birimlerini tanımlamak ve kendi adlarına kayıt ettirmekle yükümlüdür.
(2) (Değişik:RG-21/1/2025-32789) Bağımsız olarak yük alabilen, yük atabilen ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda tesis edilmiş sayaçlar vasıtasıyla uzlaştırma dönemi bazında bağımsız olarak ölçülebilen üretim, tüketim, müstakil elektrik depolama tesislerinden ya da ünitelerinden aşağıdakilerden her biri bir dengeleme birimidir:
a) Lisanslı üretim tesisleri veya bu üretim tesislerine ait üniteler.
b) Tüketimi Sistem İşletmecisi tarafından verilecek talimatlarla değiştirilebilecek ya da devreden çıkarılabilecek nitelikteki, adına kayıtlı bulunduğu piyasa katılımcısı tarafından talep edilen ve katılımı Sistem İşletmecisi tarafından uygun bulunan tüketim tesisleri.
c) (Değişik:RG-29/12/2025-33122)(37) İşletmedeki elektriksel kurulu gücü 30 MW ve üzeri olan müstakil elektrik depolama ünitesi veya tesisleri.
ç) (Ek:RG-29/12/2025-33122)(37) Bünyesinde işletmedeki elektriksel kurulu gücü 30 MW ve üzerinde depolama ünitesi bulunan üretime bütünleşik depolamalı elektrik üretim tesisleri ile depolamalı elektrik üretim tesislerinde elektrik depolama üniteleri için oluşturulan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerinin ilişkilendirildiği uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimleri.
(3) Kombine çevrim santrallerinin aynı blokta yer alan türbinleri hariç olmak üzere, aynı üretim tesisi içinde yer alan ve sisteme farklı gerilim seviyelerinden bağlı olan üniteler aynı dengeleme birimi altında yer alamazlar.
(4) (Değişik:RG-17/12/2024-32755)(36)Aşağıdaki üretim tesisleri dengeleme birimi olma yükümlülüğünden muaf olup, ilgili piyasa katılımcısı tarafından talep edilmesi ve Sistem İşletmecisi tarafından uygun bulunması halinde dengeleme birimi olabilirler;
a) Kanal veya nehir tipi hidroelektrik üretim tesisleri,
b) Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisleri,
c) Güneş enerjisine dayalı üretim tesisleri,
ç) Dalga enerjisine dayalı üretim tesisleri,
d) Gel-git enerjisine dayalı üretim tesisleri,
e) Kojenerasyon tesisleri,
f) Jeotermal üretim tesisleri,
g) Biyokütleye dayalı üretim tesisleri,
ğ) Toplayıcı tarafından dengeleme bölgesi bazında talep edilen ve bağımsız olarak yük alabilen ve/veya yük atabilen lisanslı elektrik üretim tesisleri topluluğu,
h) Toplayıcı tarafından dengeleme bölgesi bazında talep edilen ve bağımsız olarak yük alabilen ve/veya yük atabilen lisanssız elektrik üretim tesisleri topluluğu,
ı) Toplayıcı tarafından dengeleme bölgesi bazında talep edilen ve bağımsız olarak yük alabilen ve/veya yük atabilen tüketim tesisleri topluluğu.
i) (Ek:RG-21/1/2025-32789) (Değişik:RG-29/12/2025-33122)(37) Bünyesinde işletmedeki elektriksel kurulu gücü 30 MW altında depolama ünitesi bulunan üretime bütünleşik depolamalı elektrik üretim tesisleri ile depolamalı elektrik üretim tesislerinde elektrik depolama üniteleri için oluşturulan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerinin ilişkilendirildiği uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimleri.
j) (Ek:RG-29/12/2025-33122)(37) İşletmedeki elektriksel kurulu gücü 30 MW altında olan müstakil elektrik depolama ünitesi veya tesisleri.
(5) Dengeleme birimi, uzlaştırmaya esas bir veriş-çekiş birimidir ve uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerine ilişkin kayıt kuralları dengeleme birimi için de geçerlidir.
(6) Üretim tesislerinin dengeleme birimi olarak kaydedilebilmeleri için, aynı baraya bağlı üretim ve tüketim tesislerinin ayrı ayrı ölçülebilmesini sağlayan sayaçların tesis edilmesi esastır.
(7) Sistem İşletmecisi tarafından, ünite bazında dengeleme birimi olarak kaydedilmesi gerekli bulunan ünitelerin sayaçlarının ünite bazında ölçüm yapılabilmesini sağlayacak şekilde tesis edilmesi esastır. Gerekli olması durumunda, sayaç yeri değişikliği, dengeleme birimi kayıt değişiklik ihtiyacının Sistem İşletmecisi tarafından belirlenip Piyasa İşletmecisi tarafından ilgili piyasa katılımcısına bildirilmesinden itibaren 3 ay içerisinde tamamlanır.
(8) Dengeleme birimi olma talebi uygun bulunan bir tüketim tesisinin dengeleme birimi olarak kaydedilebilmesi için Sistem İşletmecisi tarafından talep edilmesi halinde gerekli izleme ve veri iletişim sistemlerinin Sistem İşletmecisinin koordinasyonunda kurulması ilgili piyasa katılımcısının sorumluluğundadır.
(9) (Ek:RG-17/12/2024-32755)(36)Halihazırda dengeleme birimi olan ya da dengeleme birimi olarak yeni kaydedilecek olan üretim tesisleri veya bu üretim tesislerine ait üniteler ile aynı ölçüm noktasında kurulan yardımcı kaynak ünitelerinin dengeleme birimi kaydı, yardımcı kaynağı olmayan tesisler veya bu üretim tesislerine ait ünitelerin kaydı ile aynı şekilde gerçekleştirilir. Yardımcı kaynağın, ana kaynağa dayalı üretim tesisleri veya bu üretim tesislerine ait üniteler ile farklı ölçüm noktasında kurulması halinde yardımcı kaynak üniteleri, ana kaynağa dayalı tesisin ünitesine ait dengeleme birimi altına kaydedilir. İlgili ölçüm noktası, piyasa katılımcısı tarafından talep edilmesi ve Sistem İşletmecisi tarafından uygun bulunması halinde ayrı bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi olarak kaydedilebilir.
Sayaçlara ilişkin kayıt kuralları